Endometriozis Ağrısı için BT (Bilgisayarlı Tomografi) Taraması Hazırlığı

Genel Bakış

Endometriozis, normalde rahim içini kaplayan dokunun rahim dışında büyümesidir. Bu doku ağrıya, iltihaplanmaya ve yapışıklıklara neden olabilir. Karın ve kasık ağrısı ile kendini gösterir. Doktorunuz, bu ağrının nedenini incelemek için BT taraması önerebilir. BT taraması, vücudun içini ayrıntılı gösteren bir görüntüleme yöntemidir.

Evet, endometriozis oldukça yaygındır. Her 10 kadından yaklaşık 1'ini etkilediği düşünülmektedir.

Genellikle 15-49 yaş arası adet gören kadınları etkiler. Ergenlik döneminde de başlayabilir ve menopoza kadar sürebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet dönemlerinde şiddetli kramp ve pelvik ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Adet dışı karın veya bel ağrısı
• Çok yoğun veya uzun süren adet kanaması
• Bağırsak veya idrar yaparken ağrı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Gebe kalmakta zorlanma

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlerde adet ağrısı çok şiddetli olabilir, bazen okula gidemezler.
• Karın ağrısı özellikle adet dönemine denk gelir.
• Sindirim sorunları ve günlük aktivitelerde zorlanma görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası endometriozis semptomları genellikle azalır ancak bazen devam edebilir.
• Kronik pelvik ağrı veya yapışıklıklara bağlı ağrı olabilir.
• Ağrı kesici kullanımı altta yatan nedeni gizleyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Adet kanının tüplerden karına doğru geri kaçması
• Bağışıklık sisteminin endometriotik dokuyu temizleyememesi
• Genetik yatkınlık (ailede endometriozis öyküsü)
• Hormonal faktörler (östrojenin etkisi)

Risk faktörleri

• Ailede endometriozis öyküsü olması
• İlk adetin erken yaşta başlaması
• Kısa adet döngüleri (27 günden kısa)
• Hiç doğum yapmamış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Acil veya aciliyet belirtilerinden herhangi birini yaşarsanız hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
• Ağrı günlük yaşamınızı engelliyorsa ve normal ağrı kesicilerle geçmiyorsa aynı gün görüşün.
• BT taraması öncesi doktorunuzun verdiği hazırlık kurallarına uyamıyorsanız önceden haber verin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet ağrınız birkaç aydır giderek artıyorsa
• Cinsel ilişki sırasında ağrı çekiyorsanız
• Gebe kalmakta zorlanıyorsanız
• Endometriozis şüphesi varsa veya tanı konulduysa düzenli takip için

Tanı

Endometriozis tanısı için doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve pelvik muayene yapabilir. Genellikle ultrason, manyetik rezonans (MRI) veya BT (bilgisayarlı tomografi) gibi görüntüleme yöntemleri istenir. Kesin tanı bazen laparoskopi adı verilen kapalı bir ameliyatla konulabilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene
• Ultrasonografi (USG)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
• BT (bilgisayarlı tomografi) taraması
• Laparoskopi (gerekli durumlarda tanı ve tedavi için)

Randevunuzda neler beklenir

BT taraması öncesinde radyoloji ekibi size nasıl hazırlanacağınızı anlatacaktır. Genellikle işlemden 4-6 saat önce aç olmanız istenebilir. Kontrast madde (boya) kullanılacaksa damar yoluyla verilir. Alerjileriniz, böbrek hastalığınız veya şeker hastalığınız varsa mutlaka bildirin. BT taraması sırasında bir masanın üzerinde kısa bir süre hareketsiz yatarsınız; işlem ağrısızdır ve genellikle 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Endometriozisin tam tedavisi olmasa da ağrıyı kontrol altına almak ve yaşam kalitesini artırmak için birçok yöntem vardır. Tedavi; ağrı yönetimi, hormonal tedaviler, cerrahi ve yaşam tarzı değişikliklerini içerebilir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi planlayacaktır.

Evde kişisel bakım

• Karın bölgesine sıcak uygulama (sıcak su torbası gibi) ağrıyı hafifletebilir.
• Hafif hareketler ve yürüyüş kasları gevşetir.
• Stresi azaltacak nefes egzersizleri ve gevşeme yöntemleri deneyin.
• Ağrılı günlerde önceden plan yaparak dinlenmeye zaman ayırın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı hafifletmek için çeşitli ağrı kesiciler veya hormonal tedaviler önerebilir. Bunlar arasında doğum kontrol hapları, progesteron tipi ilaçlar veya GnRH analogları (hormonu azaltan enjeksiyonlar) yer alabilir. Hangi ilacın sizin için uygun olduğunu yalnızca doktorunuz belirler; ilaçları eczacınıza danışmadan bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlarla geçmeyen şiddetli ağrı, kistler ya da kısırlık durumunda laparoskopik cerrahi düşünülebilir. Bu yöntemle endometriotik dokular çıkarılmaya çalışılır. Cerrahi sonrası da semptomlar geri gelebilir, bu yüzden düzenli takip önemlidir.

Bu durumla yaşamak

Endometriozisle yaşamak zor olabilir, ancak ağrınızı yönetmenin yollarını öğrenerek günlük yaşamınızı sürdürebilirsiniz. Ağrılı günlerinizi bilir, planlarınızı buna göre ayarlarsanız daha rahat edersiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve yeterli dinlenme ağrıyla başa çıkmayı kolaylaştırır.
• Stresi azaltan hobiler edinin.
• İş ve özel yaşamda ihtiyaçlarınızı paylaşmak için çevrenizden destek isteyin.
• Sigara ve alkolden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Anti-enflamatuar beslenme (meyve, sebze, tam tahıl, yağlı balık) bazı kadınlarda ağrıyı hafifletebilir. Düzenli, hafif egzersiz (yürüyüş, yüzme, yoga) pelvik bölgede kan dolaşımını artırır ve ağrıyı azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı, kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duygularla başa çıkmak için bir psikolog veya psikiyatristten destek almanız faydalı olabilir. Aileniz ve arkadaşlarınızla hissettiklerinizi paylaşın.

Önleme

Endometriozisi tamamen önlemek şu an için mümkün değildir. Fakat belirtileri erken fark etmek ve düzenli takip, hastalığın ilerlemesini ve ağrının artmasını önlemeye yardımcı olabilir.

Tarama programları

Bu hastalık için özel bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli jinekolojik muayene, belirtilerin değerlendirilmesi ve gerekliyse görüntüleme tetkikleri ile tanı konulabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik pelvik ağrı
• Yapışıklıklar (dokuların birbirine yapışması)
• Gebe kalma güçlüğü
• Yumurtalık kistleri (çikolata kisti)
• Sosyal ve iş yaşamında işlev kaybı

Uzun vadeli görünüm

Endometriozis kronik bir hastalık olsa da birçok kadın doğru tedavi ve destekle ağrısını kontrol altına alabilir ve mutlu, üretken bir hayat sürdürebilir. Tedavi seçenekleri her geçen gün gelişmektedir; umut verici olmak için nedenler vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.