acid reflux specialist tests overview

Genel Bakış

Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasına mide reflüsü denir. Normalde mide ile yemek borusu arasında bir kapak (alt yemek borusu sfinkteri) vardır. Bu kapak gevşediğinde veya zayıfladığında mide asidi yukarı çıkarak yanma ve tahrişe yol açar.

Evet, mide reflüsü oldukça yaygındır. Birçok kişi hayatının bir döneminde reflü belirtileri yaşar.

Her yaşta görülebilir, ancak yetişkinlerde, hamilelerde, obezitesi olanlarda ve sigara içenlerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi)
• Ağza acı veya ekşi su gelmesi (regürjitasyon)
• Yutma güçlüğü veya yutarken takılma hissi
• Göğüs ağrısı (genellikle yemekten sonra veya yatınca artar)

Çocuklarda belirtiler

• Sık sık kusma veya tükürme
• Huzursuzluk, ağlama nöbetleri
• Kilo alamama veya yavaş büyüme
• Öksürük veya hırıltılı solunum

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ses kısıklığı veya boğaz temizleme ihtiyacı
• Kronik kuru öksürük
• Astım benzeri ataklar
• Diş minesinde aşınma

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ile yemek borusu arasındaki kapağın (alt yemek borusu sfinkteri) yeterince sıkı kapanmaması
• Mide fıtığı (midenin bir kısmının diyaframdaki açıklıktan yukarı çıkması)
• Mide boşalmasının gecikmesi
• Yüksek mide basıncı (obezite, gebelik gibi)

Risk faktörleri

• Aşırı kilolu veya obez olmak
• Hamilelik
• Sigara içmek veya pasif içiciliğe maruz kalmak
• Bazı yiyecek ve içecekler (yağlı, kızartma, baharatlı yiyecekler; çikolata, kahve, alkol)
• Yatarken yemek yeme alışkanlığı
• Bazı ilaçlar (doktorunuza danışın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı nefes darlığı ile birlikteyse
• Kan kusma veya siyah dışkılama
• Şiddetli ve sürekli karın ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki kereden fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Belirtileriniz yaşam kalitenizi etkiliyorsa (uyku, iş, sosyal yaşam)
• Reçetesiz ilaçları iki hafta kullanmanıza rağmen geçmiyorsa

Tanı

Doktor öncelikle belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Şüphelenirse sizi bir gastroenteroloji uzmanına yönlendirebilir. Kesin tanı için çeşitli testler kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal endoskopi: İnce, ışıklı bir kamera ile yemek borusu ve midenin içine bakılır. Sedasyon (uyuşturma) altında yapılır, ağrısızdır.
• 24 saatlik pH-metre: Burundan yemek borusuna ince bir tüp yerleştirilir, 24 saat boyunca asit seviyesi ölçülür. Günlük aktiviteler sırasında reflü miktarını gösterir.
• Özofageal manometri: Yemek borusunun kasılma gücünü ve alt kapağın basıncını ölçmek için ince bir tüp kullanılır. Genellikle pH-metre ile birlikte yapılır.
• Baryumlu grafi (özofagram): Baryum içeren bir sıvı içtikten sonra röntgen çekilir. Yemek borusunun şekli ve mide fıtığı görülebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ayakta (hastanede yatmadan) yapılır. Endoskopi sırasında uyutulacağınız için ağrı hissetmezsiniz. pH-metre ve manometri hafif rahatsızlık verebilir ancak kısa sürelidir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Reflü tedavisinde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ve beslenme düzenlemeleri önerilir. Bunlar yeterli olmazsa doktorunuz ilaç tedavisi başlatabilir. Bazı durumlarda cerrahi yöntemler de düşünülebilir.

Evde kişisel bakım

• Az ve sık yemek yiyin, porsiyonları küçültün
• Yemekten sonra en az 2-3 saat dik oturun, hemen yatmayın
• Yatağın baş kısmını 15-20 cm yükseltin (kama yastık veya bloklarla)
• Sigara ve alkolden kaçının
• Baharatlı, yağlı, asitli (domates, narenciye) yiyecekleri sınırlayın
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı kilo vermeye çalışın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan ilaçlar (proton pompa inhibitörleri, H2 blokerleri gibi) veya mide boşalmasını hızlandıran ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları doktor kontrolünde kullanmak önemlidir. Reçetesiz antasitler geçici rahatlama sağlayabilir ancak uzun süreli kullanımda doktora danışılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer ilaçlar yeterli gelmiyor, ciddi yemek borusu hasarı varsa veya hasta ilaç kullanmak istemiyorsa fundoplikasyon adı verilen cerrahi işlem düşünülebilir. Bu operasyonla midenin üst kısmı yemek borusunun etrafına sarılarak kapak güçlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Reflü ile yaşamak, tetikleyicileri tanıyıp onlardan kaçınmayı gerektirir. Günlük alışkanlıklarınızda küçük değişiklikler yaparak şikayetlerinizi büyük ölçüde azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yavaş yiyin, iyice çiğneyin
• Yatmadan en az 3 saat önce bir şey yemeyin
• Dar kıyafetlerden, özellikle beli sıkan kemerlerden kaçının
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenin; sebze, meyve, kepekli tahıllar, yağsız proteinler tercih edin. Egzersiz reflüyü artırabilir, bu nedenle ağır egzersizlerden sonra 1-2 saat bekleyin. Yürüyüş gibi hafif aktiviteler genellikle güvenlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli yanma ve rahatsızlık hissi kaygıya neden olabilir. Unutmayın, reflü yönetilebilir bir durumdur. Belirtileriniz kontrol altına alındıkça ruh haliniz de düzelecektir.

Önleme

Tamamen önlenemese de sağlıklı yaşam tarzı (sağlıklı kilo, sigara ve alkolden uzak durma, düzenli egzersiz) reflü riskini azaltır.

Tarama programları

Reflü için rutin bir tarama önerilmez. Ancak uzun süreli şikayetleriniz varsa düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Özofajit (yemek borusu iltihabı)
• Yemek borusunda darlık (striktür) — yutmayı zorlaştırabilir
• Barrett özofagusu — yemek borusu hücrelerinin değişime uğraması, nadiren kanserle ilişkilidir
• Kronik öksürük, astım atakları, diş çürümeleri

Uzun vadeli görünüm

Tedaviye erken başlanırsa reflü genellikle iyi kontrol edilir. Çoğu kişi ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleriyle normal bir hayat sürebilir. Ciddi komplikasyonlar nadirdir ve düzenli takip ile önlenebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.