acne screening test preparation

Genel Bakış

Akne tarama testi, cildinizdeki sivilce, siyah nokta veya iltihaplı lezyonların nedenini ve şiddetini değerlendirmek için yapılan bir dizi incelemedir. Bu test genellikle bir cilt muayenesini ve bazen de hormon seviyelerini ölçmek için kan testlerini içerir.

Evet, akne çok yaygın bir durumdur. Dünya genelinde ergenlerin yaklaşık %85'ini etkiler.

En sık ergenleri ve genç yetişkinleri etkilemekle birlikte, bebeklerde, çocuklarda ve 40'lı yaşlardaki yetişkinlerde de görülebilir. Ailesinde akne öyküsü olan kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Beyaz ve siyah noktalar (komedonlar)
• Kırmızı, şişlik yapan sivilceler
• İltihaplı, içi irin dolu kabarcıklar (püstüller)
• Derin, ağrılı kistler veya nodüller

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde genellikle yanaklarda, alında ve çenede küçük kırmızı sivilceler veya siyah noktalar şeklinde görülür.
• Erken ergenlik döneminde, özellikle alın, burun ve çene bölgesinde yoğunlaşır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkin kadınlarda adet döngüsüne bağlı olarak çene ve alt yanaklarda alevlenmeler görülebilir.
• Erkeklerde sırt, omuz ve göğüs bölgesinde daha sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Yağ bezlerinin aşırı çalışması (sebum üretimi)
• Ölü deri hücrelerinin gözenekleri tıkaması
• Propionibacterium acnes adlı bakterinin çoğalması
• İltihaplanma (yangı) süreci

Risk faktörleri

• Ailede akne öyküsü olması
• Ergenlik, adet dönemi, hamilelik gibi hormonal değişiklikler
• Stres
• Yağlı kozmetikler veya cilt bakım ürünleri kullanmak
• Bazı ilaçlar (kortikosteroidler, lityum gibi - doktorunuza danışın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sivilceleriniz çok ağrılı, büyük veya yaygınsa
• Cildinizde enfeksiyon belirtileri (kızarıklık, sıcaklık, irin akıntısı) varsa
• Akne nedeniyle yüzünüzde veya vücudunuzda kalıcı izler oluşmaya başladıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif veya orta şiddette akneniz varsa ve reçetesiz ürünler işe yaramıyorsa
• Akne sizi sosyal olarak rahatsız ediyor veya özgüveninizi etkiliyorsa
• Düzenli cilt bakımına rağmen akneleriniz sürekli tekrarlıyorsa

Tanı

Doktorunuz cildinizi muayene ederek sivilcelerin tipini, sayısını ve yaygınlığını değerlendirir. Ayrıca size yaş, adet döngüsü, kullandığınız ürünler ve aile öykünüz hakkında sorular sorar.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi (en yaygın yöntem)
• Hormon seviyelerini kontrol etmek için kan testi (özellikle kadınlarda adet düzensizliği varsa)
• Nadir durumlarda, enfeksiyon veya başka bir cilt hastalığından şüpheleniliyorsa cilt kültürü

Randevunuzda neler beklenir

Akne tarama testi için özel bir hazırlık yapmanız gerekmez. Yüzünüzü temiz ve makyajsız olarak randevuya gitmeniz yeterlidir. Kan testi istenirse, aç karnına gelmeniz gerekebilir. Doktorunuz bu konuda size talimat verecektir.

Tedavi

Akne tedavisi, sivilcelerin şiddetine, tipine ve nedenine göre kişiye özel olarak planlanır. Tedavinin amacı mevcut sivilceleri iyileştirmek, yenilerinin oluşmasını engellemek ve iz oluşumunu önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Yüzünüzü günde iki kez hafif bir temizleyiciyle yıkayın.
• Yağsız ve 'non-comedogenic' (gözenekleri tıkamayan) etiketli ürünler kullanın.
• Sivilceleri sıkmayın, patlatmayın; bu iz bırakabilir.
• Sağlıklı beslenmeye çalışın, özellikle kan şekerini hızlı yükselten gıdalardan kaçının.
• Stresten uzak durmak için gevşeme teknikleri uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cildinize uygun tedavi yöntemlerini önerecektir. Bunlar arasında ciltteki yağı azaltan ve gözenekleri açan topikal kremler veya jeller, bakterilerle savaşan ürünler, hormon seviyelerini dengeleyen ilaçlar veya şiddetli vakalarda ağızdan alınan ilaçlar bulunabilir. Tedaviye başlamadan önce mutlaka bir sağlık uzmanına danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük, ağrılı kistler bazen bir doktor tarafından boşaltılabilir. Ayrıca, akne izlerini düzeltmek için lazer tedavisi veya kimyasal peeling gibi işlemler yapılabilir. Bu tür müdahaleler için bir dermatoloğa başvurmanız gerekir.

Bu durumla yaşamak

Akne ile yaşamak, cildinize düzenli bakım yapmayı ve tetikleyicilerden kaçınmayı gerektirir. Sabırlı olun çünkü tedavinin etkisini göstermesi birkaç hafta sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yastık kılıflarınızı ve havlularınızı sık sık değiştirin.
• Yüzünüze sık sık dokunmaktan kaçının.
• Terliyken cildinizi hemen temizleyin.
• Güneşten korunmak için yağsız güneş kremi kullanın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme akneyi doğrudan iyileştirmese de, bazı araştırmalar düşük glisemik indeksli besinlerin (tam tahıllar, sebzeler) akneyi azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir. Ayrıca düzenli egzersiz stresi azaltarak dolaylı yoldan fayda sağlayabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akne, özellikle ergenlerde ve genç yetişkinlerde özgüven eksikliği, sosyal kaygı ve depresyona yol açabilir. Görünümünüzle ilgili endişelerinizi aileniz, arkadaşlarınız veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Akneyi tamamen önlemek mümkün olmasa da, cildinizi düzenli temizleyerek, yağsız ürünler kullanarak ve tetikleyicilerden kaçınarak (stres, yanlış beslenme gibi) sivilce oluşumunu azaltabilirsiniz.

Tarama programları

Akne için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak cildinizde değişiklik fark ettiğinizde veya akne şiddetlendiğinde bir dermatoloğa başvurmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı cilt izleri (skar) ve leke oluşumu (hiperpigmentasyon)
• Ciltte çukurlaşma veya kabarık izler
• Enfeksiyonun yayılması
• Özellikle ergenlerde psikolojik sorunlar (düşük özgüven, depresyon)

Uzun vadeli görünüm

Akne genellikle tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun bakım ve tedaviyle sivilcelerin çoğu kontrol altına alınabilir ve iz kalma riski azaltılabilir. Erken müdahale ve düzenli doktor takibi ile cildinizde olumlu değişiklikler görmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.