PKOS Belirtileri ve MR: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Polikistik over sendromu (PKOS), doğurganlık çağındaki kadınları etkileyen yaygın bir hormonal hastalıktır. Yumurtalıklar normalden fazla androjen adı verilen hormonlar üretir ve yumurtlama düzensizdir. 'Polikistik' denmesinin nedeni, yumurtalıklarda birçok küçük kistin görülmesidir.

PKOS, dünyada kadınların yaklaşık %8-13'ünü etkiler ve en sık görülen hormonal bozukluklardan biridir.

PKOS genellikle 15-44 yaş arasındaki kadınlarda görülür. Ergenlik döneminde başlayabilir ve doğurganlık çağı boyunca devam edebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Düzensiz, geciken ya da hiç olmayan adetler
• Yüz, kollar ve bacaklarda anormal tüylenme (hirsutizm)
• Sivilce ve yağlı cilt
• Saçlarda incelme veya dökülme
• Kilo artışı, özellikle göbek çevresinde
• Hamile kalmakta zorluk
• Yumurtalıkların ultrason veya MR'da büyümüş ve kistli görünmesi

Nedenler

Ana nedenler

• PKOS'un kesin nedeni bilinmemektedir. Araştırmalar, genetik yatkınlık, insülin direnci ve hormonal düzensizliklerin birlikte rol oynadığını göstermektedir.

Risk faktörleri

• Ailede PKOS öyküsü olması
• Aşırı kilo veya obezite
• İnsülin direnci
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adetleriniz düzensizse, tüylenme arttıysa, sivilceler inatçıysa veya gebe kalmakta zorlanıyorsanız bir kadın doğum uzmanına muayene olun.

Tanı

PKOS tanısı için doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından kan testleri ile hormon seviyelerine bakar. Yumurtalıkların görüntülenmesi için genellikle ultrason yeterlidir. Ultrason net bir bilgi vermezse veya başka durumlardan şüphelenilirse doktorunuz MR önerebilir.

Yapılabilecek testler

• Detaylı tıbbi öykü ve fizik muayene
• Kan testleri: hormon profili, insülin direnci, kan şekeri
• Vajinal veya transabdominal ultrason
• Gerektiğinde Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

MR çektirecekseniz, özel bir hazırlık yapmanız gerekmez. Yanınızdaki metal eşyaları, takıları ve manyetik kartları çıkarmanız istenir. Rahat kıyafetler giymeniz önerilir. MR cihazı dar bir tüp gibidir; cihazın içinde yaklaşık 30-60 dakika hareketsiz yatmanız gerekir. Kapalı alan korkunuz varsa veya kontrast madde alerjiniz olabileceğini düşünüyorsanız doktora önceden haber verin. İşlem sırasında anormal bir şey hissederseniz cihazın içinde doktorla konuşabileceğiniz bir sistem bulunur. MR sonuçları genellikle birkaç gün içinde doktorunuz tarafından değerlendirilir.

Tedavi

PKOS'un tamamen ortadan kaldıran bir tedavi yoktur. Ancak belirtiler ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Tedavi planı; kişinin yaşına, belirtilerine ve gebe kalma isteğine göre belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak (haftada en az 150 dakika)
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek
• Fazla kilolardan kurtulmak (vücut ağırlığının %5-10'u kadar kilo vermek belirtileri azaltır)
• Stres yönetimi ve yeterli uyumak
• Sigara ve alkolden uzak durmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz adet düzenini sağlamak, tüylenmeyi azaltmak, sivilceleri kontrol altına almak veya yumurtlamayı desteklemek için çeşitli ilaçlar önerebilir. Ayrıca insülin direncini azaltmaya yardımcı ilaçlar da kullanılabilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir. İlaçların düzenli kullanımı ve kontrol muayeneleri önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

PKOS'ta yumurtlamayı sağlamak için ilaçlar yetersiz kaldığında, laparoskopi adı verilen kapalı ameliyatla yumurtalıklarda küçük delikler açılabilir. Ancak bu işlem nadiren tercih edilir ve karar doktor tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

PKOS kronik bir durumdur, ancak belirtileri iyi yönetilebilir. Sağlıklı alışkanlıklar belirtileri azaltır ve yaşam kalitesini artırır. Kendinizi iyi hissetmek için öz bakım ve düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun
• Stresi azaltmak için yürüyüş, nefes egzersizi veya meditasyon deneyin
• Sigara kullanmıyorsanız kullanmayın; kullanıyorsanız bırakma desteği alın
• Aktivite için bir arkadaş bulmak motivasyonu artırabilir

Diyet ve egzersiz

Kan şekerini dengede tutan bir beslenme planı önerilir. Tam tahıllı ürünler, sebzeler, meyveler, baklagiller, yağlı tohumlar ve omega-3 içeren balıklar tercih edebilirsiniz. İşlenmiş gıdalar, şekerli içecekler ve beyaz undan yapılan ürünleri sınırlamak faydalıdır. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta (örneğin tempolu yürüyüş) egzersiz yapmak idealdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PKOS, görünümde yarattığı değişiklikler ve gebe kalma endişesi nedeniyle özgüveni etkileyebilir. Bu duygular yaşamak normaldir. Üzüntü, kaygı veya depresyon belirtileri hissediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir. Kendinize karşı nazik olun.

Önleme

PKOS tamamen önlenemez ancak sağlıklı vücut ağırlığını korumak, aktif olmak ve dengeli beslenmek belirtilerin başlamasını veya şiddetlenmesini önleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tip 2 diyabet gelişme riski artar
• Yüksek tansiyon ve kolesterol gibi kalp hastalığı risk faktörleri
• Uyku apnesi
• Rahim iç zarında kalınlaşma ve nadiren rahim kanseri riski

Uzun vadeli görünüm

PKOS tanısı alan kadınların çoğu, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtilerini kontrol altına alabilir, sağlıklı bir yaşam sürebilir ve çoğu gebe kalabilir. Erken tanı ve düzenli takip büyük fark yaratır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.