Gebelikte MR: Ne Beklemelisiniz?

Genel Bakış

Manyetik rezonans görüntüleme, kısaca MR, vücudun içinin radyasyon kullanmadan görüntülenmesini sağlayan bir tetkiktir. Gebelikte, bebeğin veya anne adayının bazı durumlarını daha ayrıntılı değerlendirmek için doktorunuz MR isteyebilir. MR, güçlü bir manyetik alan ve radyo dalgaları kullanarak organ ve dokuların kesitsel görüntülerini oluşturur. Bu işlem sırasında vücudunuz mu özel bir tünele yerleştirilir ve kısa bir süre hareketsiz kalmanız gerekir.

Gebelikte MR rutin bir tarama yöntemi değildir. Ultrason bulgularının yetersiz kaldığı, bebeğin belirli organlarının (beyin, omurilik) ayrıntılı incelenmesi gerektiği veya plasenta ile ilgili şüpheli bir durum olduğunda istenebilir. Tüm gebeliklerin küçük bir bölümünde kullanılır.

Bu görüntüleme yöntemi, hamilelerin kendisini veya bebeğini değerlendirmek amacıyla gebe anne adaylarına uygulanır. Anne adayında rahim, yumurtalık veya plasenta ile ilgili şüphe bulunması ya da bebeğin gelişimiyle ilgili ayrıntılı bilgi gerekmesi durumunda başvurulan bir tanı testidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ultrason görüntülerinin yeterince net olmaması
• Bebeğin beyin veya omurilik gelişimine dair şüpheli bulgular
• Plasentanın rahim ağzını kapatması veya rahim duvarına çok derin yapıştığı şüphesi
• Anne adayında rahim, yumurtalık veya karın bölgesinde kitle ya da açıklanamayan şiddetli ağrı olması

Çocuklarda belirtiler

• Bu konu gebe bireylerle ilgilidir; çocuklar için ayrı bir bölüm genellikle geçerli değildir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu konu gebe bireylerle ilgilidir; yaşlı erişkinler genellikle bu görüntüleme yöntemini gebelik dışı nedenlerle yaptırırlar.

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeğin beyin, omurilik veya diğer iç organlarının gelişimini daha ayrıntılı görmek
• Plasentanın konumunu veya rahime yapışıklığını değerlendirmek
• Anne adayında yumurtalık, rahim veya çevredeki dokularda kitle ya da sıvı birikimi şüphesini netleştirmek
• Ultrason ile yeterince değerlendirilemeyen şüpheli bulguları daha net göstermek

Risk faktörleri

• İkiz veya çoğul gebelik
• Anne adayının yaşının 35 ve üzerinde olması
• Bebeğin gelişiminin geride olması
• Daha önceki gebeliklerde veya ailede genetik hastalık öyküsü
• Düşük veya erken doğum öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden birini fark ederseniz hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.
• Doktorunuzun istediği MR için randevu aldıysanız ve belirtileriniz aniden kötüleşirse randevuyu beklemeyin, sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doğum öncesi rutin kontrollerinizi aksatmayın.
• Doktorunuz MR önerdiyse bu konuda sorularınızı randevunuzda sorun; endişelerinizi açıkça paylaşın.

Tanı

MR, bir tanı yöntemidir; yani tek başına bir hastalık değil, doktorun şüphelendiği durumu netleştirmek için kullanılan bir görüntüleme testidir. Doktorunuz öncelikle hikâyenizi dinler, fizik muayene ve ultrason yapar. Ultrason bulguları yetersiz kalırsa MR isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Gebelik MR'ı (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
• Ultrason (sonografi)
• Doktorun gerekli görmesi durumunda kan ve idrar testleri

Randevunuzda neler beklenir

MR çekimi genellikle 30-60 dakika sürer. Sırtüstü uzanır, cihazın içine kayarsınız ve hareketsiz kalmanız istenir. Makine gürültülü çalışabilir; kulaklık veya kulak tıkacı verilebilir. İşlem sırasında görevliyle sesli ya da bir butonla iletişim kurabilirsiniz. Kontrast madde gerekirse damar yolu ile verilir; gebelikte bu madde yalnızca gerekli olabilecek durumlarda doktor gözetiminde kullanılır.

