COVID Sonrası Ultrason: İyileşme Sürecinde Ultrason Ne Anlama Gelir?

Genel Bakış

COVID-19 geçirdikten sonra vücudun iyileşmesini kontrol etmek için ultrason yapılabilir. Ultrason; ses dalgalarıyla organların görüntülenmesini sağlayan, ağrısız ve radyasyon (X-ışını) içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle akciğerlerin, kalbin ve bacak damarlarının incelenmesinde kullanılır.

Hayır, her COVID geçiren kişide ultrason gerekmez. Yalnızca belirtiler sürüyorsa veya doktor riskli bulursa istenir.

COVID-19'u ağır geçirenler, hastanede yatanlar, uzamış COVID belirtileri olanlar ve kalp-akciğer hastalığına sahip kişiler bu tür bir görüntülemeye daha sık ihtiyaç duyabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı veya nefes alırken zorlanma
• Göğüste ağrı, sıkışma veya baskı hissi
• Çarpıntı veya kalbin düzensiz attığı hissi
• Bacakta tek taraflı ağrı, şişlik veya kızarıklık
• Geçmeyen yorgunluk, bitkinlik

Çocuklarda belirtiler

• Uzun süren öksürük
• Göğüs ağrısı veya çarpıntı
• Bayılma ya da ani güç kaybı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İstirahatte bile devam eden nefes darlığı
• Bacaklarda ve ayaklarda şişlik
• Göğüs ağrısı ve çarpıntı

Nedenler

Ana nedenler

• COVID-19 sırasında akciğerlerde iltihap oluşabilir.
• Kalbin çevresinde sıvı birikebilir.
• Bacak damarlarında pıhtı oluşabilir.

Risk faktörleri

• COVID-19'u ağır geçirmek
• İleri yaş
• Obezite veya diyabet gibi kronik hastalıklar
• Uzun süre hareketsiz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı sürekli artıyorsa
• Bacakta şişlikle birlikte göğüs ağrısı olduysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• COVID sonrası 3-4 hafta geçmesine rağmen halsizlik, öksürük veya çarpıntı sürüyorsa planlı kontrole gidin
• Doktorunuz ultrason önerdiyse, randevunuzu geciktirmeyin

Tanı

Ultrason, iyileşme sürecini değerlendirmeye yönelik bir görüntülemedir. Doktorunuz hikayenizi dinler, muayenenizi yapar ve şikayetlerinize göre uygun ultrasonu planlar. Kesin bir tanı kendi başına ultrason ile konulmaz; diğer tetkiklerle birlikte değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer ultrasonu: Akciğer zarı ve çevresindeki sıvı birikimini gösterir.
• Ekokardiyografi: Kalp odacıklarının ve kalp kapaklarının hareketini değerlendirir.
• Venöz Doppler ultrason: Bacaklardaki damarlarda pıhtı olup olmadığını araştırır.

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason odasına alınırsınız, incelenecek bölgeye jel sürülür ve prob ile hafifçe gezdirilir. İşlem 15-30 dakika sürer. Genellikle sırtüstü yatmanız istenir. Cihaz, organların anlık görüntüsünü ekrana yansıtır.

Tedavi

Ultrason bir tedavi değil, yol gösteren bir görüntülemedir. Sonuç normal çıkarsa belirtilerin büyük bölümüne evde bakım yaparak yaklaşılır; bir sorun bulunursa tedavi planı doktor tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Bol su için ve günde 7-8 saat uyumaya özen gösterin
• Merdiven çıkmak gibi tempolu işleri kademeli artırın
• Yürüyüşe hafif tempoyla başlayıp süreyi gün geçtikçe uzatın

Tıbbi tedaviler

Ultrason sonucuna göre doktorunuz; iltihabı azaltan, sıvı atımını kolaylaştıran veya kan pıhtılaşmasını önleyen tedaviler planlayabilir. İlaçlar yalnızca doktor reçetesiyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

COVID sonrası ultrasonla saptanan sorunların çok büyük bir bölümü ameliyat gerektirmez. Nadiren plevral sıvı gibi durumlarda ince bir iğneyle boşaltma işlemi yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Belirtilerinizi günlük not alın; günün hangi saatlerde nefes darlığı veya çarpıntı olduğunu doktorunuzla paylaşın. Enerjinizi dengeli kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun
• Alkolü en azından iyileşme döneminde bırakın
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tarzı, sebze ağırlıklı beslenme vücudun onarımını destekler. Yürüyüş gibi düşük yoğunluklu egzersizler iyileşmeye yardımcıdır; ancak yoğun egzersize doktor izniyle geçilmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren belirtiler, kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu hislerin geçici olduğunu bilin; yakınlarınızla konuşun, gerekirse bir psikologdan destek alın.

Önleme

Ultrason ihtiyacını doğrudan önleyecek bir yöntem yoktur. Ancak COVID-19'a yakalanmamak ve hastalığı hafif geçirmek için temel önlemlere uymak, iyileşme sürecini de kolaylaştırır.

Aşılar

COVID-19 aşısı, ağır hastalık riskini belirgin biçimde azaltır. Güncel aşı takvimi için aile hekiminize danışın ya da Sağlık Bakanlığı'nın duyurularını takip edin.

Tarama programları

Ultrason, herkese rutin tarama olarak önerilmez. Doktorunuz ancak belirtiler varsa veya riskli gruptaysanız ister.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğerlerdeki iltihap uzarsa kalıcı hasara yol açabilir
• Damardaki pıhtı hareket ederse akciğerlere gidebilir
• Kalp fonksiyonlarındaki bozulma fark edilmezse zamanla ciddi sorunlara neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Ultrason sayesinde olası komplikasyonlar erken yakalanır. Erken tanı ve doğru yönlendirme ile çoğu kişi COVID sonrası tam iyileşme sağlar. İyileşme süresi değişse de umut verici bir görünüm vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.