blood pressure ultrasound explained

Genel Bakış

Kan basıncı ultrasonu, atardamarlarınızdaki kan akışını ve basıncını ölçmek için ses dalgaları kullanan bir görüntüleme yöntemidir. Bu yöntem, damarlarınızın daralması veya tıkanması gibi sorunları tespit etmeye yardımcı olur.

Bu yöntem, özellikle bacaklardaki periferik arter hastalığı (damar tıkanıklığı) ve böbrek atardamarlarındaki darlıkları (renal arter stenozu) değerlendirmek için sıkça kullanılır.

50 yaş üstü, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterolü olan veya sigara içen kişilerde daha sık başvurulan bir testtir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda veya ayaklarda ağrı veya kramp
• Bacaklarda, ayaklarda veya kollarda uyuşma veya soğukluk hissi
• Yüksek tansiyonun ilaçlarla kontrol altına alınamaması

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek tansiyon
• Bacaklarda ağrı veya topallama
• Kalp üfürümü duyulması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yürürken bacaklarda ağrı veya kramp (dinlenince geçen)
• Ayaklarda veya bacaklarda iyileşmeyen yaralar
• Tek taraflı bacakta şişlik veya soğukluk
• Şiddetli ve kontrolsüz tansiyon

Nedenler

Ana nedenler

• Atardamarların sertleşmesi ve daralması (ateroskleroz)
• Böbrek atardamarlarında daralma (renal arter stenozu)
• Damar iltihabı (vaskülit)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet
• Obezite
• İlerleyen yaş
• Ailede damar hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta veya kolda ani şiddetli ağrı, solukluk veya soğukluk varsa
• Bir bacakta diğerine göre belirgin şişlik veya renk değişikliği fark ederseniz
• Tansiyonunuz çok yüksek ve başka belirtiler (göğüs ağrısı, baş ağrısı) varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli sağlık kontrollerinde doktorunuz bacak nabızlarınızı kontrol eder ve gerekirse bu testi ister
• Periferik arter hastalığı riskiniz varsa (sigara, diyabet, yüksek tansiyon) doktorunuz önlem amaçlı bu testi isteyebilir

Tanı

Kan basıncı ultrasonu, bir ultrason cihazı ve Doppler adı verilen özel bir teknoloji kullanılarak yapılır. Cihaz, damarlarınıza ses dalgaları gönderir ve yankıları bilgisayarda görüntüye dönüştürür. Bu sayede kan akış hızı ve yönü değerlendirilir. İşlem sırasında cihazın başlığı, üzerine jel sürülmüş cildinizde gezdirilir.

Yapılabilecek testler

• Dupleks ultrason (Doppler ultrason olarak da bilinir)
• Ayak bileği-kol basınç indeksi (ABI) ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında sırt üstü yatarsınız. Ultrason teknisyeni, inceleme yapılacak bölgeye (genellikle bacak veya karın) jel sürer ve el cihazını gezdirir. Bazı durumlarda kol ve bacaklarınızdan tansiyon manşonu ile ölçümler de yapılır. İşlem ağrısızdır ve yaklaşık 30-45 dakika sürer.

Tedavi

Kan basıncı ultrasonu sonuçlarına göre bir damar sorunu tespit edilirse, doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar veya girişimsel işlemler önerebilir. Tedavinin amacı kan akışını iyileştirmek ve komplikasyonları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli yürüyüş yapmak (bacak ağrısı için önerilir)
• Sağlıklı beslenmek (düşük tuz ve doymuş yağ)
• Sigara içiyorsanız bırakmak
• Kan şekeri ve kolesterolü kontrol altında tutmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yüksek tansiyon ve kolesterolü kontrol altına almak için ilaçlar, kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçlar veya damar genişletici ilaçlar reçete edebilir. Tedavi kişiye özeldir; lütfen doktorunuzun önerilerine uyun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi damar tıkanıklıklarında, anjiyoplasti (balonla damar açma) veya baypas cerrahisi gibi işlemler gerekebilir. Bu karar, damar cerrahı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Damar hastalığı teşhisi konduysa, günlük yaşamınızda bazı düzenlemeler yapmanız gerekebilir. Bacak ağrılarınız varsa yürüyüş egzersizleri, dinlenme araları ve doğru ayakkabı seçimi önemlidir. Ayaklarınızın bakımına özen göstermeli, yaralanmalara karşı dikkatli olmalısınız.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş
• Bol lifli, az yağlı beslenme
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Stres yönetimi

Diyet ve egzersiz

Kalp ve damar sağlığı için Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, sebze, meyve, balık) önerilir. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi aerobik aktiviteler idealdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir damar hastalığı teşhisi kaygı ve strese yol açabilir. Duygusal destek almak, hastalık yönetimini kolaylaştırır. Gerekirse bir psikolog veya destek grubuna başvurabilirsiniz.

Önleme

Damar hastalıklarının bir kısmı önlenebilir. Sağlıklı yaşam tarzı, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve sigaradan uzak durma riski azaltır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, damar hastalığı olanlarda enfeksiyon riskini azaltmak için önerilir. Lütfen doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

50 yaş üstü ve risk faktörü taşıyan kişilere, periferik arter hastalığı taraması için ayak bileği-kol basınç indeksi (ABI) ölçümü önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bacakta iyileşmeyen yaralar ve kangren (doku ölümü)
• Kalp krizi veya inme riskinde artış
• Böbrek yetmezliği
• Bacak amputasyonu (uzuv kaybı)

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok damar hastalığı kontrol altına alınabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi ile komplikasyon riski önemli ölçüde azalır. Düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Hypertension League
• International Society of Hypertension

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.