acid reflux blood test explained

Genel Bakış

Asit reflüsü (gastroözofageal reflü hastalığı – GÖRH), mide asidinin yemek borusuna geri kaçması durumudur. Bu durum göğüste yanma hissi, ağıza ekşi su gelmesi gibi belirtilere yol açar. Asit reflüsünü teşhis etmek için özel bir kan testi yoktur; ancak doktorunuz benzer belirtilere neden olabilecek diğer hastalıkları ekarte etmek veya reflüye bağlı gelişebilecek sorunları (örneğin kansızlık) kontrol etmek amacıyla bazı kan testleri isteyebilir.

Evet, asit reflüsü oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si haftada en az bir kez reflü belirtisi yaşar.

Asit reflüsü her yaştan insanı etkileyebilir, ancak 40 yaş üstü yetişkinlerde, hamilelerde, aşırı kilolu kişilerde ve sigara içenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi), genellikle yemekten sonra veya yatarken artar
• Ağıza ekşi veya acı su gelmesi (regürjitasyon)
• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
• Boğazda bir yumruk hissi
• Kronik öksürük, ses kısıklığı veya astım benzeri semptomlar

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda tekrarlayan kusma, huysuzluk, yemek reddi, kilo alamama
• Karın ağrısı veya göğüste yanma şikayeti (küçük çocuklar bunu ifade etmekte zorlanabilir)
• Kötü nefes kokusu veya diş minesinde aşınma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik göğüs yanması daha hafif olabilir
• Bunun yerine bulantı, kusma, yutma güçlüğü veya iştahsızlık sık görülür
• Ses kısıklığı, kronik öksürük veya astım benzeri ataklar daha belirgin olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Alt yemek borusu kapağının (alt özofageal sfinkter) zayıflaması veya gevşemesi
• Mide fıtığı (hiatal herni)
• Mide boşalmasında gecikme

Risk faktörleri

• Fazla kilolu veya obez olmak
• Hamilelik
• Sigara içmek veya pasif içiciliğe maruz kalmak
• Yağlı, baharatlı, asitli yiyecekler, kafein, alkol ve çikolata tüketimi
• Yemek yedikten hemen sonra uzanmak
• Bazı ilaçlar (aspirin, ibuprofen gibi ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil durum' belirtilerinden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın
• Göğüs ağrısı kalp krizi ile karışabilir; bu nedenle doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada ikiden fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Reçetesiz ilaçlara rağmen belirtiler geçmiyorsa
• Yutma güçlüğü, boğazda takılma hissi veya ses kısıklığı varsa
• Ailede yemek borusu kanseri öyküsü varsa

Tanı

Asit reflüsü tanısı genellikle belirtilerinize dayanarak konur. Doktorunuz size şikayetlerinizi sorar, fizik muayene yapar ve gerekirse bazı testler isteyebilir. Asit reflüsü için tek bir kan testi yoktur; ancak doktorunuz kansızlık, enfeksiyon veya başka organ sorunlarını kontrol etmek için kan testi isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: Tam kan sayımı (kansızlık için), metabolik panel (böbrek ve karaciğer fonksiyonları, elektrolitler), Helicobacter pylori (mide bakterisi) testi
• Endoskopi: Yemek borusu ve mideyi incelemek için ince bir kamera ile yapılan işlem
• pH izlemi: 24 saat boyunca yemek borusundaki asit seviyesini ölçen test
• Yemek borusu manometrisi: Yemek borusu kasılmalarını ve kapak basıncını ölçer

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinleyecek ve karnınıza baskı yaparak muayene edecektir. Kan testi için kolunuzdan bir tüp kan alınır; bu işlem birkaç dakika sürer ve hafif bir batma hissi olabilir. Endoskopi gibi diğer testlerden önce aç olmanız gerekebilir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Asit reflüsü tedavisinde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz ilaçlar denenir. Belirtiler şiddetliyse veya düzelmiyorsa doktorunuz reçeteli ilaçlar veya cerrahi seçenekler önerebilir. Tedavi, asit üretimini azaltmayı, yemek borusunu korumayı ve şikayetleri hafifletmeyi hedefler.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun veya yürüyün; hemen uzanmayın
• Yatağın başını 15-20 cm yükseltin (yatak altına takoz koyarak)
• Küçük ve sık öğünler yiyin; aşırı yemekten kaçının
• Tetkik: Yağlı, baharatlı, asitli yiyecekler, kafein, alkol, çikolata, nane ve soğan gibi reflüyü tetikleyen gıdalardan uzak durun
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir şekilde kilo verin
• Sigara içiyorsanız bırakın
• Dar giysilerden kaçının, özellikle beli sıkan kemer veya korseler

