Testis BT Taramasına Hazırlık: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Testis BT (bilgisayarlı tomografi) taraması, testisleri ve çevresindeki dokuları ayrıntılı olarak gösteren bir görüntüleme yöntemidir. Vücudun dışından X-ışınları kullanılarak kesit görüntüler alınır; işlem ağrılı değildir.

BT, pek çok hastalığın tanı ve takibinde sıkça kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Testis BT, her erkeğe değil, doktorun gerekli gördüğü durumlarda istenir.

Bu tarama, testisleri değerlendirmek için erkeklere uygulanır. Çocuklarda ve ergenlerde yalnızca doktorun belirleyeceği özel durumlarda yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testiste ele gelen sertlik veya kitle
• Testislerden birinde büyüme ya da şişlik
• Testiste ağırlık hissi veya künt ağrı
• Testis torbasında dolgunluk hissi
• Testis travması sonrası doktorun BT ile değerlendirme istemesi

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik döneminde testiste hızla büyüyen kitle
• Testiste ağrısız şişlik
• Testis torbasında ani ağrı ve kızarıklık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Testiste yeni fark edilen sertlik
• Testis ağrısı ile birlikte idrar alışkanlığında değişiklik
• Açıklanamayan halsizlik ve kilo kaybı ile birlikte testis büyümesi

Nedenler

Ana nedenler

• Testiste kitle, şişlik veya ağrı gibi bulguların nedenini araştırmak için
• Daha önce saptanan bir kitlenin yayılımını (çevre dokulara veya lenf bezlerine) değerlendirmek için
• Testis kanseri tedavisinden sonra kontrol amacıyla
• Testis travması sonrası iç yapıları değerlendirmek için

Risk faktörleri

• Kontrast madde kullanılacaksa böbrek hastalığı, diyabet, astım veya alerji öyküsü olması
• Daha önce bir testiste kanser öyküsü bulunması
• Ailede testis kanseri öyküsü veya inmemiş testis öyküsü olması (BT istenme sıklığını artırabilir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Testiste yeni bir kitle veya sertlik fark ettiğinizde
• Testislerden birinde hızlı büyüme veya şişlik olduğunda
• Testis ağrısı ile birlikte ateş, bulantı veya kusma yaşadığınızda

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Erkek sağlığı kontrollerinizi düzenli yaptırın
• Doktorunuz önerirse kendi kendine testis muayenesi yapmayı öğrenin
• Daha önce testis sorunu yaşadıysanız önerilen kontrolleri aksatmayın

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler ve elle muayene yapar. Şüpheli bir durumda genellikle ultrasonografi istenir; gerekirse testis BT ile ayrıntılı görüntüleme yapılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (testis ve testis torbasının elle değerlendirilmesi)
• Skrotal ultrasonografi (ilk tercih edilen görüntüleme yöntemi)
• Testis BT (ayrıntılı kesit görüntüleme)
• Kan testleri (tümör belirteçleri)
• Gerekirse biyopsi veya cerrahi doku örneği

Randevunuzda neler beklenir

BT öncesinde doktorunuz aç olmanızı isteyebilir. Görevli sağlık çalışanı damardan kontrast madde verebilir. Tarama sırasında bir masaya uzanırsınız; cihaz sizi saracak şekilde hareket eder. İşlem ağrısızdır, ancak sabit durmanız istenir. Odada yalnız olursunuz; sağlık ekibi sizi her zaman duyar ve görür.

Tedavi

Testis BT bir tedavi değil, tanıya yardımcı bir görüntüleme yöntemidir. Tarama sonucuna göre doktorunuz size özel bir tedavi planı hazırlar.

Evde kişisel bakım

• Randevu öncesinde doktorunuzun verdiği hazırlık talimatlarına uyun
• Metal takı, kemer, piercing ve elektronik cihazları tarama öncesinde çıkarın
• Kontrast madde alerjiniz, astımınız, böbrek hastalığınız veya gebelik ihtimaliniz varsa önceden bildirin
• İşlem sırasında yavaş ve derin nefes alarak rahatlamaya çalışın
• İşlem sonrası kendinizi iyi hissetmiyorsanız sağlık ekibine söyleyin

Tıbbi tedaviler

BT sonrasında saptanan bulgulara göre doktorunuz izlem, ilaç tedavisi veya cerrahi gibi seçenekleri değerlendirir. İlaç kullanmanız gerekiyorsa doktorunuz size uygun olan ilacı yazar; ilaçlarınızı önerildiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Görüntülemede şüpheli bir kitle saptanırsa kesin tanı için cerrahi doku örneği alınabilir veya kitlenin tamamı cerrahi olarak çıkarılabilir. Cerrahi kararı, doktorunuzun değerlendirmesi sonucunda verilir.

Bu durumla yaşamak

Testis BT genellikle ayakta tedavi şeklinde yapılır; işlem sonrası aynı gün evinize dönebilirsiniz. Çoğu kişi işlemden hemen sonra günlük yaşantısına devam eder.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kontrast madde verildiyse doktorunuzun önerdiği kadar sıvı tüketin
• İşlem sonrası nadiren baş dönmesi veya bulantı olabilir; dinlenmek iyi gelir
• BT sonuçlarınızı öğrenmek için doktorunuzla randevu alın

Diyet ve egzersiz

BT öncesinde açlık süresi hastaneden hastaneye değişebilir. Genellikle kontrast madde kullanılacaksa birkaç saat aç kalmanız istenir. Tarama sonrası normal beslenme ve hafif aktivite çoğu zaman serbesttir; doktorunuzun özel bir önerisi varsa ona uyun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Testis sağlığıyla ilgili yapılan tetkikler endişe yaratabilir. Bu duygular normaldir. Sorularınızı doktorunuza açıkça sorun; gerekirse bir psikolog veya ruh sağlığı uzmanından destek almak iyi bir seçenektir.

Önleme

Testis BT taramasının kendisi bir koruyucu yöntem değildir. Testis hastalıklarının bir kısmı önlenemez; ancak düzenli kontroller ve doktorunuzun önerdiği görüntüleme ile erken tanı mümkündür.

Aşılar

Testis BT taraması ile ilgili bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığının önerdiği bir testis BT toplum taraması yoktur. Kendi kendine testis muayenesi ve sizin için uygun tarama planını doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• BT'ye hazırlık kurallarına uyulmazsa görüntüler yetersiz kalabilir ve işlem tekrarlanabilir
• Altta yatan ciddi bir hastalık erken dönemde görüntülenemezse fark edilmeden ilerleyebilir
• Acil müdahale gerektiren durumlarda gecikme, doku hasarı veya daha zorlu bir tedavi sürecine yol açabilir

Uzun vadeli görünüm

Doğru hazırlıkla yapılan testis BT, doktorunuzun doğru tanı koymasına yardımcı olur. Testis hastalıklarının büyük bir kısmı erken dönemde başarıyla tedavi edilebilir. Bu yolculukta doktorunuzla açık iletişim kurmanız, iyileşme sürecinin en önemli adımıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.