Bademcik BT Taraması: Hazırlık ve Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

BT (bilgisayarlı tomografi), vücudun içini ayrıntılı olarak görüntüleyen özel bir röntgen yöntemidir. Bademcik BT taraması, boğazınızdaki bademcikleri ve çevre dokuları incelemek için kullanılır. Bu işlem ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer. Doktorunuz, boğazda uzun süren şikayetlerin nedenini anlamak veya daha önce görülen bir bulguyu netleştirmek için bu taramayı isteyebilir.

Bademcik BT taraması her boğaz ağrısı için istenen bir test değildir. Doktorunuz, muayene ve diğer görüntüleme yöntemlerinin yeterli olmadığı belirli durumlarda bu taramayı önerir. Bu nedenle her hastada uygulanmaz.

Bademcik sorunları her yaşta görülebilir. BT taraması, çocuklarda ve yetişkinlerde tanıyı netleştirmek amacıyla doktorun uygun gördüğü hastalara uygulanır. Yaşlı yetişkinlerde, yutma güçlüğü, iştahsızlık ya da açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerle birlikte istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğazda uzun süredir geçmeyen ağrı
• Yutma güçlüğü veya yutkunma sırasında şiddetli ağrı
• Bademciklerde ve çevresinde belirgin şişlik
• Boyunda ele gelen kitle veya bezeler
• Açıklanamayan ses kısıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuğunuzun boğazında tek taraflı şişlik
• Ağız açmada zorluk veya boyunu hareket ettirirken ağrı
• Yüksek ateşle birlikte şiddetli boğaz ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma güçlüğü ve iştahsızlık
• İstemsiz kilo kaybı
• Boğaz ağrısına eşlik eden nefes darlığı hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Tekrarlayan bademcik iltihabı
• Bademcik apsesi (peri-tonsiller apse) şüphesi
• Bademcik veya çevre dokularda kitle, tümör şüphesi
• Boyun lenf bezlerinde büyüme

Risk faktörleri

• Sigara ve alkol kullanımı
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Kronik boğaz enfeksiyonları
• Ağız ve diş sağlığının ihmal edilmesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boğaz ağrınız şiddetleniyor ve yutkunamıyorsanız
• Ateşiniz düşmüyorsa veya yükseliyorsa
• Boynunuzda ağrılı bir şişlik fark ediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz şikayetleriniz birkaç günden uzun sürüyorsa
• Sık tekrarlayan bademcik iltihabı öykünüz varsa
• Doktorunuz BT taraması önerdiyse ve hazırlık hakkında sorularınız varsa

Tanı

Bademcik BT taraması, doktorunuzun fizik muayene ve tıbbi öykünüzü değerlendirdikten sonra istediği bir görüntüleme yöntemidir. Doktorunuz, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü veya boyunda kitle gibi belirtilerin nedenini araştırmak için bu taramayı isteyebilir. Tarama öncesinde radyoloji ekibi size işlemle ilgili gerekli bilgileri verir ve onamınızı alır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Boğaz kültürü (gerekirse)
• BT taraması
• Gerekirse ince iğne biyopsisi veya ek görüntüleme

Randevunuzda neler beklenir

Randevunuza zamanında gelin, rahat ve metal içermeyen kıyafetler giyin. Çekim sırasında sırtüstü bir masada uzanırsınız. Tarama makinesi etrafınızda dönerken teknisyen başka bir odadan sizi izler. Kontrast madde kullanılacaksa, damar yolundan verilir ve bu sırada hafif sıcaklık hissi normaldir. Çekim sırasında hareketsiz durmanız çok önemlidir; teknisyen sizi anonslarla yönlendirecektir.

Tedavi

BT taraması bir tedavi değil, görüntüleme yöntemidir. Tarama sonuçları doktorunuza; enfeksiyon, apse, kitle veya anatomik sorunlar gibi durumların varlığını gösterir. Tedavi planı, bu sonuçlara göre doktorunuz tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun ve radyoloji ekibinin verdiği hazırlık talimatlarına mutlaka uyun. Kontrastlı çekimlerde birkaç saat aç kalmanız istenebilir; bu süre size özel olarak bildirilir.
• Randevudan önceki gece iyi dinlenin ve sakin olmaya çalışın.
• Tarama günü mücevher, saat, toka, gözlük ve takma diş gibi metal veya çıkarılabilir eşyaları takmayın.
• Kontrast maddeye alerjiniz, astımınız veya böbrek hastalığınız varsa, sağlık ekibini önceden bilgilendirin.

