Asit Reflü ve BT (Bilgisayarlı Tomografi) Taraması Hazırlığı

Genel Bakış

Asit reflü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Bu durum göğüste yanma (mide ekşimesi) gibi belirtilere yol açar. BT (bilgisayarlı tomografi) taraması, vücudun içinden ayrıntılı kesit görüntüleri alan bir görüntüleme yöntemidir. Doktorlar bazen asit reflüye bağlı sorunları (örneğin yemek borusunda hasar veya fıtık) değerlendirmek için BT taraması isteyebilir. Hazırlık, taramadan önce belirli talimatlara uymayı içerir.

Evet, asit reflü oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %20'sinde haftada en az bir kez mide ekşimesi görülür.

Herkes asit reflü yaşayabilir, ancak hamileler, aşırı kilolu kişiler, sigara içenler ve bazı ilaçları kullananlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi), özellikle yemekten sonra veya gece
• Ağza acı veya ekşi sıvı gelmesi (regürjitasyon)
• Yutma güçlüğü veya ağrılı yutma
• Kronik öksürük veya boğaz temizleme ihtiyacı
• Ses kısıklığı veya boğazda yumru hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda asit reflü sık sık kusma, huzursuzluk, yemek reddi ve kilo alamama şeklinde görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde tipik mide ekşimesi daha az olabilir; bunun yerine göğüs ağrısı, ağız kokusu, boğaz ağrısı veya astım benzeri semptomlar ön planda olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ile yemek borusu arasındaki kapağın (alt özofagus sfinkteri) zayıflaması veya gevşemesi
• Hiatal herni (midenin bir kısmının diyaframdan göğüs boşluğuna doğru çıkması)
• Mide basıncını artıran faktörler (obezite, hamilelik, aşırı yemek)

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Sigara içmek
• Aşırı alkol tüketimi
• Yağlı, baharatlı, asitli gıdaları sık tüketmek
• Bazı ilaçlar (örneğin ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları - doktorunuza danışın)
• Hamilelik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil veya ağır belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki kereden fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Reçetesiz ilaçlara rağmen geçmeyen belirtileriniz varsa
• Yutma güçlüğü, ses kısıklığı veya kronik öksürük gibi ek sorunlarınız varsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinleyecek ve fizik muayene yapacaktır. Gerekirse tanıyı doğrulamak veya komplikasyonları değerlendirmek için bazı testler isteyebilir. BT taraması bu testlerden biridir. BT taraması için hazırlık: genellikle işlemden 4-6 saat önce katı gıda tüketmeyi bırakmanız gerekir. Kontrast madde kullanılacaksa sıvı kontrastı içmeniz istenebilir. Rahat giysiler giyin, metal takıları çıkarın. Alerji veya böbrek sorunlarınız varsa mutlaka önceden doktorunuza söyleyin.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi: Yemek borusu ve mideye kameralı bir tüp ile bakılması
• BT (Bilgisayarlı Tomografi) taraması: Ayrıntılı kesit görüntüleri
• pH izlemi: Yemek borusundaki asit seviyesinin 24 saat ölçülmesi
• Yemek borusu manometrisi: Yemek borusu kasılmalarının ve kapak basıncının ölçülmesi

Randevunuzda neler beklenir

BT taraması ağrısızdır. Özel bir masada uzanırsınız ve tarayıcı sizin etrafınızda döner. Tarama sırasında hareketsiz kalmanız istenir ve nefesinizi tutmanız gerekebilir. İşlem birkaç dakika sürer. Kontrast madde kullanıldıysa, sonrasında bol su içmeniz önerilir.

Tedavi

Asit reflü tedavisi yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve nadiren cerrahi müdahaleyi içerir. Tedavinin amacı semptomları hafifletmek, yemek borusunu korumak ve komplikasyonları önlemektir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun veya yürüyün, yatmayın.
• Yatağınızın başucunu 15-20 cm yükseltin (örneğin yastık yerine bloklar koyarak).
• Küçük ve sık öğünler tüketin.
• Baharatlı, yağlı, asitli (portakal suyu, domates) yiyeceklerden, çikolata, nane, kafein ve alkolden kaçının.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir şekilde kilo verin.
• Sigara içiyorsanız bırakmaya çalışın.

Tıbbi tedaviler

Doktorlar semptomları azaltmak için antiasitler, mide asidi üretimini azaltan ilaçlar veya mide boşalmasını hızlandıran ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar reçetesiz veya reçeteli olabilir. Hangi ilacın size uygun olduğunu doktorunuz belirler. Uzun süreli kullanımlarda düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen geçmeyen şiddetli reflü, büyük hiatal herni veya yemek borusunda hasar varsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. En sık uygulanan yöntem fundoplikasyon adı verilen, midenin üst kısmının yemek borusu çevresine sarılması işlemidir. Karar doktorunuzla birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Asit reflü ile yaşamak tetikleyicilerinizi tanımak ve onlardan kaçınmakla daha kolay hale gelir. Günlük alışkanlıklarınızda küçük değişiklikler yaparak semptomları kontrol altına alabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gece yatmadan en az 2-3 saat önce yemek yemeyi bırakın.
• Bol giysiler giyin, dar kemer veya kıyafetlerden kaçının.
• Stres yönetimi için gevşeme teknikleri (derin nefes, meditasyon) deneyin.
• Yemekten hemen sonra egzersiz yapmayın, en az bir saat bekleyin.

Diyet ve egzersiz

Diyetinize dikkat etmek en önemli adımlardan biridir. Asitli, baharatlı, yağlı yiyecekler, soğan, sarımsak, nane, çikolata, kafein ve alkol semptomları tetikleyebilir. Yediklerinizin kaydını tutarak kendi tetikleyicilerinizi bulabilirsiniz. Hafif yürüyüş gibi düşük tempolu egzersizler faydalıdır, ancak ağır kaldırma veya karın kaslarını zorlayan hareketler semptomları artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli mide yanması ve yutma güçlüğü gibi belirtiler kaygı ve strese neden olabilir. Stres de reflüyü kötüleştirebilir. Bu döngüyü kırmak için rahatlama tekniklerini günlük rutininize ekleyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Asit reflü tamamen önlenemeyebilir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak, sağlıklı kiloda kalarak, sigarayı bırakarak ve doğru beslenerek sıklığı ve şiddeti azaltılabilir. BT taraması hazırlığı için ise verilen talimatlara harfiyen uymak önemlidir.

Tarama programları

Asit reflü için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak uzun süreli reflüsü olan kişilerde yemek borusu hasarını değerlendirmek için endoskopi yapılabilir. BT taraması ise genellikle şüphelenilen komplikasyonları araştırmak için kullanılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Özofajit (yemek borusu iltihabı)
• Yemek borusunda darlık (yutmayı zorlaştırabilir)
• Barrett özofagusu (yemek borusu hücrelerinin değişmesi, kanser riskini artırabilir)
• Kronik öksürük, astım atakları veya ses tellerinde hasar
• Diş minesinde aşınma

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan için asit reflü yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla iyi yönetilebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir. Düzenli doktor kontrolü ve taramalar, herhangi bir sorunun erken fark edilmesine yardımcı olur. Barrett özofagusu gibi durumlarda da yakın takip ile kanser riski büyük ölçüde azaltılabilir. Umut etmek için pek çok neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.