Pelvik BT (Bilgisayarlı Tomografi) Çekimi Hazırlığı

Genel Bakış

Pelvik bilgisayarlı tomografi (BT), leğen kemiğinizin içindeki organları ve dokuları ayrıntılı görüntülemek için kullanılan özel bir röntgen türüdür. Vücudunuzun o bölgesinin kesit kesit fotoğraflarını çekerek doktorunuzun rahim, yumurtalıklar, prostat, mesane ve bağırsaklar gibi yapıları net bir şekilde görmesini sağlar.

Evet, pelvik BT taramaları karın alt bölgesindeki şikâyetlerin araştırılmasında sıkça başvurulan bir yöntemdir.

Bu test, her yaştan kadın ve erkeğe, doktorunun gerekli gördüğü durumlarda uygulanabilir. Hamilelik şüphesi varsa mutlaka doktorunuza bildirmelisiniz.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bu görüntüleme testi kendi başına bir belirtiye neden olmaz. Test, genellikle pelvik ağrı, anormal kanama, idrar yolu sorunları veya kitle şüphesi gibi şikâyetlerin nedenini araştırmak için yapılır.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da benzer şikâyetler için başvurulabilir, ancak radyasyon dozu mümkün olan en düşük seviyede tutulur.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı bireylerde aynı nedenlerle uygulanabilir. İdrar kaçırma, pelvik kitle veya kronik ağrı araştırmalarında kullanılır.

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik BT, bir hastalık değil, teşhis aracıdır. Doktorunuz aşağıdakiler gibi durumları değerlendirmek için isteyebilir: pelvik ağrı, enfeksiyon, apse, kist, tümör, yapısal anomali, lenf bezi büyümeleri veya travma.

Risk faktörleri

• Testin kendisi için risk faktörü, iyonlaştırıcı radyasyon maruziyeti ve kullanılırsa kontrast maddeye karşı alerjidir. Bu riskler tıbbi gereklilik durumunda kabul edilebilir düzeydedir.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Pelvik bölgenizde ani başlayan şiddetli ağrı, yüksek ateşle birlikte karın ağrısı veya idrar yapamama durumunda gecikmeden doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden pelvik ağrı, adet düzensizlikleri, sürekli şişkinlik hissi, anormal vajinal kanama veya idrar/gaita alışkanlıklarında değişiklik varsa doktorunuz size pelvik BT önerebilir.

Tanı

Pelvik BT’nin kendisi bir tanı yöntemidir; başka bir hastalığı teşhis etmek için kullanılır. Radyoloji uzmanı görüntüleri değerlendirerek rapor hazırlar.

Yapılabilecek testler

• Pelvik bilgisayarlı tomografi (kontrastlı veya kontrastsız)
• Gerekirse ek olarak pelvik ultrason veya MR (emar) görüntüleme
• Kan ve idrar tahlilleri

Randevunuzda neler beklenir

Randevunuzdan önce size özel hazırlık talimatları verilecek. Tarama sırasında bir masa üzerinde hareketsiz yatarsınız. Cihaz etrafınızda dönerken vızıltı sesi duyabilirsiniz. Kontrast madde verilecekse damar yolundan uygulanır; bu sırada kısa süreli sıcaklık veya metalik tat hissedebilirsiniz. İşlem ağrısızdır.

Tedavi

Pelvik BT bir tedavi değil, tanı aracıdır. Çıkan sonuca göre doktorunuz gerekirse ilaç, fizik tedavi, girişimsel işlem veya cerrahi gibi seçenekleri değerlendirecektir.

Evde kişisel bakım

• Test öncesi: Verilen diyete uyun (çoğunlukla işlemden 4-6 saat önce aç kalmanız istenir), bol su içmeye devam edin (kontrastlı çekimlerde böbreklerinizi korur), metal eşyaları çıkarın.
• Test sonrası: Normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Kontrast madde verildiyse gün boyu bol su tüketin.
• Eğer şeker hastalığınız varsa ve metformin kullanıyorsanız, işlem öncesi doktorunuza bilgi verin; ilacı geçici olarak kesmeniz gerekebilir.

Tıbbi tedaviler

Tanı sonrası tedavi tamamen altta yatan nedene bağlıdır. Hekiminiz enfeksiyon için antibiyotik, iltihap için ağrı kesici veya kortikosteroid, kitle için biyopsi gibi yöntemler önerebilir. Hangi ilacın uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Pelvik BT sonucunda cerrahi gerektiren bir kitle, apse veya yapısal bozukluk tespit edilirse, doktorunuz sizi bir cerraha yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Pelvik BT tek seferlik bir işlemdir ve günlük yaşamınızı etkilemez. Test bittikten sonra işinize veya okulunuza dönebilirsiniz. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Radyasyon maruziyeti konusunda endişeleriniz varsa, doktorunuza alternatif görüntüleme yöntemlerini (ultrason, MR) sorabilirsiniz.
• Kontrast madde böbreklerden atıldığı için özellikle böbrek hastalığınız varsa, işlem öncesinde böbrek fonksiyon testleri istenebilir.

Diyet ve egzersiz

İşlem sonrası özel bir diyet ya da egzersiz kısıtlaması yoktur. Sağlıklı beslenmeye ve yeterli su içmeye devam edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görüntüleme sonuçlarını beklemek kaygı verici olabilir. Kendinizi gergin hissederseniz, derin nefes egzersizleri yapabilir veya güvendiğiniz biriyle konuşabilirsiniz. Aşırı endişe durumunda sağlık kuruluşunuzdan psikolojik destek almayı düşünün.

Önleme

Pelvik BT, tanı amaçlı kullanıldığı için ‘önlenmesi’ gereken bir durum değildir. Ancak gereksiz radyasyon maruziyetinden kaçınmak için sadece doktor gerekli gördüğünde çektirin. Daha önce benzer tetkikleriniz varsa kayıtlarınızı yanınızda getirerek tekrarı önleyebilirsiniz.

Tarama programları

Pelvik BT rutin bir tarama yöntemi değildir, yalnızca belirli şikâyet veya bulgular olduğunda istenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Pelvik BT'nin kendisi tedavi edilmesi gereken bir hastalık değildir. Ancak BT sonucu saptanan ciddi bir durum (örneğin enfeksiyon, tümör) ihmal edilirse, altta yatan hastalık ilerleyebilir.

Uzun vadeli görünüm

Pelvik BT, doğru tanıya ulaşmada değerli bir araçtır. Çoğu insan işlemi sorunsuz tamamlar. Olası yan etkiler (kontrast alerjisi gibi) nadirdir ve genellikle hafif seyreder. Sonuç ne olursa olsun, erken tanı her zaman daha fazla tedavi seçeneği sunar.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.