Tıbbi tedaviler

Tarama sonucunda saptanan nedene göre tedavi değişir. Örneğin, bademcik apsesi varsa drenaj (boşaltma) yapılabilir; bakteriyel enfeksiyon varsa doktorunuz uygun gördüğü antibiyotik ilaçları reçete edebilir; kitle varlığında biyopsi veya cerrahi gündeme gelebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar verir. Bu yazıda herhangi bir ilaç adı veya dozu önerilmemektedir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tarama sonucunda apse, kitle veya cerrahi gerektiren başka bir bulgu saptanırsa, doktorunuz sizi ilgili cerrahi bölümüne (genellikle kulak burun boğaz) yönlendirir. Ameliyat olup olmayacağına, ayrıntılı değerlendirme ve görüşmelerden sonra birlikte karar verirsiniz.

Bu durumla yaşamak

BT taraması sonrasında kendinizi iyi hissediyorsanız günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz. Kontrast madde verildiyse Sağlık Bakanlığı ve radyoloji ekibi genellikle bol su içmenizi önerir. Tarama sırasında sakinleştirici veya anestezi kullanıldıysa, araç kullanmama gibi konularda doktorunuzun talimatlarına uyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık yıkayarak boğaz enfeksiyonlarından korunun.
• Boğaz sağlığını desteklemek için sigara ve alkolden kaçının.
• Düzenli uyku, dengeli beslenme ve yeterli sıvı alımına özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Tarama sonrasında normal diyetinize dönebilirsiniz. Boğaz ağrınız varsa yumuşak, ılık ve baharatsız besinleri tercih etmek daha rahat olabilir. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz; ancak doktorunuz aksini söylemedikçe ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

BT taraması yaptırmak ve sonuçları beklemek endişe yaratabilir. Bu duyguların normal olduğunu unutmayın. Ailenizle ve yakın arkadaşlarınızla konuşmak, sorularınızı sağlık ekibine sormak kaygınızı azaltabilir. Gerekirse hastanenin psikososyal destek biriminden yardım isteyebilirsiniz.

Önleme

Bademcik ve boğaz enfeksiyonlarının bazılarından korunmak mümkündür; ancak bademcik kitleleri gibi bazı durumlar tamamen önlenemez. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları, hijyen ve düzenli doktor kontrolleri riski azaltabilir. BT taramasının kendisi bir önleme yöntemi değil, tanıya yardımcı bir görüntüleme yöntemidir.

Aşılar

Grip gibi bazı solunum yolu enfeksiyonlarına karşı aşılar, Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği takvim doğrultusunda uygulanabilir. Bademcik sorunlarına karşı herkese uygulanan özel bir aşı bulunmamakla birlikte, aşıların sizin için uygunluğunu aile hekiminiz veya doktorunuz değerlendirebilir.

Tarama programları

Boğaz şikayetleriniz olduğunda kulak burun boğaz doktora başvurmak, tekrarlayan sorunlarda ise belirli aralıklarla kontrol yaptırmak erken tanıya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bademcik apsesinin boşaltılmaması durumunda enfeksiyonun boyuna ve çevre dokulara yayılması
• Nadiren solunum yolunun tıkanması
• Kitle veya tümör gibi durumlarda tanıda gecikme nedeniyle tedavinin zorlaşması

Uzun vadeli görünüm

Bademcik BT taraması, doktorunuzun doğru tanı koymasına ve size uygun tedavi planını oluşturmasına yardımcı olur. Çoğu bademcik sorunu tedavi edilebilir; erken ve doğru müdahale ile iyileşme şansı yüksektir. Sağlık ekibinizin önerilerine uyduğunuzda olumlu sonuçlar almanız mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.