Tedavi

MR bir tedavi yöntemi değildir. Teşhis koymak için yapılan bir görüntülemedir. MR sonucunda bir sağlık sorunu tespit edilirse, doktorunuz size tanıyı ve seçenekleri açıklar; birlikte planlamaya katılırsınız.

Evde kişisel bakım

• MR öncesinde doktorunuzun önerisi doğrultusunda idrarınızı boşaltmış ve rahat, metal içermeyen kıyafetler giymiş olun.
• İşlem sırasında sakin kalmak için yavaş nefes alıp verme veya gözlerinizi kapatıp dinlenme yöntemlerini kullanabilirsiniz.
• Randevudan önce endişelerinizi doktorunuz veya MR teknisyeniyle paylaşın; size destek olacaklardır.

Tıbbi tedaviler

MR sonucunda belirlenen duruma göre doktorunuz ilaç tedavisi, girişimsel işlemler veya doğumun planlanması gibi çeşitli seçenekleri önerebilir. Hamilelikte kullanılan her ilaç mutlaka doktor kontrolünde ve bebeğe etkileri gözetilerek verilir. Bu nedenle kendi başınıza ilaç kullanmayın; ancak doktor önerirse düzenli kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda (örneğin plasentanın rahme aşırı yapışması veya bebekte cerrahi düzeltme gerektirecek bir gelişimsel sorun saptanması) planlı bir doğum veya sezaryen gerekebilir. Böyle bir durum varsa doktorunuz sizi detaylı şekilde bilgilendirecek ve kararı birlikte vereceksiniz.

Bu durumla yaşamak

MR sonrasında günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz; herhangi bir kısıtlama yoktur. Sonuçlarınıza göre doktorunuz gerekli takip planını yapacaktır. Sorun saptanmadıysa normal gebelik takibinize devam edersiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doğum öncesi kontrolleri aksatmamak
• Yeterli uyku ve dinlenme
• Doktorun onayı ile yürüyüş veya gebeliğe uygun egzersiz yapmak
• Stresten uzak durmak için hobiler edinmek

Diyet ve egzersiz

Hamilelikte doktorunuzun önerdiği dengeli beslenme ve uygun egzersiz planına devam edin. MR çektirmek, size özel bir beslenme veya egzersiz kısıtlaması getirmez.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gebelik sırasında ek bir tetkik istendiğinde kaygı hissetmeniz normaldir. MR güvenli bir test olsa da, 'sonucum ne çıkacak' endişesi sizi yorabilir. Bu duygularınızı doktorunuz, eşiniz veya güvendiğiniz bir yakınınızla paylaşmanız rahatlamanıza yardımcı olur.

Önleme

Gebelikte MR bir hastalığı önlemek için değil, var olan bir durumu değerlendirmek için yapılır. Bu yönüyle doğrudan bir 'önleme' yöntemi değildir. Bununla birlikte düzenli doğum öncesi bakım, erken teşhis ve uygun planlama, olası sorunlarda hem anne hem bebek sağlığını korumak için en önemli adımdır.

Tarama programları

Rutin gebelik taramaları (ultrason ve gerekli kan testleri) doktorunuz tarafından yaşa ve gebelik haftasına göre planlanır. MR, bu taramaların yerini almaz; yalnızca şüpheli bir bulguyu netleştirmek için ek bir değerlendirme olarak uygulanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bebeğin gelişimsel bir sorununun geç fark edilmesi
• Plasenta ile ilgili bir sorunda doğum sırasında ağır kanama riskinin artması
• Anne adayında yumurtalık veya rahimle ilgili tedavi edilebilir bir durumun tanısının gecikmesi

Uzun vadeli görünüm

MR, doktorlara gebelikte güvenli ve ayrıntılı görüntü sunar. Çoğu durumda sonuç normaldir. Bir sorun saptanırsa erken tanı, doğum ve tedavi planlaması yapılmasına olanak tanır. Tüm tıbbi durumlarda olduğu gibi, doktorunuzun önerilerine uyarak ve düzenli takiplerinizi yaptırarak hem kendinizin hem bebeğinizin sağlığını en iyi şekilde koruyabilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Health Organization (WHO) ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.