Egzama ve Röntgen: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Egzama, ciltte kızarıklık, kaşıntı, kuruluk ve pullanma ile görülen yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Röntgen, vücudun iç yapılarını görüntülemek için kullanılan bir tetkiktir. Egzama tanısında röntgen doğrudan kullanılmaz; doktor cildi muayene ederek ve şikayetleri dinleyerek tanı koyar. Ancak bazı özel durumlarda, egzama ile ilişkili başka ağrı veya solunum sorunları olduğunda doktor röntgen isteyebilir.

Egzama toplumda çok yaygındır; özellikle bebeklerde ve çocuklarda sık görülür. Ancak egzama için röntgen çekilmesi rutin değildir; sadece belirli durumlarda, doktorun kararıyla yapılır.

Egzama her yaş grubundaki insanı etkileyebilir. Bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilir. Röntgen ise doktorun gerekli görmesi hâlinde her yaşta uygulanabilir, ancak çocuklarda özellikle koruyucu önlemler alınarak yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli kaşıntı
• Kızarıklık
• Cilt kuruluğu
• Pullanma veya çatlama
• Küçük kabarcıklar
• Ciltte kalınlaşma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde yanaklarda, saçlı deride ve vücut kıvrımlarında kızarıklık
• Kremsi veya sarı kabuklu yaralar
• Uyku sırasında kaşınma nedeniyle huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ellerde ve ellerin sırtında kuruluk ve çatlaklar
• Bacaklarda özellikle diz altında kaşıntılı döküntüler
• Cildin incelmesine bağlı kanama veya renk değişikliği

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik yatkınlık (ailede egzama, astım veya alerji öyküsü)
• Cilt bariyerinin zayıf olması
• Bağışıklık sisteminin alerjenlere aşırı tepki vermesi
• Kuru ve hassas cilt

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya saman nezlesi olması
• Kuru ve soğuk hava
• Bazı sabun, deterjan ve parfümlü ürünler
• Yünlü giysiler ve terleme
• Stres ve duygusal zorlanma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yaygın iltihap belirtileri (ağrı, ateş, akıntı)
• Evde yapılan bakıma rağmen belirtilerin hızla artması
• Kaşıntı nedeniyle günlük yaşamın ciddi şekilde etkilenmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzama şikayetiyle aile hekimine başvurabilirsiniz
• Doktorunuzun önerdiği tedavi işe yaramıyorsa dermatoloji uzmanına görünün
• Röntgen önerildiğinde mutlaka nedenini doktorunuza sorun

Tanı

Egzama tanısı, dermatoloji veya aile hekiminizin cilt muayenesi yapması ve hastanın öyküsünü dinlemesiyle konur. Röntgen ciltteki egzamayı görüntüleyemez; bu nedenle egzama tanısı için kullanılmaz. Yalnızca egzamaya eşlik edebilecek başka organları değerlendirmek gerektiğinde istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt ve saçlı derinin fizik muayenesi
• Tıbbi öykü ve aile öyküsü alınması
• Alerji testleri (doktor gerekirse)
• Cilt biyopsisi (çok nadir durumlarda)
• Röntgen (yalnızca başka bir sorun düşünülüyorsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cildinize bakacak, kaşıntı, döküntü ve tetikleyicilerle ilgili sorular soracaktır. Genellikle ağrılı bir tetkik yapılmaz. Eğer röntgen istenirse, işlem ağrısızdır ve birkaç dakika sürer; radyoloji bölümünde yapılır.

Tedavi

Egzama tedavisinin amacı belirtileri hafifletmek, cildin nem dengesini sağlamak ve alevlenmeleri önlemektir. Tedavi kişiye özeldir; doktorunuz yaşınıza, belirtilerinizin şiddetine ve cildinizin durumuna göre bir plan oluşturur. Röntgen, egzama tedavisinde yer almaz.

Evde kişisel bakım

• Her gün en az bir kez nemlendirici kullanın
• Cildinizi ılık suyla yıkayın ve nazikçe kurulayın
• Kaşıntıyı azaltmak için tırnaklarınızı kısa tutun
• Sıkı ve yünlü kıyafetlerden kaçının
• Ev ortamını çok sıcak veya çok kuru tutmayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cilt kuruluğunu azaltmak için nemlendirici kremler ve kaşıntıyı kontrol etmek için ilaçlı bazı merhemler önerebilir. Bazı durumlarda ağız yoluyla alınan ilaçlar veya ışık tedavisi (fototerapi) gündeme gelebilir. Tüm ilaç kararları ve dozları doktorunuz tarafından verilmelidir; kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi bir yöntem bulunmamaktadır. Röntgen de cerrahi hazırlık için kullanılmaz.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşamda en önemli şey cildinizi nemli tutmak ve tetikleyicilerden uzak durmaktır. Düzenli bir cilt bakım rutini geliştirmek, alevlenmeleri önemli ölçüde azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Pamuklu, yumuşak kumaşlar tercih edin
• Banyo süresini kısa tutun ve ılık su kullanın
• Sabun yerine kokusuz temizleyiciler seçin
• Stresi azaltmak için nefes egzersizi veya yürüyüş yapın
• Yatak odasında nemlendirici kullanın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek genel sağlığınız için iyidir. Bazı kişilerde süt, yumurta, fıstık gibi besinler egzamayı tetikleyebilir; ancak herkes için geçerli değildir. Egzersiz stresi azaltır, ancak aşırı terleme kaşıntıya yol açabilir; egzersiz sonrası duş almak önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve görünür döküntüler uyku sorununa, özgüven eksikliğine ve sosyal kaygıya yol açabilir. Bu duygularla başa çıkmak için ailenizden veya bir ruh sağlığı uzmanından destek isteyebilirsiniz. Kendinizi çok kötü hissettiğinizde veya yaşama isteğinizi kaybettiğinizde lütfen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Unutmayın, sebebi ne olursa olsun duygusal zorlanma yaşamak normaldir.

Önleme

Egzamayı tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, tetikleyicilerden kaçınmak ve cilt bakımına dikkat etmek alevlenmelerin sıklığını ve şiddetini azaltabilir.

Aşılar

Egzama için spesifik bir aşı yoktur. Ancak egzaması olan çocukların aşı takvimine uygun şekilde aşılanması önemlidir; özellikle suçiçeği ve uçuk viral enfeksiyonları, egzamalı ciltte daha ağır seyredebilir. Aşı öncesinde aktif yaygın cilt enfeksiyonu varsa doktorunuza danışın.

Tarama programları

Egzama için toplum taraması önerilmemektedir. Ancak aile hekiminizin düzenli kontrolleri sırasında cilt muayenesi yapılması, belirtilerin takibi açısından yararlıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte bakteriyel enfeksiyonlar (ağrı, kızarıklık, akıntı)
• Viral enfeksiyonlar (özellikle herpes)
• Uyku bozuklukları
• Ciltte renk değişikliği veya kalıcı izler
• Yaşam kalitesinde düşüş

Uzun vadeli görünüm

Egzama genellikle kronik, yani uzun süre devam edebilen bir durumdur. Ancak belirtiler çoğu zaman hafifler ve uygun bakımla kontrol altına alınabilir. Çocukların önemli bir kısmında ergenlikle birlikte iyileşme görülür. Erken ve düzenli tedavi, komplikasyon riskini azaltır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.