Tiroid MR'ı: Öncesi, Sırası ve Sonrasında Neler Beklenir?

Genel Bakış

Tiroid MR'ı, boynunuzdaki tiroid bezinin çok ayrıntılı görüntülerini oluşturmak için güçlü bir mıknatıs ve radyo dalgaları kullanan ağrısız bir görüntüleme yöntemidir. Röntgen ve tomografide kullanılan iyonlaştırıcı radyasyon bu yöntemde yoktur. Tiroid bezinin büyüklüğü, yapısı ve çevresindeki lenf bezleri MR ile net şekilde değerlendirilebilir.

Tiroid MR'ı, tiroid hastalıklarının ilk basamağı olan ultrason kadar sık kullanılmaz. Ultrason ve ince iğne biyopsisi ile aydınlatılamayan durumlarda doktorunuz MR isteyebilir.

Tiroid bezinde nodül, büyüme (guatr), tiroid kanseri şüphesi veya ameliyat öncesi lenf bezlerinin değerlendirilmesi ihtiyacı olan hastalara MR yapılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boynun alt ön bölgesinde ele gelen şişlik veya yumru
• Yutkunma güçlüğü veya boğazda takılma hissi
• Ses kısıklığı veya seste uzun süreli değişiklik
• Boyunda baskı veya ağrı hissi
• Boyunda şişlikle birlikte nefes alma güçlüğü

Çocuklarda belirtiler

• Çocukta boyunda hızla büyüyen şişlik
• Yutkunma zorluğu veya beslenme sırasında ağlama
• Hırıltılı solunum veya uykuda nefes durması şüphesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta boyunda yeni fark edilen veya büyüyen kitle
• Yutma ve nefes almanın giderek zorlaşması
• Uzun süren ve sebebi açıklanamayan ses kısıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Tiroid MR'ı bir hastalık değildir; görüntüleme testidir. Bu testin istenme nedenleri arasında tiroid nodülleri, guatr, tiroid kanseri şüphesi ve lenf bezlerinin tutulumunun araştırılması sayılabilir. Büyük bir tiroid bezi nefes ve yutma güçlüğüne yol açıyorsa da MR ile ameliyat planı çıkarılır.

Risk faktörleri

• Boyun bölgesine daha önce radyasyon tedavisi almış olmak
• Ailede tiroid hastalığı veya tiroid kanseri öyküsü
• Kadın olmak ve 65 yaş üstü olmak
• İyot eksikliği veya aşırı iyot alımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boynunuzda hızla büyüyen ve ağrı yapan kitle
• Nefes almada veya yutmada belirgin zorlanma
• Boyunda şişlikle birlikte kanlı balgam veya ses tellerinde felç

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boynun ön yüzünde ele gelen ağrısız bir yumru
• Ses kısıklığı 3 haftadan uzun sürüyorsa
• Tiroid hormonlarıyla ilgili kan testlerinizde anormallik varsa

Tanı

Tiroid MR'ı, tanıyı koyan değil, tanıya yardımcı olan bir yöntemdir. Doktorunuz önce boynunuzu muayene eder, kan tahlilleri ve ultrason ister. Gerekirse MR ile tiroid bezi ve çevresindeki dokular ayrıntılı görüntülenir. MR sonucuna göre ince iğne biyopsisi ile doku örneği alınabilir ve kesin tanı konur.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (TSH, serbest T4, serbest T3 değerleri)
• Tiroid ultrasonu
• Tiroid sintigrafisi
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

MR öncesi genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Kontrast madde kullanılacaksa idrar testi veya kan testi istenebilir. MR cihazına girmeden önce metal eşyalar, takılar, gözlük ve saç tokaları çıkarılır. Cihaz içinde sırt üstü hareketsiz yatmanız istenir. Makine tıkırtı ve vızıltı sesleri çıkarır; kulaklık veya kulak tıkacı kullanılır. İşlem sonrasında aynı gün eve dönebilirsiniz.

Tedavi

Tiroid MR'ı doğrudan tedavi vermez; tedaviyi yönlendiren sonuçlar sağlar. MR sonucuna göre hekiminiz ilaç tedavisi, radyoaktif iyot tedavisi veya ameliyat gibi seçeneklerden birini planlar.

Evde kişisel bakım

• MR öncesi hamileyseniz veya böbrek hastalığınız varsa mutlaka bilgilendirin.
• Kontrast maddeye alerjiniz olduğunu önceden söyleyin.
• MR için rahat ve bol giysiler tercih edin.
• Takı, gözlük, saç tokası ve takma diş gibi metal eşyaları çıkarın.

Tıbbi tedaviler

MR sonucuna bağlı olarak; hipotiroidi için hormon yerine koyma tedavisi, hipertiroidi için tiroid fonksiyonunu düzenleyen ilaçlar veya radyoaktif iyot tedavisi önerilebilir. İlaçların adı ve dozu, hastanın özel durumuna göre endokrinoloji uzmanı tarafından belirlenir. Tiroid kanseri tespit edilirse tedavi planı; cerrahi, radyoaktif iyot ve düzenli takip içerebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tiroid kanseri şüphesi, tiroid bezinin nefes veya yutmayı engelleyecek şekilde büyümesi veya biyopsisi kuvvetle şüpheli nodüllerin varlığında ameliyat önerilebilir.

Bu durumla yaşamak

MR sonrası normal yaşantınıza aynı gün dönebilirsiniz. Kontrast madde kullanıldıysa, bol su içerek böbreklerinizin maddeyi atmasına yardımcı olabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularını ihmal etmeyin.
• Sigara içmiyorsanız başlamayın, içiyorsanız bırakmayı deneyin.
• Boyun bölgesinde ani travma veya şişlik olursa hemen doktora başvurun.

Diyet ve egzersiz

Tiroid sağlığınız için dengeli beslenin ve düzenli yürüyüş gibi orta düzey egzersizler yapın. MR sonrası özel bir diyet kısıtlaması yoktur. İyot alımı ve vitamin değerlerinizi doktorunuz kontrol edecektir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

MR cihazının kapalı ve dar olması bazı kişilerde kaygı ve korku yaratabilir. Bu his normaldir; teknik ekiple paylaşmaktan çekinmeyin. Derin nefes egzersizleri ve gözleri kapalı hayal kurma, işlemi daha rahat geçirmenize yardımcı olabilir.

Önleme

Tiroid MR'ı bir hastalık değil, görüntüleme testidir. Bu testi gerektiren tiroid hastalığını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Yeterli iyot alımına dikkat etmek, iyotlu tuz kullanmak ve boyun bölgesine gereksiz radyasyon maruziyetinden kaçınmak riski azaltabilir.

Aşılar

Tiroid MR'ı için spesifik bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Tiroid MR, tarama amacıyla rutin olarak önerilmez. Ancak ailede tiroid kanseri öyküsü olan veya risk faktörleri taşıyan kişiler düzenli doktor kontrolünde tutulur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• MR sonucunda bir sorun saptanırsa ve gerekli tedavi yapılmazsa, büyük bir tiroid nodülü veya guatr nefes ve yutmayı zorlaştırabilir.
• Tiroid kanserinin geç fark edilmesi, çevre lenf bezlerine yayılma riskini artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Tiroid hastalıklarının büyük çoğunluğu başarıyla tedavi edilebilir. MR ile ulaşılan ayrıntılı görüntüler, doktorunuzun daha güvenli ve doğru kararlar vermesine yardımcı olur. Erken tanı ile çoğu hasta normal bir yaşam sürdürür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.