Kalp BT taraması hazırlığı

Genel Bakış

Kalp BT (bilgisayarlı tomografi) taraması, kalbinizin ve kalbi besleyen damarlarınızın (koroner arterler) ayrıntılı resimlerini almak için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu işlem sırasında özel bir röntgen cihazı, vücudunuzun etrafında dönerek pek çok kesit resim çeker ve bir bilgisayar bu resimleri birleştirerek kalbinizin üç boyutlu görüntüsünü oluşturur.

Evet, kalp BT taraması, kalp damar hastalıklarının tanısında sıkça kullanılan, güvenilir bir tetkiktir.

Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan veya kalp hastalığı açısından risk taşıyan (ailede kalp hastalığı, yüksek tansiyon, diyabet, sigara kullanımı gibi) kişilere uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs ağrısı veya sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Çene, boyun, sırt veya kola yayılan ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Kalp BT taraması çocuklarda nadiren kullanılır; ancak doğuştan kalp hastalığı şüphesi varsa yapılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı bireylerde aynı belirtiler görülebilir; ancak bazı hastalarda belirtiler daha hafif veya atipik olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp BT taraması, kalp damarlarında daralma veya tıkanıklık olup olmadığını görmek, kalp kapakçıklarını değerlendirmek, kalp kasının durumunu incelemek amacıyla istenir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Fazla kilolu olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız varsa ve bu ağrı 10 dakikadan uzun sürüyorsa
• Nefes darlığı ani başladıysa
• Baş dönmesi veya bayılma hissi varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ailede kalp hastalığı öyküsü olanlar 40 yaşından sonra düzenli kontrole gitmelidir.
• Diyabet veya yüksek tansiyon gibi kronik hastalığınız varsa, doktorunuzun önerdiği aralıklarla kontrole gitmeniz önemlidir.

Tanı

Kalp BT taraması, doktorunuzun kalp ve damarlarınızı değerlendirmek istemesiyle planlanır. Tarama öncesinde kan testleri, EKG (elektrokardiyografi) gibi başka testler de istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kalp BT taraması (koroner BT anjiyografi olarak da adlandırılır)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonlarını kontrol etmek için)
• EKG (kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder)

Randevunuzda neler beklenir

Taramadan önce randevu aldığınızda size özel hazırlık talimatları verilecektir. Genellikle 4-6 saat aç kalmanız gerekir. Tarama gününde rahat, metal içermeyen giysiler giyin. Takılarınızı çıkarın. İşlem sırasında bir sedyenin üzerinde sırtüstü yatacaksınız. Kollarınız başınızın üzerine kaldırılacak. Göğsünüze EKG elektrotları yapıştırılacak. Size damar yolundan kontrast madde enjekte edildiğinde vücudunuzda sıcaklık hissedebilirsiniz. Cihaz dönerken birkaç kez nefesinizi tutmanız istenecek. İşlem sonrasında normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Bol su içmeniz kontrast maddenin atılmasına yardımcı olur.

Tedavi

Kalp BT taramasının sonuçlarına göre tedavi planı belirlenir. Tarama sırasında herhangi bir tedavi uygulanmaz; sadece görüntüleme yapılır.

Evde kişisel bakım

• Tarama öncesi aç kalmanız gerekiyorsa yanınızda atıştırmalık bulundurun.
• Randevuya zamanında gidin ve yanınızda kimlik, sigorta bilgileri gibi belgeleri alın.
• Doktorunuza kullandığınız tüm ilaçları ve alerjilerinizi mutlaka bildirin.

Tıbbi tedaviler

Tarama sonucunda kalp damarlarında daralma veya tıkanıklık saptanırsa, doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavisi veya anjiyoplasti, stent takılması gibi girişimsel yöntemler önerebilir. Kesin tedavi planı, durumunuza özel olarak belirlenecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok ağır tıkanıklıklarda veya çok damar hastalığında bypass ameliyatı gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kalp BT taraması sonrasında genellikle kısıtlama olmaz. Kontrast maddeye bağlı olarak geçici baş ağrısı veya ağızda metalik tat hissedebilirsiniz; bunlar kısa sürede geçer.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tarama öncesi sigara ve kafeinli içeceklerden kaçının (doktorunuz aksini söylemediyse).
• Bol su için.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Tarama öncesi özel bir diyet yoktur, ancak aç kalmanız istenebilir. Tarama sonrası sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz kalp sağlığınız için önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bazı kişiler tarama öncesi endişe duyabilir. Bu normaldir. İşlemin ağrısız olduğunu bilmek ve doktorunuza sorular sormak kaygıyı azaltabilir.

Önleme

Kalp BT taraması bir tetkiktir, önlenmesi gereken bir durum değildir. Ancak kalp hastalığını önlemek için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek mümkündür: sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigaradan uzak durma, kilo kontrolü.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları kalp hastaları için önerilebilir; ancak doğrudan kalp BT hazırlığıyla ilgili değildir.

Tarama programları

40 yaş üstü, risk faktörü taşıyan kişilerde doktor önerisiyle düzenli kalp kontrolleri yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp damarlarında ciddi darlık saptanırsa ve tedavi edilmezse kalp krizi riski artar.
• İlerleyen damar tıkanıklığı kalp kasında hasara yol açabilir (kalp yetmezliği).
• Ritim bozuklukları (aritmi) gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Kalp BT taraması sayesinde kalp damar hastalıkları erken dönemde tespit edilebilir. Erken tanı, etkili tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kalp krizi riski önemli ölçüde azaltılabilir. Çoğu insan, uygun tedavi ile sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.