Kulak BT (Tomografi) Taramasına Hazırlık: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Kulak BT (bilgisayarlı tomografi), kulağın ince kesitler halinde röntgen ışınlarıyla görüntülenmesidir. Bu yöntem, kemik yapıları ve yumuşak dokuları ayrıntılı olarak gösterir; doktorunuzun orta kulak, iç kulak ve kulak çevresindeki sorunları daha iyi değerlendirmesine yardımcı olur. İşlem ağrısız olup çoğu zaman özel bir hazırlık gerektirmez.

Kulak BT, dünyada ve ülkemizde sık kullanılan, güvenli bir görüntüleme yöntemidir. Radyoloji bölümlerinde bu tetkik her gün birçok hastaya uygulanmaktadır.

Kulak BT her yaş grubundan kişiye uygulanabilir. Çocuklarda tekrarlayan kulak enfeksiyonları, yetişkinlerde kronik kulak iltihabı veya işitme kaybı, ileri yaşta ise denge sorunları gibi nedenlerle istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Geçmeyen veya aralıklı tekrarlayan kulak ağrısı
• İşitmede azalma veya kulakta dolgunluk hissi
• Kulaktan gelen kötü kokulu ya da kanlı akıntı
• Tekrarlayan baş dönmesi veya denge problemi

Çocuklarda belirtiler

• Sık kulak enfeksiyonu geçirme öyküsü
• Seslere yanıt verme veya konuşma gelişiminde gecikme
• Kulak ağrısı nedeniyle huzursuzluk ve ağlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İlerleyici işitme kaybı
• Baş dönmesi veya düşme korkusu
• Yıllardır devam eden kulak akıntısı

Nedenler

Ana nedenler

• Kronik orta kulak enfeksiyonu veya kolesteatom (kulakta kemik hasarı yapabilen deri büyümesi) şüphesi
• Kulak veya şakak kemiğine yönelik travma
• İşitme kaybına yol açan doğuştan yapısal farklılıklar
• Kulakta veya kulak çevresinde kitle olabileceği düşüncesi

Risk faktörleri

• Tekrarlayan ve uzun süren kulak enfeksiyonları
• Kulak zarında geçirilmiş delinme ve kronik akıntı öyküsü
• Sigara dumanına uzun süre maruziyet
• Küçük yaşta geçirilen bağışıklık sistemini etkileyen enfeksiyonlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kulak ağrısı yaşıyorsanız ve işitmeniz aniden azaldıysa
• Kulaktan kanlı akıntı geliyorsa
• Baş dönmesi günlük aktivitelerinizi yapmanıza engel oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır geçmeyen kulak dolgunluğu veya işitme farklılığı yaşıyorsanız
• Yılda birden fazla kulak enfeksiyonu geçiriyorsanız
• Doktorunuz kulak BT istediyse bu tetkiki yaptırmak için randevu alın

Tanı

Doktorunuz önce kulağınızı otoskop adlı bir ışıklı aletle muayene eder. İşitme şikâyetiniz varsa işitme testi yapılır. Kulak BT, muayene ve diğer testlerle birlikte değerlendirilerek kesin tanıya ulaşılır.

Yapılabilecek testler

• Otoskopi ile dış kulak yolu ve kulak zarının incelenmesi
• İşitme testi (odyometri)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Kulak BT çekimi sırasında size sırtüstü yatmanız söylenecek ve başınız sabitlenebilir. Kısa bir süre nefesinizi tutmanız istenebilir. Kontrast madde kullanılacaksa damar yolundan verilir ve bu sırada sıcaklık hissi normaldir. İşlem sonrası hemen günlük hayatınıza dönebilirsiniz.

Tedavi

Kulak BT bir tedavi yöntemi değil, tanıya yardımcı olan bir görüntüleme tetkikidir. Tedavi, BT sonucunda saptanan duruma göre kulak burun boğaz uzmanı tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Randevu öncesi doktorunuzun veya radyoloji merkezinin verdiği hazırlık talimatlarını uygulayın.
• Tarama günü metal takı, küpe, saç tokası, gözlük ve çıkarılabilir diş protezlerini takmayın.
• Kontrast madde verilecekse açlık gerekip gerekmediğini önceden öğrenin ve bu talimata uyun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz şikâyetleriniz ve BT sonucuna göre enfeksiyon varsa antibiyotik, iltihabı azaltan ilaçlar veya kulak damlaları önerebilir. Hangi ilacın, hangi dozda ve kaç gün kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar verir. İlaç kullanmadan önce eczacınıza danışabilirsiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer kolesteatom, kemik erozyonu veya kitlesel bir oluşum saptanırsa doktorunuz sizi kulak cerrahisi konusunda bilgili bir cerraha yönlendirebilir. Ameliyat kararı hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve hastalığın yaygınlığına göre birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Kulak BT sonrası normal yaşantınıza dönebilirsiniz. Sonuçlar radyoloji uzmanı tarafından raporlandıktan sonra doktorunuz size açıklar; daha sonra tedaviye devam kararı birlikte planlanır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği takip randevularını düzenli olarak götürün.
• Kulak hijyeninde kulağa çubuk sokmaktan kaçının; dış kulak yolunu temizlerken yalnızca dış kısmı silin.
• Yüksek sesli ortamlardan kaçının veya kulak koruyucu kullanın.

Diyet ve egzersiz

Kulak BT sonrası özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması gerekmez. Kontrast madde verildiyse bol su içmeniz önerilir; böbrek rahatsızlığınız varsa su alımını artırmadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görüntüleme tetkiki beklemek kaygı yaratabilir. Bu duygunuzu radyoloji teknisyenine ve doktorunuza söylemekten çekinmeyin. Dinlenme, rahatlama ve nefes egzersizleri bu süreçte rahatlamanıza yardımcı olabilir.

Önleme

Kulak BT çekimini önlemek gerekmez; bu bir tanı aracıdır. Kulak enfeksiyonlarını erken tedavi ettirmek, kulak zarını korumak ve yüksek sese maruziyeti azaltmak, başta tekrarlayan kulak iltihabı olmak üzere birçok kulak sorununu önlemeye yardımcı olur.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı’nın önerdiği çocukluk çağı aşıları orta kulak enfeksiyonu riskini azaltabilir. Aşı takviminizi aile hekiminizden öğrenebilirsiniz.

Tarama programları

Yenidoğan işitme taraması ve okul çağı işitme taramaları, doğuştan veya erken dönemde oluşan kulak sorunlarının erken fark edilmesini sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik orta kulak enfeksiyonu tanı almaz ve ilerlerse kulak arkasındaki mastoid kemiğinde iltihaplanma (mastoidit) görülebilir.
• Kolesteatom tedavi edilmezse işitme kaybına, baş dönmesine ve yüz siniri hasarına yol açabilir.
• Uzun süre devam eden kulak akıntısı iç kulak ve denge organında kalıcı hasar oluşturabilir.

Uzun vadeli görünüm

Kulak BT, sorunun kaynağını belirleyerek doğru tedavinin planlanmasını sağlar. Günümüzde birçok kulak hastalığı; ilaç tedavisi, işitme cihazları veya cerrahi yöntemlerle başarılı şekilde yönetilebilir. Erken ve doğru tanı ile işitmenizin korunması ve günlük yaşamınıza kaldığınız yerde devam etmeniz mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.