İshal Görüntüleme Sonuçları Beklenirken

Genel Bakış

İshal, dışkının sıvı ve sık olması durumudur. Genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Ancak uzun süren veya şiddetli ishallerde doktorunuz, altta yatan nedeni bulmak için bazı görüntüleme tetkikleri (örneğin ultrason veya bilgisayarlı tomografi) isteyebilir. Bu sonuçları beklerken endişelenmek normaldir, ancak çoğu ishal basit enfeksiyonlardan kaynaklanır ve tedavi edilebilir.

Evet, ishal çok yaygındır. Yetişkinler yılda ortalama bir kez, çocuklar ise daha sık ishal olabilir.

Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler ishalden daha fazla etkilenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sulu, sık dışkılama
• Karın krampları
• Bulantı veya kusma
• Hafif ateş
• Acil tuvalet ihtiyacı

Çocuklarda belirtiler

• Sulu dışkı, bazen yeşilimsi
• Huzursuzluk, aşırı ağlama
• Ağız kuruluğu
• Gözyaşı olmadan ağlama
• Bıngıldakta çökme (bebeklerde)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sulu dışkı ile birlikte şiddetli halsizlik
• Baş dönmesi ve bayılma hissi
• İdrar miktarında azalma
• Deride kuruma ve sarkma

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (örneğin norovirüs)
• Bakteriler (örneğin E. coli, Salmonella)
• Parazitler (örneğin Giardia)
• Gıda zehirlenmesi
• İlaçlara bağlı (örneğin antibiyotikler)
• Bağırsak hastalıkları (örneğin Crohn, ülseratif kolit)
• Laktoz intoleransı

Risk faktörleri

• Seyahat etmek (özellikle gelişmekte olan bölgeler)
• Çocuk yuvası veya bakımevinde bulunmak
• Kirli su veya az pişmiş yiyecek tüketmek
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (hastalık veya ilaç nedeniyle)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanlı, siyah veya sümüksü dışkı
• Şiddetli karın ağrısı
• Susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, az idrar, halsizlik)
• 3 günden uzun süren ishal
• Çok sayıda kusma, sıvı alamama

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif ishal birkaç gün içinde geçmezse doktora danışın.
• Tekrarlayan ishaller varsa altta yatan nedeni araştırmak için doktorunuza başvurun.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Gerekirse dışkı testi ve kan testi ister. Uzun süren veya açıklanamayan ishallerde ise karın ultrasonu, bilgisayarlı tomografi (BT) veya kolonoskopi gibi ileri tetkikler yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Dışkı kültürü (neden olan bakteri veya paraziti bulmak için)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri, elektrolitler)
• Karın ultrasonu (bağırsak duvarı kalınlığı veya apse)
• Bilgisayarlı tomografi (daha detaylı görüntüleme)
• Kolonoskopi (bağırsak içini doğrudan görmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme tetkiklerinden önce aç olmanız gerekebilir. İşlem ağrısızdır ancak tomografide bir süre hareketsiz yatmanız istenir. Sonuçlar genellikle 1-3 gün içinde çıkar. Doktorunuz sizinle sonuçları paylaşacak ve ne anlama geldiğini açıklayacaktır.

Tedavi

İshal tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu ishal dinlenme, sıvı takviyesi ve uygun beslenme ile iyileşir. Doktorunuz gerektiğinde ilaç yazabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ayran veya tuzlu kraker gibi sıvı ve elektrolit alın.
• Birkaç gün ağır, yağlı ve şekerli yiyeceklerden kaçının.
• Muz, pirinç lapası, elma püresi gibi hafif yiyecekler tüketin.
• Sigara, alkol ve kafeinli içeceklerden uzak durun.
• Ellerinizi sık sık yıkayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, susuzluğu gidermek için damardan sıvı verme, bağırsak hareketlerini yavaşlatan ilaçlar (reçeteyle) veya antibiyotikler (bakteriyel enfeksiyon varsa) kullanabilir. İlaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İshal nadiren cerrahi gerektirir. Eğer apendiks iltihabı, bağırsak tıkanması veya karmaşık bir enfeksiyon gibi bir durum varsa cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

İshal geçene kadar işten veya okuldan uzak kalmak gerekebilir. Bol sıvı almak ve tuvalete yakın olmak için plan yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• Görüntüleme sonuçlarını beklerken kaygılanıyorsanız, ailenizle veya doktorunuzla konuşun.

Diyet ve egzersiz

İshal devam ederken egzersizden kaçının. İyileştikten sonra hafif yürüyüşlere başlayın. Beslenmede probiyotikli yoğurt gibi bağırsak dostu besinleri tercih edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik veya tekrarlayan ishaller, günlük hayatı etkileyerek kaygı, utanma veya depresyona neden olabilir. Görüntüleme sonuçlarını beklerken bu duygular normaldir. Bir psikolog veya destek grubundan yardım almayı düşünebilirsiniz. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

El hijyeni, güvenli su tüketimi ve gıdaların iyi pişirilmesiyle birçok ishal önlenebilir. Seyahat ederken dikkatli olun.

Aşılar

Çocuklarda rotavirüs aşısı ishale karşı koruma sağlar. Erişkinlerde tifo veya kolera gibi bazı enfeksiyonlar için aşı mevcuttur. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Kronik ishali olan kişilerde, kolon kanseri gibi nedenleri ekarte etmek için düzenli bağırsak taramaları önerilebilir. Doktorunuz sizin için uygun zamanı belirleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Susuzluk (dehidratasyon) ve elektrolit dengesizliği
• Böbrek yetmezliği
• Beslenme bozukluğu (kilo kaybı, vitamin eksiklikleri)
• Kronik bağırsak hastalıklarının ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

İshal vakalarının büyük çoğunluğu birkaç gün içinde düzelir. Görüntüleme tetkikleri genellikle normal sonuçlanır ve altta yatan ciddi bir hastalık olmadığını gösterir. Erken tanı ve uygun tedavi ile herhangi bir komplikasyon genellikle önlenebilir. Umutlu olun, sağlığınıza kavuşacaksınız.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.