Çarpıntı ultrason açıklaması

Genel Bakış

Çarpıntı, kalbinizin normalden daha hızlı, daha yavaş veya düzensiz attığını hissetmenizdir. Ultrason (ekokardiyografi) ise kalbinizin yapısını ve çalışmasını görmek için kullanılan, ses dalgalarıyla görüntü oluşturan bir tetkiktir. Bu yazıda, çarpıntı şikayeti olan kişilerde neden ultrason yapıldığını ve bu işlemin nasıl yapıldığını anlatacağız.

Evet, çarpıntı çok yaygın bir şikâyettir ve hemen herkes hayatının bir döneminde çarpıntı hissedebilir. Kalp ultrasonu ise çarpıntı şikâyeti olan birçok kişiye önerilen standart bir tetkiktir.

Çarpıntı her yaşta ve her cinsiyette görülebilir. Kalp ultrasonu genellikle çarpıntı şikâyeti olan kişilere, özellikle de kalp hastalığı riski taşıyanlara veya belirli belirtileri olanlara yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbinizin hızlı attığını hissetmek
• Kalbinizin durduğunu veya takla attığını hissetmek
• Göğüste rahatsızlık veya hafif ağrı
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi veya sersemlik hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar çarpıntıyı 'kalbim çok hızlı atıyor' veya 'göğsümde bir şey var' şeklinde tarif edebilir.
• Çocuklarda çarpıntıya eşlik eden solukluk, halsizlik veya bayılma olabilir.
• Bebeklerde huzursuzluk, beslenme güçlüğü veya morarma görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda çarpıntı daha çok nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bayılma ile birlikte olabilir.
• Tansiyon ilaçları veya başka ilaçlar çarpıntıya neden olabilir, bu yaşlılarda daha sık görülür.
• Çarpıntı bazen kalp yetmezliği gibi ciddi bir durumun ilk belirtisi olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı veya panik atak
• Kafein, alkol veya nikotin tüketimi
• Kansızlık (anemi)
• Tiroid bezinin aşırı çalışması (hipertiroidi)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi)
• Kalp kapak hastalıkları
• Kalp kası hastalıkları (kardiyomiyopati)

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede kalp hastalığı veya ani ölüm öyküsü
• Yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya yüksek kolesterol
• Önceden geçirilmiş kalp krizi
• Aşırı kilo (obezite)
• Uzun süreli stres veya uykusuzluk
• Bazı ilaçlar (doktorunuza kullandığınız tüm ilaçları söyleyin)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma olursa hemen 112'yi arayın.
• Çarpıntı çok hızlı (dakikada 150'nin üzerinde) ve 30 dakikadan uzun sürerse acil servise başvurun.
• Çarpıntı önceden tanı konmuş bir kalp hastalığınız varsa ve şiddetlenirse veya farklı bir hale gelirse.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı hafif ve seyrekse, birkaç gün içinde geçmiyorsa bir aile hekimine veya dahiliye uzmanına görünün.
• Çarpıntı sizi uykudan uyandırıyor veya günlük hayatınızı etkiliyorsa bir kardiyoloji uzmanına randevu alın.
• Egzersiz yaparken veya heyecanlandığınızda çarpıntı oluyorsa ve bu durum sizi endişelendiriyorsa doktorunuza danışın.

Tanı

Doktorunuz önce size çarpıntınızın ne zaman, nasıl ve hangi durumlarda olduğunu sorar. Ardından fizik muayene yapar. Çarpıntının nedenini bulmak için sıklıkla kalp ultrasonu (ekokardiyografi) istenir. Bu test, kalbinizin büyüklüğünü, duvar kalınlığını, kapakçıklarının çalışmasını ve kan pompalama gücünü değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Holter cihazı: 24 veya 48 saat boyunca sürekli EKG kaydı yapar.
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu): Kalbin yapısını ve hareketlerini ses dalgalarıyla görüntüler.
• Kan testleri: Tiroid, elektrolit dengesi ve anemi kontrolü yapılır.
• Efor testi: Egzersiz sırasında kalbin nasıl çalıştığı değerlendirilir.

