Göz Ultrasonu Nedir?

Genel Bakış

Göz ultrasonu, gözün iç yapılarını değerlendirmek için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanan ağrısız ve güvenli bir görüntüleme testidir. Göz hastalıklarının tanısında, özellikle de gözün içini doğrudan görmenin zor olduğu durumlarda (katarakt gibi) kullanılır. İşlem sırasında radyasyon kullanılmaz, bu nedenle hamileler ve çocuklar için de uygundur.

Evet, göz ultrasonu göz kliniklerinde yaygın olarak kullanılan bir tanı aracıdır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerde ve birçok göz merkezinde kolayca uygulanabilir.

Her yaş grubunda kullanılabilir. Bebeklik döneminde doğumsal göz sorunlarının araştırılmasında, yetişkinlerde göz travması ve retina hastalıklarında, yaşlılarda ise katarakt ve glokom gibi durumların değerlendirilmesinde başvurulur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani görme kaybı
• Gözde ışık çakmaları veya uçuşan cisimler
• Göz ağrısı ve kızarıklık
• Gözde şişlik veya yabancı cisim hissi
• Göz yaralanması öyküsü

Çocuklarda belirtiler

• Göz bebeğinde beyaz parlama (beyaz refle)
• Göz kayması ve görme azlığı
• Prematüre bebeklerde göz taramaları
• Doğumsal katarakt veya göz içi tümör şüphesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı kataraktın değerlendirilmesi
• Ani, tek taraflı görme kaybı
• Göz tansiyonu (glokom) takibi sırasında görme siniri ve göz içi yapıların incelenmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Retina dekolmanı (retinanın göz duvarından ayrılması)
• Vitreus kanaması (göz içi kanama)
• Katarakt (merceğin bulanıklaşması) ve göz içinin doğrudan görülememesi
• Göz içi tümörler
• Göz içi yabancı cisimler
• Göz yaralanmaları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek miyopi (ileri derece uzağı görememe)
• Göz travması öyküsü
• Ailede retina hastalığı veya göz tümörü öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görmede ani bir azalma veya kayıp fark ederseniz
• Görme alanınızda karartı veya perde olursa
• Göz travması sonrası ağrı ve kızarıklık gelişirse
• Bu nedenden ötürü vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Katarakt cerrahisi öncesi göz içi ölçümleri yapılacaksa
• Diyabete bağlı göz hastalıkları düzenli takip ediliyorsa
• Yıllık göz muayenesinde doktor ultrason gerekli görürse

Tanı

Göz ultrasonu, göz hastalıkları uzmanı (oftalmolog) tarafından görüntüleme amacıyla yapılır. Doktorunuz göz muayenesinin yetersiz kaldığı durumlarda bu testi ister. Test sırasında göz kapaklarınız kapalıyken üzerine jel sürülür ve hafif bir probla görüntü alınır.

Yapılabilecek testler

• B-taraması (B-scan): Gözün iki boyutlu resmini verir; retina ve vitreus gibi arka yapıları gösterir.
• A-taraması (A-scan): Gözün uzunluğunu ve iç dokuların yoğunluğunu ölçer; katarakt ameliyatında mercek gücünün hesaplanmasında kullanılır.
• Doppler ultrason: Gözdeki damarlardaki kan akışını değerlendirir; damar tıkanıklıklarında yardımcı olur.

Randevunuzda neler beklenir

Test yaklaşık 10-15 dakika sürer. Gözünüz kapalıyken bir jelle prob göz kapağında gezdirilir. Herhangi bir ağrı duymazsınız. İşlem sonrasında günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz.

Tedavi

Göz ultrasonu bir tedavi yöntemi değil, tanıya yardımcı bir testtir. Tedavi, ultrason ile saptanan altta yatan göz hastalığına göre planlanır: damlalar, lazer, enjeksiyon veya cerrahi gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Evde kişisel bakım

• Göz yaralanmalarından korunmak için koruyucu gözlük kullanın
• Kan şekerinizi düzenli ölçtürüp diyabetinizi kontrol altında tutun
• Gözlerinizi ovuşturmaktan ve kaşımaktan kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tanıya göre göz damlaları, ağızdan ilaçlar, lazer tedavisi veya göz içi enjeksiyonlar önerilebilir. Hangi tedavinin uygulanacağına ve süresine yalnızca hekiminiz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Retina dekolmanı, ileri evre katarakt, göz içi tümörler veya yabancı cisim varlığında cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyat kararı, detaylı göz muayenesi ve ultrason bulgularına göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Göz hastalığı tanısı konduktan sonra doktorunuzun önerdiği kontrol aralıklarına uymanız önemlidir. Görmenizde herhangi bir değişiklik olduğunda zaman kaybetmeden hekiminize başvurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin, pasif sigara dumanından uzak durun
• Gözlerinizi UV ışınlarından koruyacak güneş gözlüğü kullanın
• Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş yapın

Diyet ve egzersiz

Göz sağlığını destekleyen; bol yeşil yapraklı sebze, balık, ceviz ve yumurta içeren bir beslenme planı uygulayabilirsiniz. Düzenli yapılan hafif egzersizler genel sağlığı iyileştirir ve göze giden kan dolaşımını destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı veya ciddi göz hastalığı yaşayan bireylerde kaygı ve moral bozukluğu görülebilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin; aileniz, arkadaşlarınız ve doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Göz ultrasonu gerektiren hastalıkların hepsi önlenemez. Ancak travmaya bağlı göz yaralanmaları uygun koruyucu ekipman kullanarak azaltılabilir. Diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların iyi yönetilmesi, göz hasarının ilerlemesini yavaşlatabilir.

Tarama programları

40 yaş üzeri herkesin iki yılda bir, diyabet hastalarının ise yılda bir kez göz dibi muayenesi yaptırması önerilir. Ailede göz hastalığı öyküsü varsa bu sıklık artırılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Retina dekolmanı geciktiğinde kalıcı görme kaybı oluşabilir
• Göz içi tümörler teşhis edilmezse yayılma riski taşır
• Kronik vitreus kanaması göz tansiyonunu artırıp glokoma neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Ultrason erken teşhise yardımcı olduğunda, çoğu göz hastalığı tedavi edilebilir. Tedavi planına uyduğunuzda ve düzenli kontrollere gittiğinizde görme fonksiyonlarınızı büyük ölçüde koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.