Sinüs Röntgeni: Nasıl Yapılır, Neden İstenir?

Genel Bakış

Sinüs röntgeni; alın, burun çevresi ve elmacık bölgesindeki hava dolu boşlukları (sinüsleri) gösteren bir görüntüleme yöntemidir. X ışını adı verilen bir ışın kullanır; ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer.

Evet, sinüs röntgeni bazı sağlık kuruluşlarında hâlâ kullanılan bir tanı aracıdır. Ancak günümüzde bilgisayarlı tomografi (BT) daha ayrıntılı görüntüler verdiği için doktorunuz gerektiğinde BT'yi tercih edebilir.

Sinüs röntgeni, sinüzit veya yüz bölgesi ile ilgili şikâyeti olan her yaştan hastada istenebilir. Yine de özellikle bebek, çocuk ve hamilelerde radyasyon riskine karşı doktorlar dikkatli davranır ve gerekmedikçe bu incelemeyi istemeyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüzde dolgunluk veya ağrı hissi
• Burun tıkanıklığı ve kalın burun akıntısı
• Baş ağrısı ve göz çevresinde ağrı
• Geniz akıntısı ve boğazda sürekli takılma hissi
• Koku almada azalma

Çocuklarda belirtiler

• Soğuk algınlığından sonra 10 günden uzun süren burun akıntısı
• Yüzde ağrı ya da baş ağrısı tarif eden çocuklar (yaş büyükse)
• Gece ve sabah artan öksürük
• Kulak ağrısı veya huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtileri tipik olmaz; yüz ağrısı yerine genel halsizlik, baş ağrısı veya kafa karışıklığı görülebilir
• Uzamış öksürük ve geniz akıntısı
• Diş veya çene ağrısıyla karışabilen sinüs ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Akut sinüzit: soğuk algınlığı sonrası sinüslerin iltihaplanması
• Kronik sinüzit: 12 haftadan uzun süren veya sık tekrarlayan sinüs iltihabı
• Alerjik rinit: polen, toz gibi alerjenlere bağlı burun ve sinüs mukozasının şişmesi
• Nazal polipler: burun veya sinüs içinde oluşan yumuşak, iyi huylu oluşumlar
• Yapısal bozukluklar: burun kemiğinin eğriliği (deviasyon) gibi sinüs drenajını engelleyen durumlar

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif olarak sigara dumanına maruz kalmak
• Alerjiye yatkınlık
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Diş enfeksiyonları (üst çenedeki dişlerin kökleri sinüslere komşudur)
• Kuru hava, hava kirliliği veya yüksek rakım

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüz bölgesinde şiddetli ve giderek artan ağrı veya şişlik varsa
• Sinüzit belirtileri iyileşirken tekrar kötüleşirse ve ateş yükselirse
• Koku alma duyusu kaybı veya değişikliği ile birlikte baş ağrısı günlük yaşamı etkiliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sinüzit belirtileriniz 7-10 gün içinde düzelmiyor veya kötüleşiyorsa
• Yılda dört veya daha fazla sinüs iltihabı geçiriyorsanız
• Röntgen veya başka bir görüntüleme yönteminin gerekip gerekmediğini öğrenmek için

Tanı

Doktorunuz önce şikâyetlerinizi dinler ve burnunuzu ışıklı bir aletle içeriden muayene eder. Enfeksiyon düşünüyorsa ya da belirtiler uzun sürüyorsa görüntüleme isteyebilir. Sinüs röntgeni bu süreçte bir adımdır; tanı koyarken tek başına değil, muayene bulguları ile birlikte kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Sinüs röntgeni: yüz ve sinüs bölgesinin özel açılardan çekilen grafisi
• Bilgisayarlı tomografi (BT): kesitsel görüntüleme ile sinüslerin tümü hakkında çok daha ayrıntılı bilgi verir
• Burun endoskopisi: ince ve kameralı bir cihazla burun içinin direkt görüntülenmesi
• Alerji testleri: tekrarlayan sinüzite yol açan alerjenlerin tespiti

Randevunuzda neler beklenir

Röntgen çekimi için radyoloji odasına alınırsınız. Önlük giyebilirsiniz; gözlük, takı gibi metal eşyaları çıkarmanız istenebilir. Başınız belirli bir pozisyonda tutulur ve çekim sırasında kısa süre hareketsiz durmanız gerekir. İşlem genellikle 15 dakikadan kısadır. Sonuç raporu doktorunuza ulaşır; doktorunuz size sonuçları sade bir dille anlatır.

