Testis Ultrasonu: Neden Yapılır, Nasıl Uygulanır?

Genel Bakış

Testis ultrasonu, testislerin (yumurtalıkların) ve çevresindeki dokuların ses dalgalarıyla görüntülenmesidir. Bu işlem, ağrı, şişlik, yumru gibi sorunları değerlendirmek için kullanılır. Röntgen gibi zararlı ışın içermez, güvenli ve ağrısızdır.

Testis ultrasonu, üroloji ve radyoloji pratiğinde çok sık kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Testis ile ilgili hemen hemen her şikayette başvurulan ilk tetkiktir.

Her yaştan erkeğe uygulanabilir. Bebeklerde, gençlerde ve yaşlı erkeklerde testis sorunlarını değerlendirmek için doktorlar bu yöntemi isteyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testiste veya skrotumda ağrı ya da rahatsızlık
• Testiste veya skrotumda şişlik, sertlik
• Ele gelen yumru veya kitle
• Testislerden birinde büyüme veya şekil değişikliği
• Skrotumda ağırlık veya dolgunluk hissi

Çocuklarda belirtiler

• Bebekte testislerin torbaya inmemesi
• Çocukta ağrılı veya ağrısız skrotal şişlik
• Sıvı birikimi (hidrosel) şüphesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılıkta fark edilen yeni bir yumru veya sertlik
• Testiste uzun süreli hafif ağrı
• Travma veya darbe sonrası kontrol ihtiyacı

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyon veya iltihaplanma (epididimit, orşit gibi)
• Travma, darbe veya kaza
• Hidrosel adı verilen sıvı birikimi
• Varikosel (testis toplardamarlarının genişlemesi)
• İyi huylu veya kötü huylu kitleler
• Testis torsiyonu (burulma) şüphesi

Risk faktörleri

• İnmemiş testis öyküsü
• Ailede testis kanseri öyküsü
• Geçirilmiş skrotal travma
• Yaş: özellikle 15-40 yaş arası genç erkeklerde bazı testis hastalıkları daha sıktır
• Sigara kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yeni fark edilen, ele gelen yumru veya sertlik
• Testis ağrısı ile birlikte ateş, bulantı veya kusma
• Travma sonrası şiddetli ağrı veya şişlik
• Testislerden birinin belirgin şekilde büyümesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden hafif testis ağrısı
• Çocukta testislerle ilgili gelişimsel sorunlar
• Kendi kendine muayenede fark edilen küçük değişiklikler

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından testis dokusunu ayrıntılı görmek için testis ultrasonu isteyebilir. Ultrason, testislerin iç yapısını, kan akışını ve çevre dokuları değerlendirmeye yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Testis ultrasonu (skrotal ultrason)
• Gerekirse kan testleri
• Gerekirse idrar testi
• Bazı durumlarda manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason için genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Ancak doktorunuz bazı durumlarda sıvı dolu mesane ile gelmenizi isteyebilir. İşlem sırasında sırt üstü yatarsınız; kasık bölgesine ultrason jeli sürülür ve bir prob (çevirici) ile görüntü alınır. İşlem sırasında hafif bir basınç hissedebilirsiniz; bu normaldir ve işlem genellikle 15-20 dakika sürer.

Tedavi

Testis ultrasonu bir tanı yöntemidir; doğrudan tedavi etmez. Ultrason sonucuna göre doktorunuz size özel bir tedavi planı oluşturur. Bu plan, altta yatan soruna bağlı olarak takip, ilaç tedavisi veya cerrahi müdahaleyi içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Rahat ve bol iç çamaşırı veya giysi tercih edin.
• Doktorunuz önerirse, ağrılı bölgeye soğuk uygulama yapabilirsiniz.
• Ağrı kesici kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın.
• Bisiklet gibi testise travma riski olan aktivitelerde koruyucu ekipman kullanın.

Tıbbi tedaviler

Tedavi, ultrason bulgularına göre değişir. Enfeksiyonlarda doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. İltihap durumlarında anti-inflamatuar ilaçlar, bazı kitlelerde ise cerrahi çıkarılma gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna ancak doktorunuz karar verebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Testis torsiyonu (burulma) acil cerrahi müdahale gerektirir. Kanser şüphesi olan kitlelerde biyopsi yapılabilir veya kitle cerrahi olarak çıkarılabilir. Cerrahi kararı, ultrason ve diğer tetkiklerin sonuçlarına göre üroloji uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Ultrason işleminden sonra anında normal hayatınıza dönebilirsiniz. Uygulanan jeli temizledikten sonra günlük aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Herhangi bir kısıtlama yoktur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ayda bir kendinize testis muayenesi yapın (duş sırasında daha kolaydır).
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın.
• Dar giysiler yerine pamuklu ve rahat giysileri tercih edin.
• Testis bölgesini travmadan koruyun.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve sağlıklı beslenme genel sağlığınızı destekler. Düzenli egzersiz kan dolaşımını iyileştirir; ancak testis bölgesine doğrudan travma oluşturabilecek aktivitelerde dikkatli olun ve gerekli koruyucu ekipmanları kullanın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Testis sorunları kaygı ve stres yaratabilir. Ultrason gibi tetkikler gergin hissettirebilir; bu tamamen normaldir. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın: çoğu testis bulgusu iyi huyludur.

Önleme

Testis kanseri ve birçok testis hastalığı tamamen önlenemez. Ancak erken tanı hayat kurtarır. Kendi kendine düzenli muayene ve belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden doktora başvurmak en önemli koruyucu adımdır.

Aşılar

Testis hastalıklarına yönelik koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Ergenlik döneminden itibaren erkeklerin ayda bir testis muayenesi yapmaları önerilir. Risk faktörleri olan kişilerde doktorunuz daha sık kontrol önerebilir. Ultrason, doktorun uygun gördüğü durumlarda tarama ve değerlendirme amacıyla kullanılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Testis torsiyonu acil tedavi edilmezse testisin kaybına yol açabilir.
• Enfeksiyonlar tedavi edilmezse kısırlığa neden olabilir.
• Kötü huylu tümörler erken teşhis edilmezse vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Uzun vadeli görünüm

Testis ultrasonu ile erken teşhis edilen sorunların çoğu başarıyla tedavi edilebilir. Düzenli kontrol, kendi kendine muayene ve belirtileri ciddiye almak prognozu (hastalık gidişatını) çok olumlu etkiler. Umutlu olmak için her neden var; önemli olan doktorunuzla iş birliği yapmaktır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.