Eklem BT (Bilgisayarlı Tomografi) Taramasına Hazırlık

Genel Bakış

Eklem BT'si, eklemlerinizin (diz, omuz, kalça, el, ayak gibi) iç yapısını ayrıntılı biçimde gösteren bir görüntüleme yöntemidir. Cihaz, X-ışınlarını kullanarak eklemin kesitsel görüntülerini oluşturur; böylece kemik, kıkırdak ve çevre dokular doktorunuz tarafından çok daha net değerlendirilebilir.

Görüntüleme merkezlerinde günlük olarak yapılan bir incelemedir ve eklem sorunlarının değerlendirilmesinde sıkça kullanılır.

Eklem BT'si her yaş grubundan insana uygulanabilir. Özellikle spor yaralanmaları, trafik kazaları, kronik eklem hastalıkları veya eklem protezi planlaması nedeniyle istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Geçmeyen eklem ağrısı
• Eklemde şişlik veya hassasiyet
• Eklem hareketinde kısıtlılık
• Röntgende tam görülemeyen kırık şüphesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocukta topallama veya yürümede değişiklik
• Eklemde şişlik, kızarıklık ve huzursuzluk
• Düşme veya travma sonrası eklemi kullanamama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla artan eklem ağrısı ve tutukluk
• Eklemde gece ağrısı veya ödem
• Protez öncesi veya protez sonrası değerlendirme ihtiyacı

Nedenler

Ana nedenler

• Kırık şüphesini netleştirmek
• Eklem yüzeylerindeki hasarı veya kireçlenmeyi ayrıntılı görmek
• Eklem içindeki yabancı cisimleri veya serbest parçaları değerlendirmek
• Doğumsal eklem sorunlarını incelemek
• Ameliyat öncesi anatomiyi planlamak

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Spor yaralanmaları ve travma öyküsü
• Obezite
• Romatizmal eklem hastalıkları
• Daha önce geçirilmiş eklem ameliyatı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Eklem ağrısına yüksek ateş, kızarıklık ve ciddi şişlik eşlik ediyorsa
• Bir kaza veya düşme sonrası eklem kullanılamıyorsa
• Ani şekil bozukluğu veya uyuşukluk varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır geçmeyen eklem ağrısı veya şişliği
• Sabah tutukluğu 30 dakikadan uzun sürüyorsa
• Eklemde takılma veya güvensizlik hissi varsa

Tanı

Eklem BT'si tek başına bir tanı koymaz; doktorunuz öykünüzü dinler, eklemi muayene eder ve gerekiyorsa röntgen veya başka testlerle birlikte BT sonucunu değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Direkt röntgen
• Kontrastlı veya kontrastsız eklem BT'si
• Gerektiğinde manyetik rezonans (MR) veya ultrasonografi

Randevunuzda neler beklenir

Randevuya çıkarabileceğiniz takıları evde bırakın. Tarama odasında sırt üstü veya yan yatar pozisyonda durursunuz; cihaz sizin etrafınızda dönerken birkaç dakika hareketsiz kalmanız istenir. Kontrastlı çekim yapılacaksa damar yolundan boya verilebilir; bu sırada sıcak veya metalik bir tat hissedebilirsiniz. Tarama genellikle 10-20 dakika içinde tamamlanır ve aynı gün taburcu olursunuz.

Tedavi

Bu incelemenin kendisi bir tedavi değildir; sonuçlar doktorunuzun tedavi planını belirlemesine yardımcı olur. Plan, altta yatan soruna göre ilaç tedavisi, fizik tedavi, enjeksiyon veya cerrahi olabilir.

Evde kişisel bakım

• Randevu öncesi verilen hazırlık talimatlarını eksiksiz uygulayın.
• Yanınıza önceki filmlerinizi, raporlarınızı ve kullandığınız ilaçların listesini alın.
• Kontrast madde verilecekse, böbrek hastalığı, diyabet veya alerji öykünüzü önceden bildirin.
• Doktorunuz önerdiyse tarama sonrasında bol su için.

Tıbbi tedaviler

Eklem BT sonrası doktorunuz; ağrıyı azaltacak ilaçlar, eklem içi enjeksiyonlar, fizik tedavi veya dinlenme gibi yöntemleri önerebilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna ve dozuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

BT'de kırık parçalarının yer değiştirdiği, eklem yüzeyinin bozulduğu veya bağ kopması gibi durumlar saptanırsa doktorunuz cerrahi seçenekleri sizinle konuşabilir.

Bu durumla yaşamak

Tarama sonrası genellikle özel bir dinlenme gerekmez; işinize ve normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Kontrastlı çekim yapıldıysa bol su içmeniz önerilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Eklem ağrısını artıran zorlayıcı hareketlerden kaçının.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir kiloya ulaşmak için adım atın.
• Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi eklemi zorlamayan egzersizleri doktorunuza danışarak yapın.

Diyet ve egzersiz

Genel olarak dengeli beslenme ve eklem dostu egzersizler, eklem sağlığını destekler. BT sonrası özel bir diyet kısıtlaması yoktur; ancak kontrast madde verildiyse bol su içmek böbreklerin boyayı atmasına yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görüntüleme sonucu beklemek kaygı yaratabilir. Bu duyguyu normal karşılayın; endişelerinizi doktorunuzla paylaşmak ve ne beklediğinizi öğrenmek genellikle rahatlatıcı olur.

Önleme

Eklem BT'sine duyulan ihtiyaç her zaman önlenemez çünkü birçok eklem sorunu kaza, yaşlanma veya genetik nedenlerle ortaya çıkar. Ancak düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, uygun ısınma ve düşme riskini azaltmak eklem yaralanmalarını önlemeye yardımcı olabilir.

Aşılar

Eklem BT'siyle ilgili özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Eklem BT'si toplumsal bir tarama testi değildir; belirli eklem sorunlarını değerlendirmek için doktor tarafından istendiğinde yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan kırık veya eklem hasarı zamanında fark edilmezse iyileşme gecikebilir.
• Tedavi edilmeyen eklem sorunları kronik ağrıya yol açabilir.
• Eklem hareket açıklığında kalıcı kısıtlılık gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu eklem BT'si hızlı ve konforludur; çekim sırasında nadiren ciddi bir sorun yaşanır. Sonuçlar ne olursa olsun, doğru tanı konduğunda tedavi şansı önemli ölçüde artar. Birçok eklem sorunu ilaç, fizik tedavi veya cerrahi ile iyileştirilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.