Safra Kesesi MR'ı: Ne Beklemelisiniz?

Genel Bakış

Safra kesesi MR'ı (manyetik rezonans görüntüleme), safra kesenizin ve çevresindeki organların ayrıntılı resimlerini oluşturmak için güçlü mıknatıslar ve radyo dalgaları kullanan bir görüntüleme yöntemidir. Bu işlem sırasında vücudunuza herhangi bir radyasyon (x-ışını) verilmez. MR, safra kesenizdeki taşları, iltihaplanmayı, tıkanıklıkları veya diğer sorunları görmek için kullanılır.

Safra kesesi sorunları sık görülür ve MR, bu sorunları değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.

Safra kesesi MR'ı, genellikle karın ağrısı, sarılık veya safra kesesiyle ilgili başka belirtiler yaşayan kişilere uygulanır. Ayrıca daha önceki tetkiklerde (ultrason gibi) bir anormallik bulunan kişilerde de tercih edilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı (özellikle sağ üst kısımda veya sırtınızda)
• Bulantı ve kusma
• Yemeklerden sonra şişkinlik veya hazımsızlık
• Sarılık (cildin veya gözlerin sararması)
• Ateş ve titreme (iltihap belirtisi olabilir)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda safra kesesi sorunları daha nadirdir. Belirtiler benzerdir: karın ağrısı, bulantı, kusma.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir, bazen sadece halsizlik veya iştahsızlık görülebilir. Bu nedenle tanı gecikebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Safra kesesi taşları (kolelitiazis)
• Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
• Safra yolu tıkanıklıkları (taş veya tümör nedeniyle)
• Safra kesesi polipleri veya tümörleri
• Doğuştan gelen safra yolu anomalileri

Risk faktörleri

• Obezite (aşırı kilolu olmak)
• Hızlı kilo kaybı
• 40 yaş üstü kadın olmak
• Ailede safra kesesi hastalığı öyküsü
• Yüksek kolesterol düzeyleri
• Şeker hastalığı (diyabet)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli karın ağrısı ve kusma
• Yüksek ateş
• Ciltte veya gözlerde sararma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemeklerden sonra sık sık karın ağrısı veya hazımsızlık yaşıyorsanız
• Daha önce safra kesesi sorunu saptandıysa ve şikayetleriniz devam ediyorsa
• Doktorunuzun önerdiği takip MR'ı zamanı geldiğinde

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi öykünüzü alır ve fizik muayene yapar. Ardından kan testleri ve genellikle ilk görüntüleme yöntemi olan ultrason istenir. Ultrason bulguları yetersiz kalırsa veya daha ayrıntılı bilgi gerekiyorsa, safra kesesi MR'ı istenir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri (karaciğer fonksiyon testleri, bilirubin düzeyi gibi)
• Karın ultrasonu
• Safra kesesi MR'ı (manyetik rezonans görüntüleme)
• MR kolanjiyografi (MRCP) - safra yollarını daha ayrıntılı görmek için özel bir MR türü

Randevunuzda neler beklenir

Safra kesesi MR'ına girmeden önce, üzerinizdeki metal eşyaları (takı, saat, gözlük, saç tokası, kemer, bozuk para vb.) çıkarmanız istenecek. Cep telefonu, anahtar gibi eşyaları da dışarıda bırakmanız gerekecek. Eğer vücudunuzda kalıcı metal implant (kalp pili, stent, protez vb.) varsa MR çekilemeyebilir, bu yüzden doktorunuza önceden söylemelisiniz. İşlem sırasında dar bir tünelin içinde hareketsiz yatmanız istenecek. Makine çalışırken tıkırtı ve vınlama sesleri duyabilirsiniz; size kulaklık veya tıkaç verilebilir. Kontrast madde kullanılacaksa, damar yolundan enjeksiyon yapılır. İşlem ağrısızdır ve genellikle 30-60 dakika sürer.

Tedavi

Safra kesesi MR'ı sonucunda altta yatan soruna göre tedavi planı yapılır. Tedavi, sorunun türüne ve şiddetine bağlı olarak değişir.

Evde kişisel bakım

• Düşük yağlı, posalı bir diyet uygulamak
• Bol su içmek
• Aşırı kızartma ve yağlı yiyeceklerden kaçınmak
• Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı kiloyu korumak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için bazı ilaçlar önerebilir. Safra taşlarının eritilmesi için oral ilaçlar (ağız yoluyla alınan) kullanılabilir, ancak bu tedavi herkeste işe yaramayabilir ve uzun sürebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi gerekebilir. Tüm bu ilaçlar doktor reçetesiyle alınmalıdır. Kendi başınıza ilaç kullanmayınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sık tekrarlayan safra kesesi iltihabı, büyük veya semptomlara neden olan taşlar veya safra kesesi poliplerinde ameliyat (kolesistektomi - safra kesesinin alınması) düşünülebilir. Safra kesesi olmadan da yaşanabilir. Ameliyat genellikle laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır.

Bu durumla yaşamak

Safra kesesi sorunları olan kişiler, semptomları kontrol altına almak için beslenme alışkanlıklarını düzenlemelidir. MR sonrası genellikle hemen normal hayata dönülebilir. Ancak altta yatan hastalık varsa, doktorunuzun önerilerine uymak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve dengeli beslenmek
• Aşırı yağlı ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak
• Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme gibi)
• Sağlıklı kiloda kalmak
• Stresten uzak durmak

Diyet ve egzersiz

Diyet, safra kesesi sağlığı için kritiktir. Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar), sağlıklı yağlar (zeytinyağı, avokado) ve bol su tüketilmelidir. Kızartma, hamur işi, işlenmiş etler ve yüksek şekerli içecekler sınırlandırılmalıdır. Egzersiz, kilo kontrolüne yardımcı olur ve safra kesesi sorunları riskini azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik safra kesesi sorunları, sürekli ağrı ve rahatsızlık nedeniyle kaygı ve depresyona yol açabilir. MR gibi tetkiklerin sonucunu beklemek de stres yaratabilir. Duygusal destek almak, hobiler edinmek ve sevdiklerinizle konuşmak önemlidir. Gerekirse bir psikologdan yardım isteyebilirsiniz.

Önleme

Safra kesesi sorunlarının tümü önlenemese de, sağlıklı bir yaşam tarzı riski azaltabilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, aşırı kilo almamak ve yavaş kilo vermek önemlidir.

Tarama programları

Safra kesesi hastalığı için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailede safra kesesi kanseri öyküsü varsa doktorunuz düzenli ultrason önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra kesesinin iltihabı (kolesistit) daha şiddetli hale gelebilir veya apse oluşabilir.
• Safra taşları safra kanalına düşüp tıkanmaya yol açarak sarılık, pankreatit (pankreas iltihabı) veya kolanjite (safra yolu iltihabı) neden olabilir.
• Safra kesesi delinmesi (perforasyon) gibi acil durumlar ortaya çıkabilir.

Uzun vadeli görünüm

Safra kesesi MR'ı sonrası altta yatan sorun çoğunlukla tedavi edilebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu kişi tamamen iyileşir veya semptomları kontrol altına alınır. Safra kesesi alındığında bile sindirim genellikle normale döner. Düzenli doktor kontrolü, sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile uzun vadede sorun yaşama olasılığınız azalır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.