Öksürük Nedeniyle Çekilecek BT (Bilgisayarlı Tomografi) Taramasına Hazırlık

Genel Bakış

BT taraması, vücudunuzun içinin ayrıntılı görüntülerini oluşturan özel bir röntgen yöntemidir. Öksürük gibi yakınmalarınız varsa, doktorunuz akciğerlerinizi veya göğüs bölgenizi daha iyi değerlendirmek için bu taramayı isteyebilir. Tarama sırasında ağrısız bir şekilde bir masada yatarken, makine etrafınızda döner ve birkaç dakika içinde görüntüler alınır.

Öksürük şikayetiyle BT taraması yaptırmak, özellikle uzun süreli veya açıklanamayan öksürüklerde sıkça başvurulan bir tanı yöntemidir. Her yıl binlerce kişi bu taramayı olmaktadır.

Her yaştan insan, öksürük nedeniyle BT taraması için yönlendirilebilir. Özellikle sigara içenler, kronik akciğer hastalığı olanlar veya bağışıklık sistemi zayıf kişilerde daha sık istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uzun süreli (3 haftadan fazla) öksürük
• Kanlı balgam çıkarma
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Sürekli öksürük
• Hırıltılı solunum
• Beslenme güçlüğü (bebeklerde)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik eşliğinde kronik öksürük
• Kilo kaybı
• Gece terlemeleri

Nedenler

Ana nedenler

• BT taraması, öksürüğün kaynağını bulmak için yapılır. Öksürüğün nedenleri arasında akciğer enfeksiyonları (zatürre, bronşit), astım, KOAH, alerjiler, reflü, sigara kullanımı, akciğerde kitle veya yabancı cisim bulunabilir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Kronik akciğer hastalığı öyküsü
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Öksürükle birlikte nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı balgam varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Yüksek ateş ve titreme ile birlikte öksürük varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürüğünüz 3 haftadan uzun sürdüyse veya giderek kötüleşiyorsa aile hekiminize veya bir göğüs hastalıkları uzmanına danışın.

Tanı

Doktorunuz öncelikle öykünüzü dinleyecek, fizik muayene yapacak ve gerekirse akciğer filmi veya kan testleri isteyebilir. Tanı koymakta yetersiz kalınırsa, göğüs BT taraması önerilebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi (röntgen)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)
• Solunum fonksiyon testleri
• Balgam kültürü

Randevunuzda neler beklenir

BT taraması öncesinde size bir onam formu imzalatılacak. Kontrast madde kullanılacaksa damar yolunuz açılacak. Tarama sırasında bir masada sırtüstü yatacak, kollarınız başınızın üzerinde olacak. Hareket etmemeniz istenecek. Tarama birkaç dakika sürer. İşlem sonrasında normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

BT taraması bir tedavi değil, tanı yöntemidir. Tarama sonuçlarına göre öksürüğünüzün altında yatan neden belirlenir ve uygun tedavi planı oluşturulur.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (özellikle ılık su, bitki çayları)
• Bulunduğunuz ortamı nemlendirin (nemlendirici kullanın)
• Sigara dumanı ve diğer tahriş edici maddelerden uzak durun
• Doktorunuza danışmadan öksürük şurubu gibi ilaçlar kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Tedavi, öksürüğün nedenine göre değişir. Örneğin enfeksiyon varsa antibiyotik (doktor reçetesiyle), astım veya KOAH gibi durumlarda solunum yoluyla alınan ilaçlar, alerjik durumlarda antihistaminikler veya kortikosteroidler kullanılabilir. Reflü nedeniyle öksürük varsa mide asidini azaltan ilaçlar önerilebilir. BT taraması sonrası doktorunuz size en uygun tedaviyi anlatacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, örneğin akciğerde tümör veya büyük yapısal bir sorun tespit edilirse cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar doktorunuz tarafından detaylıca değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

BT taraması sonrasında öksürüğünüze yönelik doktorunuzun önerdiği tedaviyi düzenli uygulayın. Günlük aktivitelerinizde kendinizi dinleyin ve yorgun hissettiğinizde dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın
• Temiz hava soluyun, mümkünse hava kirliliğinden korunun
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklığınızı güçlendirir. Bol sebze ve meyve tüketin. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler, akciğer sağlığınızı destekler. Ancak nefes darlığınız varsa egzersiz öncesi doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik öksürük veya bir sağlık sorununun araştırılması kaygı yaratabilir. Bu duygular normaldir. Endişelerinizi doktorunuzla veya güvendiğiniz bir yakınınızla paylaşın. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

BT taraması bir tanı aracıdır, doğrudan önlenmesi gereken bir durum değildir. Ancak öksürüğe yol açan bazı durumları önlemek mümkündür. Örneğin sigara içmemek, grip ve zatürre aşılarını yaptırmak, el hijyenine dikkat etmek enfeksiyon riskini azaltabilir.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı (pnömokok aşısı), öksürüğe neden olabilecek enfeksiyonlara karşı koruma sağlayabilir. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri sırasında doktorunuz öksürük şikayetinizi değerlendirecek ve gerekirse ileri tetkik isteyecektir. Herhangi bir tarama testi için belirlenmiş bir yaş veya sıklık yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan neden (zatürre, tümör gibi) tedavi edilmezse hastalık ilerleyebilir
• Kronik öksürük nedeniyle uyku bozukluğu, yorgunluk, kaburga kırığı gibi sorunlar ortaya çıkabilir
• Akciğer hasarı kalıcı olabilir

Uzun vadeli görünüm

BT taraması ile erken ve doğru tanı konulduğunda, çoğu öksürük nedeni başarıyla tedavi edilebilir. Önemli olan doktorunuzun önerilerine uymak ve düzenli takibi ihmal etmemektir. Çoğu insan uygun tedaviyle tamamen iyileşir ve normal hayatına döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.