Varis Ultrasonu: Ne Beklemeli?

Genel Bakış

Varis, bacaklardaki toplardamarların genişlemesi ve kıvrılmasıdır. Bu damarlar kanı kalbe geri taşır. Varis ultrasonu ise doktorun bu damarları ve kan akışını görmek için kullandığı bir görüntüleme yöntemidir. Ultrason, ses dalgalarıyla damarların içini ve kapakçıklarını ayrıntılı olarak gösterir.

Varis, toplumda oldukça sık görülen bir durumdur. Yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde varis bulunur. Kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.

Varis herkesi etkileyebilir, ancak en sık 40 yaş üstü kadınlarda, hamilelerde, uzun süre ayakta duran veya oturan kişilerde ve ailede varis öyküsü olanlarda görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda belirgin, mor veya mavi renkli, kıvrımlı damarlar
• Bacaklarda ağırlık, ağrı veya sızlama
• Ayaklarda ve bileklerde şişlik (özellikle gün sonunda)
• Bacaklarda kaşıntı, yanma veya huzursuzluk hissi
• Gece krampları

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda varis nadirdir. Görülürse genellikle doğuştan damar anomalilerine bağlıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda varis daha sık ve belirgindir. Cilt incelmesi ve damar zayıflığı nedeniyle kanama riski artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamarların içindeki kapakçıkların zayıflaması veya hasar görmesi
• Damar duvarlarının esnekliğini kaybetmesi
• Kanın bacaklarda birikmesine yol açan artmış damar içi basıncı

Risk faktörleri

• Yaş (40 yaş üstü)
• Kadın olmak (hamilelik, adet döngüsü hormonal değişiklikleri)
• Ailede varis öyküsü
• Obezite (fazla kilo)
• Uzun süre ayakta durmak veya oturmak (örneğin öğretmen, kuaför, ofis çalışanı)
• Doğum kontrol hapı kullanımı (hormonal etki)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarınızda ağrı, şişlik, kaşıntı veya kramp gibi rahatsız edici belirtiler varsa
• Varisleriniz estetik olarak sizi rahatsız ediyorsa
• Varisleriniz giderek büyüyor veya sayıca artıyorsa

Tanı

Doktor önce bacaklarınızı muayene eder, damarları gözlemler ve şikayetlerinizi dinler. Ardından tanıyı kesinleştirmek ve damarların iç yapısını görmek için ultrason ister.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (ayakta ve yatarken damarların incelenmesi)
• Renkli Doppler ultrason: Damarlardaki kan akış hızını ve yönünü gösterir. Varis tanısında en önemli testtir.
• Venöz Doppler ultrason: Toplardamarların kapakçıklarının çalışıp çalışmadığını değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason sırasında bacaklarınıza su bazlı bir jel sürülür. El bilgisayarı (prob) cildiniz üzerinde gezdirilir. Ses dalgaları sayesinde damarlarınızın görüntüsü ekrana gelir. İşlem ağrısızdır ve yaklaşık 20-30 dakika sürer. Bazen doktor sizden ayakta durmanızı veya bazı hareketler yapmanızı isteyebilir.

Tedavi

Varis tedavisi kişiye özeldir. Hafif varislerde yaşam tarzı değişiklikleri ve varis çorapları yeterli olabilir. Orta ve ileri derecedeki varislerde ise ofiste uygulanan girişimsel yöntemler (lazer, radyofrekans, köpük tedavisi gibi) veya nadiren cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Gün içinde bacaklarınızı yüksekte tutun (örneğin uzanırken ayaklarınızı yastıkla yükseltin)
• Uzun süre ayakta kalmaktan veya oturmaktan kaçının, sık sık pozisyon değiştirin
• Düzenli yürüyüş yapın (yürümek bacak kaslarını çalıştırarak kanın pompalanmasına yardımcı olur)
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir kiloya ulaşmaya çalışın
• Varis çorabı kullanın (doktorunuz size uygun basınç derecesini önerecektir)
• Bol giysiler ve rahat ayakkabılar tercih edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre çeşitli girişimsel tedaviler önerebilir. Bunlar arasında skleroterapi (varis içine özel bir solüsyon enjekte edilmesi), endovenöz lazer veya radyofrekans tedavisi (kapalı damar içine ince bir kateter yerleştirilerek ısıyla damarın kapatılması) ve mekanik ablasyon (damarın mekanik olarak kapatılması) sayılabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna sağlık uzmanınız karar verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok büyük veya karmaşık varislerde, diğer tedavilere yanıt alınamadığında veya ciddi cilt problemleri oluştuğunda cerrahi seçenekler düşünülebilir. Bu ameliyatlar (örneğin stripping veya flebektomi) genellikle genel anestezi altında yapılır. Ancak günümüzde cerrahiye başvurma sıklığı azalmıştır; çoğu vakada girişimsel yöntemler yeterlidir.

Bu durumla yaşamak

Varis genellikle yaşamı tehdit etmez, ancak günlük alışkanlıklarınızda küçük değişiklikler yaparak belirtileri azaltabilirsiniz. Bacaklarınızı sık sık dinlendirin ve yüksekte tutun. Uzun süreli sabit duruşlardan kaçının. Belirtileriniz kötüleşirse doktorunuza danışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hareket edin: Yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi bacak kaslarını çalıştıran aktiviteler yapın
• Bacaklarınıza soğuk su uygulayın (özellikle sıcak havalarda ve gün sonunda)
• Yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının, düz ve rahat ayakkabılar tercih edin
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin (sigara damar sağlığını olumsuz etkiler)

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıllar) ve tuzu azaltın. Bol su için. Düzenli egzersiz, özellikle yürüyüş, kan dolaşımını iyileştirir ve varis belirtilerini hafifletir. Aşırı ağır kaldırma gibi karın içi basıncı artıran egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varis görünümü bazı kişilerde utanç veya kaygı yaratabilir. Özellikle yaz aylarında şort veya etek giymekten kaçınabilirsiniz. Unutmayın ki varis çok yaygındır ve tedavi edilebilir bir durumdur. Duygusal olarak zorlanıyorsanız bir arkadaşınızla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Varis tamamen önlenemez, ancak riski azaltmak mümkündür. Sağlıklı bir kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak, uzun süreli hareketsizlikten kaçınmak ve bacakları sık sık yükseltmek yardımcı olabilir. Ailenizde varis varsa önleyici tedbirleri daha erken yaşta uygulamaya başlamak faydalıdır.

Aşılar

Varis için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Varis için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailenizde şiddetli varis veya derin ven trombozu öyküsü varsa, doktorunuzla konuşarak düzenli kontroller yaptırabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte renk değişikliği ve incelme
• Ayak bileğinde iyileşmesi zor yaralar (venöz ülser)
• Yüzeyel damar iltihabı (flebit)
• Nadiren derin ven trombozu ve emboli
• Kanama (varis çatlaması)

Uzun vadeli görünüm

Varis tedavi edilebilen bir durumdur. Erken dönemde basit önlemler ve uygun tedavilerle belirtiler kontrol altına alınabilir ve komplikasyon riski büyük ölçüde azaltılabilir. Tedavi sonrası çoğu kişi rahatlama yaşar ve günlük yaşamına dönebilir. Düzenli doktor kontrolü ve sağlıklı alışkanlıklar ile olumlu bir sonuç elde etmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.