Randevunuzda neler beklenir

Kalp ultrasonu genellikle hastanede veya poliklinikte yapılır. İşlem sırasında bir teknisyen veya doktor, göğsünüze hafif bir jel sürdükten sonra bir prob (dönüştürücü) ile kalbinizin üzerinde hareket ettirir. Soğuk veya ağrı hissedilmez, sadece hafif bir basınç olabilir. İşlem 30-45 dakika sürer. Ardından sonuçlar kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir.

Tedavi

Çarpıntının tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Ultrason ve diğer testlerin sonucuna göre doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir. Tedavinin amacı çarpıntıya neden olan durumu düzeltmek veya yönetmektir.

Evde kişisel bakım

• Stresten uzak durmaya çalışın; derin nefes egzersizleri yapın.
• Kafein, alkol ve sigarayı sınırlayın veya bırakın.
• Düzenli uyuyun ve yeterince dinlenin.
• Sıvı tüketimine dikkat edin (özellikle aşırı sıcaklarda).
• Çarpıntıyı tetikleyen yiyecek veya durumları not alın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, çarpıntınızın nedenine göre ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar kalp ritmini düzenlemeye, kalbin yükünü hafifletmeye veya altta yatan hastalığı (tiroid, anemi gibi) tedavi etmeye yöneliktir. Ayrıca bazı durumlarda kateter ablasyonu (küçük bir kabloyla ritim bozukluğu odağının yakılması) veya kalp pili (pacemaker) takılması gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, kalp kapak hastalığı veya doğumsal kalp anomalisi gibi yapısal sorunlar varsa cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar, kardiyoloji ve kalp cerrahisi ekiplerinin birlikte değerlendirmesi ile verilir.

Bu durumla yaşamak

Çarpıntı genellikle günlük hayatınızı etkilemez. Ancak sık sık oluyorsa, günlük rutininizde küçük değişiklikler yapmak faydalı olabilir. Örneğin, ağır kaldırmaktan veya ani hareketlerden kaçınabilir, dinlenme araları verebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli, hafif yürüyüşler yapın (doktorunuz onayladıysa).
• Stres yönetimi için yoga veya meditasyonu deneyin.
• Alkol, kafein ve enerji içeceklerinden uzak durun.
• Sigara içmeyin ve pasif içicilikten kaçının.
• Sağlıklı bir kiloda kalın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve sağlıklı beslenmek kalp sağlığınızı destekler. Çok tuzlu, yağlı ve işlenmiş gıdaları sınırlayın. Sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar tüketin. Egzersiz konusunda doktorunuza danışın; çoğu durumda düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı hissi kaygıya ve endişeye yol açabilir. Sürekli çarpıntı endişesi yaşam kalitenizi düşürebilir. Bu normal bir tepkidir. Duygularınızı doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, çarpıntının büyük çoğunluğu zararsızdır.

Önleme

Çarpıntının tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Ancak sağlıklı yaşam alışkanlıkları, düzenli doktor kontrolleri ve tetikleyicilerden kaçınmak çarpıntı riskini azaltabilir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri sırasında tansiyon, kan şekeri ve kolesterol ölçümleri yapılır. Ailede kalp hastalığı varsa doktorunuz ek testler önerebilir. Ultrason tarama amaçlı değil, genellikle belirtiler olduğunda yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan ciddi bir kalp ritim bozukluğu varsa, pıhtı oluşumu ve inme riski artabilir.
• Uzun süreli hızlı kalp atışı kalp kasını yorarak kalp yetmezliğine yol açabilir.
• Nadir de olsa bayılma ve düşmeye bağlı yaralanmalar olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çarpıntıların çoğu iyi huyludur ve tedavi edilebilir. Altta yatan neden doğru teşhis edilip uygun şekilde yönetildiğinde, hayatınız normal bir şekilde devam eder. Düzenli doktor takibi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile çarpıntılarınız kontrol altına alınabilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.