blood pressure MRI what to expect

Genel Bakış

Kan basıncı MR'ı, yüksek tansiyonun (hipertansiyon) altında yatan nedenleri araştırmak için yapılan özel bir manyetik rezonans görüntüleme (MR) yöntemidir. Bu tarama böbrek atardamarları, böbreküstü bezleri ve diğer yapıların ayrıntılı görüntülerini alarak tansiyon yükselmesine yol açabilecek sorunları tespit etmeye yardımcı olur.

Bu tetkik, özellikle genç yaşta ortaya çıkan veya ilaçlarla kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon hastalarında sıkça istenir. Ancak her yüksek tansiyon hastasına uygulanmaz; doktor uygun gördüğünde istenir.

Çoğunlukla 40 yaş altında tansiyon yüksekliği olan, ilaçlara yanıt vermeyen hipertansiyon hastalarında, böbrek atardamar darlığı veya böbreküstü bezi tümörü şüphesi olan kişilerde kullanılır. Yaşlılarda da gerekli durumlarda uygulanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek tansiyon (sistolik ≥140 mmHg veya diyastolik ≥90 mmHg)
• İlaç tedavisine rağmen tansiyonun düşmemesi
• Ani başlangıçlı veya genç yaşta ortaya çıkan hipertansiyon
• Ailede hipertansiyon veya böbrek hastalığı öyküsü

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle rutin kontrollerde fark edilen yüksek tansiyon
• Büyüme geriliği, baş ağrısı, çarpıntı
• Ani başlayan tansiyon yükselmesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha önce kontrol altında olan tansiyonun aniden yükselmesi
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma veya damar sertliği ile birlikte görülmesi
• İlaç yan etkilerine karşı daha hassas olma

Nedenler

Ana nedenler

• Böbrek atardamarlarında darlık (böbreğe giden kan akışının azalmasına yol açar)
• Böbreküstü bezlerinde tümör (feokromositoma veya aldosteronoma gibi)
• Böbrek hastalıkları (polikistik böbrek, glomerülonefrit)
• Aortun daralması (koarktasyon)
• Bazı ilaçlar veya maddeler (kokain, alkol, doğum kontrol hapları)

Risk faktörleri

• Ailede yüksek tansiyon veya böbrek hastalığı öyküsü
• 40 yaşından önce hipertansiyon başlaması
• İlaçlara yanıt vermeyen şiddetli hipertansiyon
• Obezite, sigara, sağlıksız beslenme
• Diyabet (şeker hastalığı) veya böbrek hastalığı varlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Tansiyon ölçümü sürekli yüksek çıkıyorsa (140/90 mmHg üzeri)
• Ani başlangıçlı şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu veya nefes darlığı varsa
• İlaç almanıza rağmen tansiyon düşmüyorsa
• Tansiyonun 180/120 mmHg veya üzeri olması durumunda acile başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yıllık sağlık kontrollerinde tansiyon ölçümü yaptırın
• Eğer hipertansiyon tanınız varsa düzenli doktor takibi ihmal etmeyin
• Doktorunuz gerekli görürse kan basıncı MR'ı için yönlendirecektir

Tanı

Doktorunuz öncelikle tansiyon ölçümü, kan ve idrar tahlilleri yaparak başlangıç değerlendirmesi yapar. Eğer hipertansiyonun sekonder (altta yatan bir nedene bağlı) olduğundan şüphelenirse, kan basıncı MR'ı isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve tansiyon ölçümü (birkaç kez tekrarlanabilir)
• Tam idrar tahlili, kan kreatinin, elektrolitler
• Renal arter Doppler ultrasonu (böbrek atardamarlarını değerlendirmek için)
• Kan basıncı MR'ı (manyetik rezonans anjiyografi - MRA)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografi

Randevunuzda neler beklenir

Kan basıncı MR'ı için genellikle özel bir hazırlık gerekmez. MR cihazına girmeden önce metal takılarınızı ve elektronik cihazları çıkarmanız istenir. Tarama sırasında bir masada uzanır, kollar ve bazen bir damar yolundan kontrast madde verilebilir. Cihaz gürültülü çalışır, kulaklık veya tıkaç verilir. Yaklaşık 30-60 dakika sürer ve işlem sonrasında hemen günlük hayatınıza dönebilirsiniz.

