Parkinson Belirtileri ve BT Taraması Hazırlığı

Genel Bakış

BT (bilgisayarlı tomografi) taraması, vücudun içini ayrıntılı olarak gösteren özel bir röntgen yöntemidir. Parkinson belirtileri olan kişilerde bu tarama, belirtilere yol açabilecek diğer sorunları (örneğin beyin kanaması, tümör veya inme) dışlamak için kullanılır. BT taraması, Parkinson hastalığının kendisini doğrudan göstermez; doktorun tanı koymasına yardımcı olur.

Parkinson belirtileri olan her 10 kişiden yaklaşık 1'inde, doktor başka bir nedeni dışlamak için BT taraması isteyebilir. Bu, yaygın bir tetkiktir ve genellikle sorunsuz gerçekleştirilir.

Parkinson hastalığının görülme sıklığı yaşla artar; en sık 60 yaş üzerinde başlar. Ancak daha genç kişilerde de görülebilir. BT taraması, parkinson benzeri belirtiler yaşayan her yaştan hastaya doktor tarafından önerilebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Elinizde, kolunuzda veya bacağınızda istirahat halindeyken titreme
• Kaslarda sertlik ve hareketlerin yavaşlaması (bradikinezi)
• Denge veya koordinasyon sorunları, sık sık düşme
• Yüz ifadesinde donukluk (maske yüzü olarak da adlandırılır)
• Konuşmanın yavaşlaması veya kısıklaşması
• El yazısının küçülmesi, günlük işlerin zorlaşması

Nedenler

Ana nedenler

• Parkinson hastalığının kesin nedeni bilinmemektedir.
• Beyindeki dopamin üreten sinir hücrelerinin yıpranması ve kaybı, belirtilere yol açar.
• Bazı ilaçlar, kafa travmaları veya başka nörolojik hastalıklar da parkinsona benzer belirtilere neden olabilir. BT taraması bu nedenleri ayırt etmede kullanılır.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede parkinson öyküsü
• Kimyasal maddelere uzun süreli maruziyet (bazı pestisitler, endüstriyel çözücüler)
• Erkek cinsiyet (hafif bir risk artışı)

Ne zaman doktora görünmeli

Tanı

Parkinson tanısı büyük ölçüde hastanın öyküsü ve nörolojik muayene ile konur. BT taraması, belirtilere yol açabilecek inme, beyin tümörü, kanama veya diğer yapısal sorunları dışlamak için yapılır. Tanı koymak için tek başına yeterli değildir.

Yapılabilecek testler

• Nörolojik muayene (hareket, denge, reflekslerin değerlendirilmesi)
• BT (bilgisayarlı tomografi) taraması
• Gerekirse MR (manyetik rezonans görüntüleme)
• Bazı vakalarda kan testleri veya DAT taraması (özel bir görüntüleme yöntemi)

Randevunuzda neler beklenir

BT taramasına giderken rahat, bol giysiler giyin. Takı, gözlük, diş protezi gibi metal eşyaları çıkarın. Teknisyen, cihazın masasına uzanmanızı isteyecek; başınızı bir destekle sabitleyecektir. Tarama sırasında cihazın içinde hareketsiz durmanız gerekecek. Cihaz dönerken hafif vızıltı sesi duyabilirsiniz; bu normaldir. İşlem tamamlandığında günlük yaşamınıza dönebilirsiniz. Kontrastlı BT istendiyse, damar yolundan bir boya maddesi verilebilir; bu durumda aç karnına gelmeniz gerekebilir, doktorunuzun talimatını izleyin.

Tedavi

Parkinson hastalığının bir tedavisi olmamakla birlikte, belirtileri yönetmek ve kaliteli bir yaşam sürmek için birçok seçenek vardır. BT taraması tedavinin başlangıcına yardımcı olur; sonuca göre doktorunuz size özel bir plan hazırlar.

Evde kişisel bakım

• Düzenli olarak nöroloji doktorunuzu ziyaret edin
• Evde güvenliği artırın: halıları sabitleyin, banyoya tutunma barları taktırın
• Belirtilerinizi ve ilaç saatlerinizi not edin

Tıbbi tedaviler

Parkinson tedavisinde belirtilere göre çeşitli ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar beyindeki kimyasal dengeleri düzenleyerek hareketleri iyileştirmeye yardımcı olur. İlaçlarınız mutlaka doktorunuz tarafından ayrıntılı olarak planlanmalıdır. Fizik tedavi, konuşma terapisi ve ergoterapi de tedavinin önemli parçalarıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlarla kontrol edilemeyen veya ciddi yaşam kalitesi kaybına yol açan ileri evre parkinson hastaları için beyin pili (derin beyin stimülasyonu) gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bu tedaviye karar vermeden önce hasta, ailesi ve nöroloji ekibi birlikte değerlendirme yapar.

Bu durumla yaşamak

Parkinson belirtileriyle yaşamayı öğrenmek zaman alabilir. BT taraması öncesinde ve sonrasında günlük rutininize devam edebilirsiniz. Önemli olan, doktorunuzun önerdiği takvim ve ilaç saatlerine uymaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün kısa yürüyüşler yapın
• Uyku düzeninize özen gösterin
• Sosyal aktivitelere ve hobilerinize devam edin

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin, dengeli bir beslenme kabızlığı önler; bol su için. Fizik terapistinizin önerdiği esneme ve güçlendirme hareketleri hareketliliği korur. Herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Parkinson tanısı ve belirtileri kişide kaygı, üzüntü veya depresyona neden olabilir. Bu duyguları saklamak yerine doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmak önemlidir. Gerekirse destek gruplarına katılabilirsiniz.

Önleme

Parkinson hastalığının kesin bir önleme yöntemi bilinmemektedir. Ancak düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve genel sağlık bakımı, hastalığın etkilerini azaltabilir. BT taramasına hazırlanırken endişelenmek yerine, doktorunuzun verdiği talimatları uygulamak yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtiler yavaşça ilerleyebilir ve hareket etme yeteneğinde belirgin azalma görülebilir.
• Düşme ve kırık riski artar.
• Yutma güçlüğü nedeniyle beslenme sorunları ve akciğer enfeksiyonu (zatürre) gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve doğru tedaviyle parkinson hastalarının çoğu uzun yıllar bağımsız ve üretken bir yaşam sürdürebilir. BT taraması tanı sürecinin önemli bir adımıdır; doktorunuzun önerilerine uymanız yaşam kalitenizi artırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.