Artrit MR'ı Nedir ve Nasıl Çekilir?

Genel Bakış

Artrit, eklem iltihabını veya hasarını ifade eden geniş bir terimdir. MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme), vücudun içini ayrıntılı gösteren, radyasyon kullanmayan bir görüntüleme yöntemidir. Artrit şüphesi olan eklemlerde MR; kıkırdak, bağlar, tendonlar ve eklem sıvısı gibi yumuşak dokuları değerlendirmek için kullanılır.

Artrit hastalıklarının teşhis ve takibinde MR, doktorların gerektiği durumlarda sıklıkla başvurduğu bir inceleme yöntemidir.

Eklem ağrısı, şişlik, sabah tutukluğu veya hareket kısıtlılığı yaşayan ve doktor tarafından MR istenen her yaştan kişiyi ilgilendirir. İşlem herkes için benzer şekilde uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemde ağrı ve hassasiyet
• Eklemde şişlik, sıcaklık veya kızarıklık
• Sabahları en az 30 dakika süren tutukluk
• Eklemi hareket ettirirken zorlanma veya kısıtlılık
• Eklem çevresinde krepitasyon (çıtırtı, sürtünme hissi)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda artrit belirtileri şunları içerebilir: topallama, eklem şişliği, sabah ağrısı, huzursuzluk ve nedeni açıklanamayan ateş.
• Ağrıdan çok davranış değişiklikleri görülebilir; çocuk oyuna katılmak istemeyebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda artrit sıklıkla osteoartrit (aşınma tipinde eklem hastalığı) olarak görülür; belirtileri arasında dinlenmekle azalmayan ağrı, eklem kilitlenmesi, yürüme güçlüğü ve çevre kasların güçsüzleşmesi yer alır.

Nedenler

Ana nedenler

• Osteoartrit: Eklem kıkırdağının zamanla aşınması ve yıpranması
• Romatoid artrit: Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla eklem zarına saldırması
• Psoriatik artrit, ankilozan spondilit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar
• Gut hastalığı: Eklemde ürik asit kristallerinin birikmesi
• Eklem enfeksiyonları veya bazı viral enfeksiyonlar sonrası gelişen artrit

Risk faktörleri

• İlerleyen yaş
• Kadın olmak (bazı artrit türleri kadınlarda daha sık görülür)
• Ailede artrit öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Sigara içmek
• Eklem yaralanmaları veya tekrarlayan zorlanmalar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Eklemde ani gelişen şiddetli ağrı ve şişlik
• Eklemde kızarıklık, sıcaklık ve beraberinde ateş
• Düşme veya çarpma sonrası eklemi oynatamama
• Aniden ortaya çıkan şekil bozukluğu veya güçsüzlük

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eklem ağrısı iki haftadan uzun sürüyorsa
• Sabah tutukluğu 30 dakikayı aşıyorsa
• Eklemlerde şişlik veya hareket kısıtlılığı fark ediyorsanız
• Günlük aktivitelerinizi etkileyen sürekli ağrınız varsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve eklemlerinizi muayene eder. Ardından kan tahlilleri, düz röntgen ve gerekiyorsa ultrason veya MR isteyebilir. MR, eklem içi yapıların ayrıntılı görüntüsünü sağlayarak kesin teşhise yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: iltihap belirteçleri, romatoid faktör, anti-CCP gibi tetkikler
• Röntgen: kemik yapısını ve eklem boşluğunu gösterir, ileri hasarı belirler
• Ultrason: eklem sıvısını ve yüzeyel yumuşak dokuları değerlendirir
• MR: kıkırdak, bağ, tendon ve kemik iliği ödemi gibi yapıları ayrıntılı gösterir
• Artrosentez (eklem sıvısı testi): eklemdeki sıvı alınarak iltihap hücreleri ve kristaller araştırılır

Randevunuzda neler beklenir

MR çektirecekseniz öncelikle üzerinizdeki metal eşyaları (takı, saat, gözlük, kemer) çıkarmalısınız. Vücudunuzda kalp pili, implant, protez, kurşun gibi metal bir parça varsa bunu mutlaka sağlık ekibine bildirin. MR cihazına sırtüstü veya yan şekilde yerleştirilirsiniz; görüntü alınacak ekleme göre doğru pozisyon verilir. İşlem sırasında cihaz farklı sesler çıkarır, bu normaldir. Size kulaklık veya kulak tıkacı verilebilir. Hareketsiz durmanız istenir. İşlem sonrası günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz. Kontrastlı MR gerekiyorsa, damar yolundan ilaçlı boya verilir; bu da ayrıca açıklanır.