Tedavi

Tedavi, kan basıncı yüksekliğinin altında yatan nedene bağlıdır. Eğer böbrek atardamar darlığı veya böbreküstü bezi tümörü gibi bir sorun bulunursa, buna yönelik tedavi uygulanır. İlaç tedavisi, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda cerrahi girişim gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği tansiyon ilaçlarını düzenli kullanın
• Düşük tuzlu diyet uygulayın (günde 5 gramdan az tuz)
• Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapın (yürüyüş, bisiklet gibi)
• Fazla kilolarınızı verin, sağlıklı bir kiloda kalın
• Sigara ve alkolü bırakın veya sınırlandırın

Tıbbi tedaviler

Yüksek tansiyon tedavisinde çeşitli ilaç grupları kullanılır. Bunlar arasında diüretikler (idrar söktürücüler), beta blokerler, ACE inhibitörleri, anjiyotensin reseptör blokerleri ve kalsiyum kanal blokerleri bulunur. Hangi ilacın kullanılacağına doktorunuz karar verir. Altta yatan neden tespit edilirse (örneğin böbrek atardamar darlığı), balon anjiyoplasti veya stent yerleştirme gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, böbreküstü bezi tümörü (feokromositoma) gibi cerrahi çıkarılması gereken durumlarda ameliyat önerilir. Ayrıca aort koarktasyonu gibi doğumsal damar darlıklarında da cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kan basıncı MR'ı sonucunda elde edilen bulgulara göre bir tedavi planı oluşturulur. Hipertansiyon genellikle kronik bir durumdur ve düzenli takip gerektirir. İlaçlarınızı aksatmadan kullanmak, evde tansiyon ölçümlerini yapmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını sürdürmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük tansiyon takibi yapın ve kaydedin
• Stresten uzak durmaya çalışın, yoga veya meditasyon gibi rahatlama tekniklerini deneyin
• Düzenli uyuyun (7-8 saat)
• Kafein tüketimini sınırlayın
• Düzenli doktor kontrollerine gidin

Diyet ve egzersiz

DASH diyeti (hipertansiyonu durdurmak için diyet yaklaşımları) önerilir. Bu diyet bol sebze, meyve, tam tahıl, az yağlı süt ürünleri ve düşük doymuş yağ içerir. Haftada en az 5 gün 30 dakika yürüyüş gibi aerobik egzersiz yapılması önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı ve strese yol açabilir. Unutmayın ki hipertansiyon tedavi edilebilir bir durumdur. Duygularınızı ailenizle veya bir sağlık uzmanıyla paylaşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Yüksek tansiyonun bazı nedenleri (örneğin genetik) önlenemese de, sağlıklı bir yaşam tarzı ile tansiyon yükselme riskini azaltabilirsiniz. Kan basıncı MR'ı bir önleme yöntemi değil, tanı aracıdır.

Aşılar

Hipertansiyonla doğrudan ilişkili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin tansiyon ölçümleri, 18 yaşından itibaren her yetişkin için önerilir. Yılda en az bir kez tansiyonunuzu ölçtürün. Ailesinde hipertansiyon veya böbrek hastalığı olanlar daha sık kontrol ettirmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi, kalp yetmezliği
• İnme (felç)
• Böbrek hasarı ve kronik böbrek yetmezliği
• Görme kaybı (retinopati)
• Damar sertliği (ateroskleroz)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile hipertansiyon başarılı bir şekilde kontrol altına alınabilir. Kan basıncı MR'ı sayesinde altta yatan neden bulunabilirse, buna yönelik tedavi ile tansiyon tamamen normale dönebilir. Erken teşhis ve düzenli takip ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.