acid reflux screening test preparation

Genel Bakış

Asit reflüsü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Bu durum, göğüste yanma hissi (mide ekşimesi) ve ağıza acı su gelmesi gibi belirtilere yol açar. Reflü tarama testleri, bu durumu kesin olarak teşhis etmek ve yemek borusunda hasar olup olmadığını görmek için yapılır.

Evet, asit reflüsü oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si haftada en az bir kez reflü belirtileri yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak kilolu olanlar, hamileler, sigara içenler ve bazı yiyecekleri sık tüketenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi), özellikle yemekten sonra veya yatarken
• Ağıza acı veya ekşi su gelmesi (regürjitasyon)
• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
• Boğazda yumru hissi
• Kronik öksürük veya ses kısıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Sık kusma veya tükürme
• Yemek yemeyi reddetme
• Kilo alamama
• Huysuzluk ve uyku sorunları
• Tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı (kalp krizi ile karışabilir)
• Yutma güçlüğü
• Kilo kaybı
• Kansızlık (anemi)
• Sessiz reflü (belirgin yanma olmadan boğaz tahrişi)

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ile yemek borusu arasındaki kas halkasının (alt özofagus sfinkteri) gevşek olması
• Mide fıtığı (midenin bir kısmının diyaframdan göğse doğru çıkması)
• Mide boşalmasının yavaş olması

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Hamilelik
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Alkol tüketimi
• Kafein, çikolata, yağlı yiyecekler, narenciye, domates, baharatlı yiyecekler gibi tetikleyici gıdalar
• Büyük porsiyonlu öğünler ve yatmadan önce yemek yemek
• Bazı ilaçlar (aspirin, ibuprofen gibi ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın
• Şiddetli göğüs ağrısı veya nefes darlığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki veya daha fazla kez mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Reçetesiz ilaçlara rağmen belirtileriniz geçmiyorsa
• Yutma güçlüğü, boğazda takılma hissi veya açıklanamayan kilo kaybınız varsa
• Doktorunuz reflü tarama testi önerdiyse (örneğin endoskopi veya pH testi)

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Reflüden şüphelenirse tanıyı kesinleştirmek için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal endoskopi (gastroskopi): Yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının ince bir kamerayla incelenmesi. Bu test sırasında doku örneği (biyopsi) de alınabilir.
• 24 saatlik pH testi: Burundan yemek borusuna ince bir tüp yerleştirilerek 24 saat boyunca asit seviyesi ölçülür.
• Baryumlu yutma grafisi: Baryum içeren bir sıvı içtikten sonra röntgen çekilerek yemek borusu ve midenin şekli değerlendirilir.

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi öncesi 6-8 saat aç kalmanız gerekir (su dahil hiçbir şey yiyip içmemelisiniz). Kan sulandırıcı gibi bazı ilaçları doktorunuzun söylediği şekilde birkaç gün önceden kesmeniz gerekebilir. Hastanede işlem sonrası bir süre dinlenir, ardından evinize gidebilirsiniz (yanınızda bir refakatçi olması önerilir). pH testi öncesinde doktorunuz asit baskılayıcı ilaçları geçici olarak durdurmanızı isteyebilir. Test boyunca normal yaşantınıza devam edersiniz, ancak asitli ve yağlı yiyeceklerden kaçınmanız gerekebilir.

Tedavi

Reflü tedavisinde amaç belirtileri azaltmak, yemek borusundaki tahrişi iyileştirmek ve komplikasyonları önlemektir. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla başlar.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun veya yürüyün, yatmayın.
• Yatağınızın başını 15-20 cm yükseltin (takoz yastık veya yatağın altına blok koyarak).
• Küçük ve sık öğünler tüketin, akşam yemeğini yatmadan en az 3 saat önce yiyin.
• Tetikleyici yiyeceklerden (yağlı, baharatlı, asitli, kafeinli, çikolata, nane) kaçının.
• Sigara ve alkolü bırakın.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir şekilde kilo verin.
• Gevşek kıyafetler giyin, sıkı kemerlerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar (antasitler, H2 reseptör blokerleri, proton pompa inhibitörleri) önerebilir. Bu ilaçlar reçeteli veya reçetesiz olabilir, ancak hangi ilacı ne süre kullanmanız gerektiğini doktorunuz belirlemelidir. İlaçların uzun süreli kullanımı bazı yan etkilere yol açabileceğinden düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine yanıt alınamayan, ilaçları tolere edemeyen veya ciddi komplikasyonları olan hastalarda cerrahi seçenekler düşünülebilir. En sık uygulanan yöntem, mide ile yemek borusu arasındaki kapağın sıkılaştırıldığı fundoplikasyon ameliyatıdır. Cerrahi kararı mutlaka bir gastroenterolog ve genel cerrah ile görüşülerek verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Reflü ile yaşamak, tetikleyicileri tanımak ve onlardan kaçınmak anlamına gelir. Belirtilerinizi takip etmek için bir günlük tutabilirsiniz. İlaçlarınızı düzenli kullanmak ve doktor kontrollerinizi aksatmamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemeklerden sonra kısa yürüyüşler yapın.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri, meditasyon veya hobiler edinin.
• Yatarken başınızı yüksekte tutmak için özel yastıklar kullanın.
• Geceleri reflü oluyorsa yatmadan önce bir bardak su içmek yardımcı olabilir.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmeye özen gösterin. Lifli gıdalar, sebzeler, yağsız proteinler tüketin. Aşırı yağlı ve baharatlı yiyeceklerden, asitli içeceklerden kaçının. Egzersiz yapmak faydalıdır, ancak ağır kaldırma veya karın kaslarını zorlayan hareketler reflüyü tetikleyebilir. Yemekten hemen sonra egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik reflü yaşam kalitesini düşürebilir, uyku sorunlarına ve kaygıya yol açabilir. Bu duygular normaldir. Yaşadığınız zorlukları doktorunuz veya bir ruh sağlığı uzmanı ile paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Reflüyü tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için yukarıdaki yaşam tarzı önlemlerini uygulayabilirsiniz. Sağlıklı kiloda kalmak, sigara ve alkolden uzak durmak en etkili önlemlerdir.

Tarama programları

Reflü belirtileriniz varsa düzenli doktor kontrolü ve gerektiğinde tarama testi (endoskopi) yaptırmanız önemlidir. Özellikle 50 yaş üstü, ailede yemek borusu kanseri öyküsü olan veya uzun süreli reflüsü bulunan kişilerde endoskopi taraması önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusu iltihabı (özofajit)
• Yemek borusunda daralma (darlık) ve yutma güçlüğü
• Barrett özofagusu (yemek borusu hücrelerinin değişime uğraması, kanser riskini artırabilir)
• Kronik öksürük, astım alevlenmeleri
• Diş minesinde aşınma

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen reflü ciddi sorunlara yol açabilse de çoğu insan yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedavi ile belirtilerini kontrol altına alabilir. Düzenli takip ve doktor önerilerine uymak komplikasyon riskini büyük ölçüde azaltır. Unutmayın, reflü yönetilebilir bir durumdur.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.