Selülit ve MR Görüntüleme: Ne Beklemelisiniz?

Genel Bakış

Selülit, bakterilerin cildinizin alt katmanlarına girerek iltihap oluşturduğu bir cilt enfeksiyonudur. Cildinizde kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrı yapar. MR (manyetik rezonans) ise vücudun içini detaylı gösteren bir görüntüleme yöntemidir. Selülit genellikle fizik muayene ile teşhis edilir, ancak enfeksiyon derin dokulara ulaştıysa veya apse (iltihap dolu boşluk) olup olmadığı belirsizse doktorunuz MR isteyebilir.

Selülit, dünyada ve Türkiye'de sık görülen bir enfeksiyon türüdür. Her yaşta görülebilir, ancak cilt bütünlüğü bozulan kişilerde daha sıktır.

Selülit herkesi etkileyebilir. Özellikle diyabet, dolaşım bozukluğu, lenfödem veya bağışıklık sistemi zayıflığı olan kişilerde risk daha yüksektir. Ayrıca ciltte kesik, sıyrık, böcek ısırığı veya mantar enfeksiyonu varsa selülit gelişme olasılığı artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte yayılan kızarıklık
• Cildin dokunmaya karşı sıcak ve ağrılı olması
• Şişlik ve gerginlik hissi
• Ateş ve titreme
• Ciltte küçük kabarcıklar veya yaralar

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda selülit genellikle yüz, kol veya bacakta görülür.
• Huzursuzluk, ağlama ve uyku hali
• Kızarık bölgenin dokununca daha çok ağlamasına neden olması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda kızarıklık ve ağrı fark edilemeyebilir; halsizlik ve kafa karışıklığı ön planda olabilir.
• Cilt daha kuru olduğu için yara iyileşmesi gecikebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Ciltteki kesik, sıyrık, yanık veya böcek ısırığından bakterilerin girmesi
• Ayak parmakları arasındaki mantar enfeksiyonu veya egzama gibi cilt rahatsızlıkları
• Cerrahi bir yara veya kateter bölgesi

Risk faktörleri

• Diyabet
• Lenfödem (lenf sıvısı birikmesi)
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar veya hastalıklar
• Dolaşım bozukluğu (varis gibi)
• Cilt bütünlüğünü bozan kronik cilt hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Cildinizde kızarıklık, şişlik ve ağrı başladıysa ve birkaç saat içinde genişliyorsa
• Ateşiniz varsa
• Kızarık bölge giderek büyüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Küçük bir yara etrafında hafif kızarıklık varsa ve sadece birkaç santimetre ise
• Diyabet veya dolaşım problemi gibi riskleriniz varsa

Tanı

Doktorunuz önce fizik muayene yapar; kızarıklığın boyutunu, sıcaklığını, ağrısını ve vücudunuzdaki diğer belirtileri değerlendirir. Çoğu zaman ek test gerekmez. Şüpheli durumlarda kan testleri veya görüntüleme isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)
• MR (manyetik rezonans görüntüleme)
• Bazen ultrason veya bilgisayarlı tomografi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz MR istediyse, bu görüntüleme cildin altındaki kas, yağ ve bağ dokularını ayrıntılı görmek içindir. MR cihazı büyük bir tüp şeklindedir. Bir kanepeye uzanırsınız ve hareket etmeden durmanız istenir. Cihaz çeşitli sesler çıkarır; bu normaldir. İşlem ağrılı değildir ve genellikle 15-45 dakika sürer. Bazı durumlarda damar yoluyla kontrast madde adı verilen bir boya verilebilir; bu, enfeksiyonun sınırlarını daha net görünür kılar. Alerji veya böbrek sorunlarınız varsa önceden bildirmelisiniz.

Tedavi

Selülit tedavisi antibiyotiklerle yapılır. Hafif vakalarda doktorunuz ağızdan antibiyotik verebilir; enfeksiyon şiddetliyse veya damar yoluyla ilaç gerekiyorsa hastanede tedavi gerekebilir. MR sonucuna göre apse oluşmuşsa drenaj yani boşaltma işlemi de yapılabilir.