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltmak için antasitler (mide asidini nötralize eden ilaçlar), H2 reseptör blokerleri (asit üretimini baskılayan ilaçlar) veya proton pompa inhibitörleri (asit üretimini güçlü şekilde azaltan ilaçlar) önerebilir. Bu ilaçların hangisi, ne sıklıkta ve ne kadar süre kullanılacağına doktorunuz karar vermelidir. İlaçları doktor tavsiyesi olmadan uzun süre kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen düzelmeyen, ciddi yemek borusu hasarı olan veya ilaçları tolere edemeyen hastalarda fundoplikasyon adı verilen bir cerrahi işlem düşünülebilir. Bu ameliyatta mide üst kısmı yemek borusunun etrafına sarılarak kapak güçlendirilir. Cerrahi kararı mutlaka bir gastroenterolog ve genel cerrahi uzmanı ile birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Asit reflüsü ile yaşamak bazı alışkanlık değişiklikleri gerektirir. Yemeklerinizi planlamak, tetikleyicilerden kaçınmak ve ilaçlarınızı düzenli kullanmak günlük hayatınızı kolaylaştırabilir. Belirtilerinizin düzeldiğini gözlemleyerek kendinize uygun bir rutin oluşturabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yatmadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakın
• Yastığınızı yükseltmek yerine yatağın baş kısmını takozla yükseltin (bütün vücut eğimli olmalı)
• Stres yönetimi: Yoga, meditasyon, derin nefes egzersizleri gibi gevşeme tekniklerini deneyin
• Düzenli egzersiz yapın, ancak ağır kaldırma veya karın basıncını artıran hareketlerden kaçının
• Bol su için, ancak yemek sırasında değil, öğün aralarında için

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı, dengeli beslenme reflü kontrolünde önemlidir. Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) ve yağsız proteinler (tavuk, balık, baklagiller) tercih edin. Asitli, baharatlı, yağlı yiyeceklerden ve kafeinden uzak durun. Yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi orta düzey egzersizler faydalıdır; ancak yemekten hemen sonra egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik reflü uyku kalitesini bozabilir, sürekli rahatsızlık hissi kaygı veya depresyona neden olabilir. Sosyal ortamlarda yemek yeme korkusu oluşabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmanız önemlidir. Reflü kontrol altına alındıkça bu duyguların azalacağını bilmek rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Asit reflüsünü tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak riskinizi azaltmak için adımlar atabilirsiniz. Sağlıklı kilo, dengeli beslenme, sigara ve alkolden uzak durma, yemek sonrası dik oturma gibi alışkanlıklar reflü olasılığını düşürebilir. Eğer sık reflü yaşıyorsanız, doktorunuzun önerdiği kontrolleri ihmal etmeyin.

Tarama programları

Asit reflüsü için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak uzun süreli, tedaviye dirençli reflüsü olan kişilerde Barrett özofagusu riski nedeniyle doktorunuz ara ara endoskopi önerebilir. Bu, kişisel risk faktörlerinize göre değişir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusu iltihabı (özofajit) ve ülser oluşumu
• Yemek borusunda daralma (striktür) – yutma güçlüğüne yol açar
• Barrett özofagusu – yemek borusu hücrelerinin değişime uğraması, ender durumlarda yemek borusu kanseri riskini artırabilir
• Kronik öksürük, astım atakları, ses kısıklığı ve diş minesinde aşınma

Uzun vadeli görünüm

Asit reflüsü çoğu insan için tedavi edilebilir bir durumdur. Yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun ilaçlarla belirtiler kontrol altına alınabilir. Düzenli doktor takibi, komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltır. Barrett özofagusu gibi durumlar nadirdir ve erken tanı ile takip edilirse ciddi sorunların önüne geçilebilir. Umutlu olun, doğru adımlarla yaşam kalitenizi artırabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.