Boğaz Röntgeni: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Boğaz röntgeni, boğaz bölgesinin (yutak, gırtlak ve üst solunum yolları) görüntülenmesi için kullanılan hızlı ve ağrısız bir görüntüleme yöntemidir. Düşük dozda radyasyon kullanılarak iç yapının fotoğrafı çekilir. Bu sayede doktorlar yabancı cisimler, şişlikler veya yapısal sorunlar olup olmadığını görebilir.

Boğaz röntgeni rutin bir test değildir. Genellikle yutma güçlüğü, boğazda takılma hissi veya yabancı cisim şüphesi gibi durumlarda istenir.

Herkes bu testi olabilir. Özellikle küçük çocuklar (oyuncak, madeni para gibi cisimleri yutma riski nedeniyle) ve yutma güçlüğü yaşayan ileri yaştaki bireylerde daha sık gerekebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yutma güçlüğü veya yutkunarak yutamama
• Boğazda takılma ya da yabancı bir şey varmış hissi
• Sürekli boğaz ağrısı, ses kısıklığı veya nefes alırken ıslık benzeri ses

Çocuklarda belirtiler

• Bir cismi yuttuktan sonra ani öksürük veya boğulma hissi
• Aşırı salya akması, yiyecek veya sıvıları reddetme
• Nefes alırken sesli veya zorlukla nefes alma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma sırasında takılma hissi
• Yemek yerken sık sık öksürme
• Ses kısıklığı veya boğaz ağrısında iyileşme olmaması

Nedenler

Ana nedenler

• Boğaza veya yemek borusuna kaçan yabancı cisimler (çocuklarda madeni para, oyuncak parçası, balık kılçığı gibi)
• Boğaz bölgesinde şişlik, iltihap veya apse oluşması
• Doğuştan veya sonradan gelişen yapısal bozukluklar

Risk faktörleri

• Küçük çocukluk yaşı, çünkü edinilen cisimleri ağızlarına götürme eğilimi
• İleri yaş ve yutma problemi olan nörolojik hastalıklar
• Boğaz veya boyun bölgesine darbe veya travma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız veya nefes sesiniz tiz ve ıslık gibi ise
• Yutmaya çalıştığınız her şey geri geliyorsa veya tükürüğü bile yutamıyorsanız
• Bir kaza sonrası boğazda ağrı, şişlik veya kanama varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrısı 2 haftadan uzun sürüyorsa
• Ses kısıklığı 3 haftadan uzun sürüyorsa
• Yutma güçlüğü giderek artıyorsa ve bu durum günlük hayatı etkiliyorsa

Tanı

Boğaz röntgeni, hastanede veya görüntüleme merkezinde çekilir. Ayakta veya oturur durumda çeneniz yukarıya bakar şekilde cihazın önüne geçersiniz. Teknisyen, boynunuzu ve üst solunum yolunuzu doğru açıdan gösteren birkaç görüntü alır. İşlem sırasında hareketsiz kalmanız ve birkaç saniye nefesinizi tutmanız istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (doktorun boğazı ve boynu elle incelemesi)
• Boğaz röntgeni (grafisi)
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi daha detaylı tetkikler

Randevunuzda neler beklenir

Boğaz röntgeni genellikle acil değildir. Çekim sırasında ağrı olmaz. Radyasyon dozu çok düşüktür, ancak hamileyseniz veya çocuk iseniz mutlaka teknisyene söyleyin. Kurşun önlük ile korunabilirsiniz. Sonuçlar, görüntülerin kalitesine göre genellikle aynı gün ya da ertesi gün doktorunuza ulaşır.

Tedavi

Boğaz röntgeni bir tedavi yöntemi değildir. Bulgulara göre tedavi planlanır. Amaç, röntgende saptanan duruma (yabancı cisim, şişlik, yapısal sorun) yönelik doğru tedaviyi başlamaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuz onaylayana kadar boğazı dinlendirin, fısıldamaktan ve bağırmaktan kaçının
• Bol su ve ılık sıvılar için
• Baharatlı, asitli ve katı gıdalardan bir süre uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihap veya enfeksiyon varlığında uygun ilaçlar (ağrı kesici veya antibiyotik) önerebilir. Yabancı cisim varsa özel bir alet yardımıyla çıkarılabilir. Bazı durumlarda, örneğin apse oluşmuşsa veya ciddi tıkanıklık varsa, hastanede işlem veya ameliyat gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna yalnızca hekiminiz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Röntgende boğazı veya nefes yolunu ciddi şekilde tıkayan bir cisim, tümör ya da yapısal bir bozukluk saptanırsa cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda doktorunuz sizi bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Boğaz röntgeni sonrası günlük hayatınıza hemen dönebilirsiniz. Özel bir dinlenme gerekmez. Eğer altta yatan bir sorun tespit edilirse, doktorunuzun önerdiği takip ve kontrollere düzenli gitmeniz önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigaradan ve dumanlı ortamlardan uzak durun
• Havanın kuru olduğu ortamlarda nemlendirici kullanın
• Küçük çocuklu evlerde yutulabilecek küçük cisimleri ortalıkta bırakmayın

Diyet ve egzersiz

Yutma güçlüğü yaşıyorsanız, yumuşak ve kolay yutulan gıdaları tercih edin. Dengeli beslenmeye ve düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizlere devam edin. Ancak egzersizin ağrıyı artırması durumunda bir sağlık uzmanına danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli yutma güçlüğü veya boğaz ağrısı endişe ve kaygıya yol açabilir. Unutmayın, erken teşhis birçok sorunu çözebilir. Bu hisleri doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Eğer kendinizi çok kaygılı hisseder veya umutsuzluğa kapılırsanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek almanız önemlidir.

Önleme

Yabancı cisim yutulmasına bağlı boğaz sorunları önlenebilir. Küçük çocuklar için madeni para, düğme, pil, oyuncak parçaları gibi cisimleri ulaşamayacakları yerlerde saklayın. Yemek yerken yavaş yemek ve lokmaları iyi çiğnemek de yutma kazalarını önler. Bazı yapısal veya enfeksiyon kaynaklı sorunlar her zaman önlenemeyebilir.

Aşılar

Grip, zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı önerilen aşıları Sağlık Bakanlığı'nın takvimine göre yaptırmanız boğaz iltihaplarını azaltabilir.

Tarama programları

Boğaz röntgeni için rutin bir tarama önerilmez. Belirti olmadan yalnızca kontrol amaçlı çekilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yabancı cisim boğazda veya yemek borusunda kalırsa, delinme ve enfeksiyon riski artar
• İltihap yayılabilir; boğazda apse oluşabilir
• Nefes yolu tıkanması ciddi solunum problemlerine yol açabilir
• Yutma güçlüğü beslenme yetersizliğine ve kilo kaybına neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu boğaz sorunu erken fark edildiğinde başarıyla tedavi edilir. Boğaz röntgeni hem sizin hem doktorunuzun doğru karar vermesini sağlayan hızlı bir adımdır. Sonucunuz ne olursa olsun doktorunuz size en uygun planı oluşturacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.