İshal için Röntgen (X-ray) Nedir?

Genel Bakış

İshal, dışkının sulu ve sık olmasıdır. Genellikle bir enfeksiyon veya yiyecek zehirlenmesi sonucu oluşur. Doktorlar bazen ishalin nedenini araştırmak için karın bölgesinin röntgen filmini isteyebilir. Bu film, bağırsaklarda tıkanıklık, hava-sıvı seviyeleri veya başka sorunlar olup olmadığını gösterir.

Evet, ishal çok yaygındır. Çoğu insan yılda bir veya iki kez ishal olur. Röntgen ise sadece doktor gerekli görürse istenir.

İshal herkesi etkileyebilir. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha sık ve daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sulu dışkılama (günde 3 veya daha fazla)
• Karın ağrısı veya krampları
• Mide bulantısı
• Kusma
• Ateş
• İştahsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Sulu ve sık dışkı (günde 6-8 kez)
• Huzursuzluk
• Ağlama ve gözyaşı azlığı
• Ağız ve dudak kuruluğu
• İdrar renginin koyulaşması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Susuzluk hissi
• Baş dönmesi
• Güçsüzlük
• Bilinç bulanıklığı
• Kalp çarpıntısı

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (rotavirüs, norovirüs gibi)
• Bakteriler (salmonella, E. coli gibi)
• Parazitler
• Gıda zehirlenmesi
• Bağırsak iltihabı (Crohn, ülseratif kolit)
• Antibiyotik kullanımı

Risk faktörleri

• Kötü hijyen (elleri yıkamamak)
• Kirli su veya gıda tüketimi
• Seyahat (özellikle gelişmekte olan ülkelere)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Çok küçük çocuklar ve yaşlılar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanlı dışkı
• Çok sık sulu dışkılama (günde 10'dan fazla)
• Şiddetli susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, idrar azalması)
• 3 günden uzun süren ishal

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif ishal birkaç gün içinde geçmezse
• Ateş 2 günden uzun sürerse
• Seyahat sonrası ishal başlarsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve karnınızı muayene eder. İshalin nedenini bulmak için bazen dışkı testi, kan testi veya karın röntgeni isteyebilir. Röntgen, bağırsaklarda tıkanıklık veya iltihap belirtilerini görmek için kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Dışkı testi (mikrop veya parazit aranır)
• Kan testi (enfeksiyon veya susuzluk belirtileri)
• Karın röntgeni (hava-sıvı seviyeleri, tıkanıklık veya genişleme)

Randevunuzda neler beklenir

Röntgen çekilirken sırtüstü ve bazen yan yatmanız istenir. Film çekilirken birkaç saniye nefesinizi tutmanız gerekebilir. İşlem ağrısızdır ve sadece birkaç dakika sürer. Radyasyon miktarı düşüktür ve genellikle güvenlidir.

Tedavi

İshalin tedavisi nedene bağlıdır. Çoğu viral ishal kendiliğinden geçer. Önemli olan kaybedilen sıvıyı yerine koymaktır. Bakteriyel ishallerde bazen antibiyotik gerekebilir, ancak doktor reçete etmelidir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı için (su, ayran, pirinç suyu, tuzlu ayran)
• Oral rehidratasyon solüsyonu (eczaneden alınabilir) için
• Muz, pirinç, elma püresi, kızarmış ekmek gibi hafif yiyecekler yiyin
• Yağlı, baharatlı ve sütlü gıdalardan kaçının
• Ellerinizi sık sık yıkayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse ağızdan sıvı takviyesi, probiyotikler veya ishal önleyici ilaçlar önerebilir. Bakteriyel bir enfeksiyon varsa antibiyotik yazabilir. Ağır susuzluk durumunda damar yoluyla sıvı verilebilir. Röntgen sonucuna göre başka bir tedavi planlanırsa doktorunuz size anlatacaktır. Lütfen reçetesiz ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İshale neden olan bir bağırsak tıkanıklığı veya kör bağırsak iltihabı gibi durumlar röntgenle tespit edilirse, ameliyat gerekebilir. Ancak bu çok nadirdir.

Bu durumla yaşamak

İshal genellikle kısa sürdüğü için günlük hayatı çok etkilemez. Ancak hasta olduğunuzda dinlenmek ve bol sıvı almak önemlidir. İyileşene kadar ağır işlerden ve okul/işten uzak durmak gerekebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalet sonrası ve yemek öncesi ellerinizi mutlaka yıkayın
• Kirli su ve çiğ gıdalardan kaçının
• Başkalarına bulaştırmamak için evde kalın
• Stresten uzak durmaya çalışın

Diyet ve egzersiz

İshal döneminde hafif, sindirimi kolay yiyecekler tercih edin. İyileştikten sonra normal beslenmeye dönebilirsiniz. Egzersiz, ishal sırasında vücudun susuz kalmasına neden olabilir, bu nedenle dinlenmek daha iyidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İshal rahatsız edici olabilir ve kaygıya yol açabilir. Özellikle tuvalet ihtiyacının sık olması sosyal ortamlarda endişe yaratabilir. Bu hislerin geçici olduğunu unutmayın. Ruh haliniz çok etkileniyorsa bir sağlık profesyoneliyle konuşun.

Önleme

İshali tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltabilirsiniz. En önemli önlemler hijyen ve güvenli gıda tüketimidir.

Aşılar

Rotavirüs aşısı bebeklerde ciddi ishali önler. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın aşı takviminde yer alır. Diğer ishal türleri için aşı genellikle yoktur.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak kronik ishal şikayetiniz varsa doktorunuz gerekli testleri isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması)
• Elektrolit dengesizliği (potasyum, sodyum gibi maddelerin seviyesinin bozulması)
• Böbrek yetmezliği (çok ileri vakalarda)
• Kilo kaybı

Uzun vadeli görünüm

İshal genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Uygun sıvı desteği ve dinlenme ile çoğu kişi tam olarak iyileşir. Altta yatan ciddi bir hastalık varsa, tedavi edildiğinde ishal de düzelir. Röntgen gibi tetkikler sayesinde nadir görülen ciddi nedenler de ortaya çıkarılabilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.