Evde kişisel bakım

• Enfeksiyonlu bölgeyi temiz ve kuru tutun
• Şişliği azaltmak için o bölgeyi kalp seviyesinin üzerinde dinlendirin
• Bol sıvı tüketin
• Ağrıyı hafifletmek için doktorunuzun önerdiği dinlenme pozisyonunu uygulayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bakteriyel enfeksiyona yönelik uygun bir antibiyotik tedavisi başlatacaktır. İlacın adı, dozu ve süresi enfeksiyonun tipine ve şiddetine göre değişir. Bu nedenle doktor reçetesi ile kullanılmalıdır. Tedaviye başlanmadan önce enfeksiyonun yaygınlığını görmek için MR istenmiş olabilir. MR, apse olup olmadığını gösterir; apse varsa ilaç dışında boşaltma işlemi gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer MR'da apse (cerahat topluluğu) tespit edilirse, cerrahi olarak boşaltılabilir. Bu genellikle lokal anestezi ile yapılan küçük bir işlemdir. Nadiren derin doku enfeksiyonları veya nekroz (doku ölümü) varsa daha kapsamlı cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Doktorunuzun verdiği antibiyotiği tam olarak ve belirtilen süre boyunca kullanın. Kızarıklık önce büyüyebilir, sonra azalmaya başlar. Tedavi boyunca bölgeyi yüksekte tutun ve üzerine baskı yapmaktan kaçının. Bol dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cilt bakımına özen gösterin; cildi nemlendirin
• Tırnaklarınızı keserken cildinizi zedelemeyin
• Ayak mantarınız varsa tedavi ettirin
• Yaralanmalara karşı dikkatli olun, açık yaraları kapatın

Diyet ve egzersiz

Doktorunuz aksini söylemedikçe normal beslenmenize devam edebilirsiniz. Enfeksiyonla savaşmak için yeterli protein ve vitamin almak önemlidir. İyileşme döneminde hafif hareketler yapabilirsiniz; ancak enfeksiyonlu bölgeyi zorlamaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Selülit ağrılı ve endişe verici olabilir. Tedavinin işe yarayıp yaramayacağını düşünmek normaldir. Bu süreçte kendinizi yalnız hissetmeyin; ailenize ve arkadaşlarınıza anlatabilir, gerekirse doktorunuzdan veya bir psikologdan destek isteyebilirsiniz.

Önleme

Selülit her zaman önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Cildinizi kesik ve sıyrıklardan koruyun, temiz tutun, nemlendirin. Bacakta şişlik veya yara varsa erken müdahale edin.

Aşılar

Selülite doğrudan karşı koruyan bir aşı yoktur. Ancak bazı bakteri türlerine karşı diğer aşılar, dolaylı olarak ciddi enfeksiyon riskini azaltabilir. Bu konuda doktorunuzla görüşebilirsiniz.

Tarama programları

Diyabet gibi risk faktörleriniz varsa düzenli doktor kontrolü ve ayak muayenesi önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun kana karışması (sepsis) hayatı tehdit edebilir
• Apse oluşumu
• Enfeksiyonun kas, kemik veya eklemlere yayılması
• Nekrotizan fasiit (çok hızlı ilerleyen ağır bir yumuşak doku enfeksiyonu)

Uzun vadeli görünüm

Selülit, erken teşhis ve uygun antibiyotik tedavisiyle genellikle tamamen iyileşir. MR gibi görüntüleme yöntemleri sayesinde derin enfeksiyonlar ve apseler doğru şekilde tespit edilebilir. Tedaviye başlandıktan sonra genellikle 2-3 gün içinde belirtiler azalmaya başlar. Önemli olan doktorunuzun önerilerini eksiksiz uygulamanızdır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.