Pelvik Röntgen (Leğen Kemiği Filmi) Nedir?

Genel Bakış

Pelvik röntgen, leğen kemiği ve kalça ekleminin röntgen ışınlarıyla görüntülenmesidir. Bu işlem sırasında vücudun içinden geçen düşük doz radyasyon sayesinde kemiklerin siyah-beyaz görüntüsü oluşturulur. Amaç; kırık, çıkık, kireçlenme gibi sorunların belirlenmesine yardımcı olmaktır. Türkiye'de radyoloji merkezleri Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği güvenlik standartlarına göre çalışır.

Pelvik röntgen, acil servislerde ve ortopedi polikliniklerinde en sık istenen görüntüleme yöntemlerinden biridir.

Her yaşta uygulanabilir. Trafik kazası veya düşme sonrası yetişkinlerde, kalça ağrısı olan yaşlılarda ve doğuştan kalça sorunu şüphesi olan bebek ve çocuklarda istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalça, kasık veya belin alt kısmında ağrı
• Düşme veya çarpma sonrası leğen bölgesinde hassasiyet
• Kalça veya leğen kemiğinde hareket kısıtlılığı
• Yürürken veya ağırlık verirken artan ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Doğuştan kalça çıkığı şüphesi (bacak boyunda eşitsizlik, kalçada 'klik' sesi)
• Düşme sonrası kalça veya leğen bölgesinde ağrı ve morarma
• Çocuğun yürümeyi reddetmesi veya aksaması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Düşme sonrası kalça ağrısı ve ağırlık verememe
• Kemik erimesine (osteoporoz) bağlı kırık şüphesi
• Kireçlenmeye bağlı pelvik eklem ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Trafik kazası, düşme gibi travmalar
• Kalça kireçlenmesi (osteoartrit)
• Kemik erimesi (osteoporoz) sonucu oluşan kırıklar
• Doğuştan kalça çıkığı veya gelişimsel kalça displazisi
• Kemik enfeksiyonu veya nadiren kemik tümörleri

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Düşük kemik yoğunluğu veya osteoporoz
• Daha önce kalça veya leğen kemiği kırığı geçirmiş olmak
• Bazı romatizmal hastalıklar
• Tekrarlayan travmaya neden olan bazı sporlar veya meslekler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kalça veya leğen bölgesinde ciddi düşme ya da trafik kazası sonrası şiddetli ağrı, hareket edememe veya yaralanma varsa
• Ağrılı bölgede morarma, şişlik ve bacakta kısalma veya dışa dönme gibi belirtiler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalça ağrısı birkaç haftadır sürüyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa veya günlük hareketleri kısıtlıyorsa
• Çocuğunuzda aksama, yürüme bozukluğu veya kalça ekleminde hareket kısıtlılığı fark ederseniz

Tanı

Pelvik röntgen, tanı koyma sürecinde bir adımdır. Radyoloji teknisyeni çekimi yapar, radyoloji uzmanı görüntüyü yorumlar ve sonucu sizi değerlendiren doktora iletir. Kesin tanı; fizik muayene ve gerektiğinde ek görüntülemelerle birlikte konur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (hareket açıklığı, hassasiyet ve bacak uzunluğu kontrolü)
• Pelvik röntgen (önden-arkaya ve gerektiğinde yan görüntü)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi ileri tetkikler
• Gerekirse kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Çekim için belden aşağıyı örten giysiler ve metal eşyalar çıkarılır; size hastane önlüğü verilir. Sırtüstü yatmanız istenir, cihaz birkaç saniye görüntü alırken nefesinizi tutmanız gerekebilir. İşlem ağrısızdır ve genellikle 10-15 dakika sürer. Hamileyseniz veya hamile olma ihtimaliniz varsa mutlaka önceden bildirin.

Tedavi

Pelvik röntgenin kendisi bir tedavi değildir; tedavi, röntgende saptanan bulguya göre belirlenir. Kırık, kireçlenme veya başka bir sorun varsa doktorunuz size özel bir plan oluşturur.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerisiyle ağrılı bölgeyi dinlendirmek ve ağırlık vermekten kaçınmak
• Kırık şüphesi varsa bölgeyi hareket ettirmemek
• Soğuk uygulama veya yüksekte tutma gibi önlemleri yalnızca doktor önerdiği şekilde yapmak

Tıbbi tedaviler

Tedavi altta yatan nedene bağlıdır. Kırıkta genellikle istirahat, atel veya alçı uygulanır; bazı kırıklarda cerrahi gerekebilir. Kireçlenmede fizik tedavi, ağrı kesici ilaçlar ve eklem koruyucu egzersizler önerilebilir. İlaç isimleri ve dozları her zaman doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Leğen kemiği kırıklarının bir kısmı ameliyat gerektirebilir; özellikle kemik parçaları yerinden kaymışsa veya kalça eklemi hasar görmüşse cerrahi düşünülür. Bu karar, ortopedi uzmanı tarafından kişiye özel verilir.

Bu durumla yaşamak

Röntgen sonrası günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Kırık veya başka bir bulgu saptanırsa, doktorunuz ne kadar dinlenmeniz, hangi hareketlerden kaçınmanız ve ne zaman kontrole gelmeniz gerektiğini size anlatacaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği şekilde hareket edin; ağrıya rağmen kendinizi zorlamayın
• Evde düşmeye karşı önlem alın (kaygan zeminler, gevşek halılar gibi)
• Gerekirse baston veya yürüteç kullanın

Diyet ve egzersiz

Doktorunuz izin verdiğinde yürüyüş gibi düşük etkili egzersizler eklem sağlığını destekler. Dengeli beslenme ve yeterli kalsiyum ile D vitamini alımı kemik sağlığı için önemlidir; ancak takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik pelvik ağrı veya kırık sonrası hareket kısıtlılığı, kaygı ve mutsuzluk yaratabilir. Bu duygular normaldir; istirahat ve tedavi sürecinde kendinize zaman tanıyın, duygularınızı yakınlarınızla paylaşın.

Önleme

Pelvik röntgenin kendisi önlenmesi gereken bir durum değildir. Ancak pelvik bölge sorunlarının bir kısmı düşme ve travmaları önleyerek engellenebilir. Kemik sağlığını korumak da yaşa bağlı kırık riskini azaltır.

Aşılar

Bu durum için özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Doktorunuz, özellikle menopoz sonrası kadınlarda veya kemik erimesi riski yüksek kişilerde kemik yoğunluğu ölçümü önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Pelvik kırıkların erken fark edilmemesi, kaynamama veya yanlış kaynama riskini artırır
• Uzun süre hareketsizlik, damar pıhtısı ve bası yarası riskini yükseltebilir
• Tedavi edilmeyen kalça kireçlenmesi, günlük yaşamda ağrı ve hareket kaybını artırabilir

Uzun vadeli görünüm

Pelvik röntgen sonuçları çoğu zaman belirsizliği ortadan kaldırır ve doğru tedaviye giden yolu açar. Kırıklar uygun tedaviyle çoğunlukla iyileşir; kireçlenme gibi kronik durumlarda da ağrı ve hareketlilik, fizik tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle büyük ölçüde yönetilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.