Tedavi

Sinüs röntgeninin kendisinin bir tedavisi yoktur; yapılan görüntüleme, altta yatan sinüs sorununu ortaya çıkarır. Tedaviniz bu sonuca ve doktorunuzun muayene bulgularına göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Bol su içerek vücudunuzu iyi nemli tutun
• Buhar soluyun; sıcak duş veya nemlendirici cihaz burun akıntısını artırabilir
• Tuzlu su ile burun yıkaması yapın; eczanede hazır tuzlu su kitleri bulunabilir
• Başınızı yükselterek uyuyun, böylece gece tıkanıklığı azalabilir
• Yüz bölgesine ılık havlu ile kompres yapın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bakteriyel bir enfeksiyondan şüphelenirse antibiyotik önerebilir. Alerjik zemin varsa antihistaminikler veya kortizon içeren burun spreyleri birkaç hafta kullanılabilir. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Ancak hiçbir ilacı hekim önerisi olmadan ve önerilen dozun dışında kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sinüzite yol açan polipler veya anatomik bir daralma söz konusuysa ve ilaçlarla düzelme sağlanamıyorsa, Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı cerrahi bir seçeneği değerlendirebilir. Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi adı verilen yöntemle sinüs drenajı genişletilebilir.

Bu durumla yaşamak

Sinüs sorunları yaşam kalitesini etkileyebilir; ancak günlük basit önlemlerle belirtiler kontrol altına alınabilir. Burnunuzu tahriş etmemeye özen gösterin ve doktorunuzun önerdiği bakım ürünlerini düzenli kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun
• Bulunduğunuz ortamın havasını nemlendirin
• Alerjiniz varsa polen mevsiminde pencereleri kapalı tutun ve maske kullanın
• Ellerinizi sık yıkayarak üst solunum yolu enfeksiyonlarını azaltın

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sistemini güçlü tutan dengeli ve renkli bir beslenme; bol sebze, meyve ve yeterli protein içermesi önerilir. Haftada en az 150 dakika orta tempoda egzersiz yapmak genel sağlığınızı iyileştirir. Akut ve ateşli bir sinüzit atağında dinlenmek daha önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik veya tekrarlayan sinüs problemleri; ağrı, tıkanıklık ve uykusuzluk nedeniyle moral bozukluğu, kaygı ve depresyon belirtilerine yol açabilir. Bu durumun sizi yıpratmasına izin vermeyin; duygularınızı doktorunuzla açıkça paylaşın, gerekirse bir psikolog ya da psikiyatrdan destek isteyin.

Önleme

Sinüs enfeksiyonlarının tümü önlenemeyebilir; ancak temel hijyen, alerji kontrolü ve sigarasız bir yaşam ile sıklığı azaltılabilir.

Aşılar

Grip aşısı ve bazı zatürre aşıları, üst solunum yolu enfeksiyonlarının ve buna bağlı sinüzitlerin önlenmesine yardımcı olabilir. Aşı takvimi için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerini ve aile hekiminizin tavsiyesini dikkate alın.

Tarama programları

Sinüs röntgeni bir tarama testi değildir; yalnızca belirtileriniz olduğunda ve doktorunuz gerekli gördüğünde istenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akut sinüzit, nadiren göz çevresindeki yumuşak dokulara enfeksiyonun yayılmasına yol açabilir
• Kronik sinüzit, burun poliplerinin büyümesine ve sinüslerde kalıcı hasara neden olabilir
• Enfeksiyon kafatası içine yayılırsa menenjit gibi ciddi durumlar gelişebilir
• Uzamış iltihap, tat ve koku alma duyusunu etkileyebilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu sinüs enfeksiyonu, uygun tedaviyle birkaç hafta içinde iyileşir. Sinüs röntgeni doktorunuza yol gösterir; sonuçların ne olduğundan bağımsız olarak birçok tedavi seçeneği mevcuttur. Doktorunuzla birlikte atacağınız adımlar, yaşam kalitenizi hızla artırabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.