Tedavi

Artrit tedavisinin amacı ağrıyı hafifletmek, eklemin işlevini korumak, hasarın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi, artritin türüne ve kişinin ihtiyaçlarına göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Eklemleri düzenli ama aşırı yormadan hareket ettirmek
• Sıcak-soğuk uygulamaları ağrı ve tutukluğa göre kullanmak
• İdeal kiloda kalmak veya fazla kilolardan kurtulmak
• Uyku düzenini korumak ve yorgunluğu yönetmek
• Eklemleri zorlayan uzun süreli tekrarlayan hareketlerden kaçınmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için ilaçlar önerebilir. Bunlar ağrı kesiciler, iltihap önleyiciler veya hastalığın gidişatını değiştiren romatizma ilaçları olabilir. Ayrıca fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar ve bazı durumlarda biyolojik tedaviler gündeme gelebilir. Hangi ilacın, hangi dozda ve ne kadar süre kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklemdeki hasar ileri düzeyde ise ve tıbbi tedaviler yeterli gelmiyorsa, ortopedi doktoru tarafından eklem protezi (yapay eklem) veya diğer cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Bu durumla yaşamak

Artritle yaşarken gününüzü enerjinize göre düzenlemek önemlidir. Sabah tutukluğu için yavaş hareket etmek, ılık bir duş veya hafif germe egzersizleri yapmak iyi gelebilir. İş aktivitelerini ağrının az olduğu saatlere planlamak ve sık sık kısa molalar vermek faydalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmemek
• Düzenli egzersiz yapmak
• Eklem dostu yardımcıları kullanmak (örneğin uzun saplı ayakkabı çekeceği, ergonomik araçlar)
• Stresi yönetmek ve gevşeme tekniklerini öğrenmek
• Doktor kontrollerini aksatmamak

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme; eklem sağlığını destekler ve vücut ağırlığının kontrolüne yardımcı olur. Yeterli kalsiyum ve D vitamini almak kemik sağlığı için önemlidir. Yüzme, yürüyüş ve bisiklet gibi düşük etkili egzersizler kasları güçlendirir ve eklemleri korur. Fizyoterapistiniz size özel bir egzersiz programı hazırlayabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve kısıtlılık; üzüntü, kaygı ve umutsuzluk gibi duygulara yol açabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilmek ve gerektiğinde psikolojik destek almak tedavinin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Çoğu artrit türü için kesin bir önleme yoktur. Ancak sağlıklı yaşam tarzı, düzenli egzersiz, yaralanmalardan korunma ve sigaradan uzak durma gibi önlemler eklemlerinizin sağlığını destekler ve bazı artrit türlerinin riskini azaltabilir.

Aşılar

Bazı enfeksiyonlar eklem iltihabına yol açabileceğinden, ulusal aşı takviminde önerilen aşıları yaptırmak eklem sağlığını korumaya yardımcı olabilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uygun şekilde aşılanma için aile hekiminiz size en doğru bilgiyi verir.

Tarama programları

Artrit için rutin bir tarama testi bulunmamaktadır. Ancak ailenizde artrit öyküsü varsa veya riskli gruptaysanız düzenli kontrollerinizi yaptırmanız, belirtileri erken fark etmenizi sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklem kıkırdağında ve kemikte kalıcı hasar
• Eklem şekil bozukluğu ve hareket kaybı
• Kas erimesi ve güçsüzlük
• İltihaplı artritte kalp, akciğer, göz veya cilt gibi organlarda tutulum
• İş gücü kaybı ve bağımlılık ihtiyacının artması

Uzun vadeli görünüm

Artrit, tedavi edilebilir ve yönetilebilir bir hastalık grubudur. Erken teşhis, düzenli takip ve uygun tedaviyle birçok kişi ağrısız veya az ağrılı bir yaşam sürer, günlük aktivitelerine devam edebilir. Eklem sağlığınızı korumak için atacağınız adımlar, yaşam kalitenizi belirgin şekilde artırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.