Erkek Hormonu Sorunları İçin BT Taramasına Hazırlık

Genel Bakış

BT (bilgisayarlı tomografi), vücudun içinin ayrıntılı kesit görüntülerini oluşturan bir röntgen yöntemidir. Erkeklik hormonu (testosteron) üreten organları incelemek için de kullanılabilir. Bu tetkik, böbrek üstü bezlerindeki ve testislerdeki anormallikleri görmeye yardımcı olur.

BT taramaları yaygın bir inceleme yöntemidir. Erkeklik hormonu düzeylerindeki sorunları araştırmak için de bazen bu görüntüleme gerekir; ancak her erkek hormonu sorununda BT çekilmez. Doktorunuz belirtilerinize ve kan testlerinize göre bu tetkiki önerir.

Bu tarama, erkeklik hormonu (testosteron) düzeyi anormal olan, ergenlik sorunu yaşayan, çocuk sahibi olamayan veya karın ya da kasık bölgesinde kitle şüphesi olan kişilere genellikle erkeklerde uygulanır. Kadınlarda da nadiren hormon üreten tümörler için kullanılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Düşük cinsel istek
• Ereksiyon (sertleşme) sorunu
• Açıklanamayan yorgunluk veya güç kaybı
• Beklenmeyen vücut kıl artışı veya seste kalınlaşma
• Erken veya gecikmiş ergenlik belirtileri
• Karın, yan veya kasıkta ağrı ya da ele gelen kitle

Çocuklarda belirtiler

• Erkek çocuklarda çok erken ya da çok geç ergenlik belirtileri
• Boy kısalığı veya aşırı hızlı büyüme
• Dış üreme organlarında belirsizlik veya anormallik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirgin yorgunluk ve halsizlik
• İstemsiz kilo kaybı
• Karın veya sırt ağrısı
• Ciltte çatlaklar veya kolay morarmalar

Nedenler

Ana nedenler

• Böbrek üstü bezinde (adrenal bez) iyi veya kötü huylu tümörler
• Testislerdeki kitleler veya tümörler
• Böbrek üstü bezlerinin aşırı çalışması
• Erkeklik hormonu üretimini etkileyen doğumsal bozukluklar

Risk faktörleri

• Ailede böbrek üstü bezi veya testis tümörü öyküsü
• Tip 2 diyabet ve obezite
• Yüksek tansiyon
• Bazı genetik sendromlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve ani başlayan karın, yan veya testis ağrısı
• Açıklanamayan ateşle birlikte halsizlik
• Nefes darlığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Geçmeyen yorgunluk ve isteksizlik
• Cinsel istek azalması veya ereksiyon sorunu
• Erken ergenlik ya da ergenlik gecikmesi şüphesi
• Ailede hormon bezlerini etkileyen tümör öyküsü varsa

Tanı

Doktorunuz önce ayrıntılı bir muayene yapar, belirtilerinizi dinler ve kan testleriyle erkeklik hormonu (testosteron) ve ilgili diğer hormonların düzeylerini ölçer. Bazı durumlarda, böbrek üstü bezlerini veya testisleri ayrıntılı görebilmek için BT taraması ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (testosteron, LH, FSH, kortizol vb.)
• Karın ve böbrek üstü bezi ultrasonu
• Bilgisayarlı tomografi (BT) — kontrastlı veya kontrastsız
• Şüpheli durumlarda manyetik rezonans (MR)

Randevunuzda neler beklenir

BT taraması sırasında bir masada uzanırsınız; cihaz vücudunuzun çevresinde döner ve görüntüler alır. Tarama sessiz ve hızlıdır. Kontrast madde kullanılacaksa damar yolundan verilir; bu sırada hafif sıcaklık hissi veya metalik tat olabilir. İşlem sırasında hareketsiz durmanız istenir. Sonuçlarınız bir radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir ve doktorunuza iletilir.

Tedavi

BT taramasının kendisi bir tedavi değildir; tanı koymaya yardımcı olur. Tedavi, taramanın gösterdiği sorunun türüne göre değişir. Erken tanı çoğu zaman tedavi şansını artırır.

Evde kişisel bakım

• BT randevunuzdan önce doktorunuzun verdiği açlık ve sıvı talimatlarına uyun.
• Randevunuza rahat, metal parçası olmayan kıyafetler giyin.
• Yanınızda kimlik ve sağlık sigortası belgelerinizi bulundurun.
• Düzenli kullandığınız ilaçları doktorunuza listeleyin veya ilaç kutularınızı gösterin.
• Tarama sırasında endişelenirseniz teknisyene söyleyin; size destek olacaklardır.

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri, tümörün türüne ve boyutuna göre belirlenir. Hormon üreten bir tümör tespit edilirse, ilaçlar veya hormonal dengeyi düzenleyen tedaviler kullanılabilir. Kötü huylu tümörlerde cerrahi, ışın tedavisi veya kemoterapi gibi onkolojik yöntemler gündeme gelebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna endokrinoloji ve ilgili uzmanlar karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Böbrek üstü bezi veya testislerdeki kitlelerin çoğu iyi huyludur. Ancak büyüme gösteren, hormon salgılayan veya kanser şüphesi taşıyan kitlelerde cerrahiyle çıkarılması önerilebilir. Ameliyat sonrası hormon tedavisi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Hormon dengesizliği tedavi sürecinde düzenli doktor kontrolleri önemlidir. Kendinizi iyi hissetseniz bile randevularınızı aksatmayın. Birçok durumda yaşam kalitesi normale döner.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durma
• Sigara ve aşırı alkolden kaçınma
• Sağlık ekibinizin önerdiği şekilde kilonuzu koruyun
• Yaşadığınız şikayetleri günlük olarak not alın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli yürüyüş gibi orta düzeyde egzersiz, genel sağlığı destekler. Tuz ve şeker alımına dikkat etmek, özellikle böbrek üstü bezi sorunlarında önerilebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hormon bozuklukları cinsel istek, enerji ve ruh halini etkileyebilir. Bu durum kişiyi endişelendirebilir. Unutmayın, bu belirtiler birçok durumda tedaviyle düzelebilir. Duygusal destek almak güç verir.

Önleme

Erkeklik hormonu sorunlarının çoğu tam olarak önlenemez. Ancak düzenli kontroller, sağlıklı yaşam tarzı ve ailede kanser öyküsü olan kişilerin hekim takibinde olması erken tanıya yardımcı olur.

Aşılar

Bu durum için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Ailesinde böbrek üstü bezi veya testis tümörü öyküsü olanlar, hormon düzeyleri için düzenli kan testlerini hekimleriyle planlamalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süre aşırı erkeklik hormonu salgılanması kemik erimesine yol açabilir.
• Hormon dengesizliği kalp hastalığı ve diyabet riskini artırabilir.
• Tedavi edilmeyen tümörler büyüyerek çevre organlara baskı yapabilir.
• Testis kanseri gibi durumlarda erken tedavi ihmal edilirse yayılma riski artar.

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedaviyle erkeklik hormonu bozukluklarına yol açan durumların büyük bölümü başarıyla yönetilebilir. İyi huylu kitlelerde cerrahi sonrası iyileşme genellikle tamdır. Kanser söz konusu olduğunda bile modern tedavilerle başarı oranları yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.