allergy result meanings for patients

Genel Bakış

Alerji testleri, vücudunuzun belirli maddelere (örneğin polen, toz akarı, bazı yiyecekler) karşı nasıl tepki verdiğini ölçen tıbbi testlerdir. Sonuçlar, hangi alerjenlere karşı hassasiyetiniz olduğunu gösterir, ancak tek başına tanı koymak için yeterli değildir. Doktorunuz, sonuçları şikayetleriniz ve fizik muayene ile birlikte değerlendirir.

Alerji testleri, özellikle mevsimsel alerjiler, gıda alerjileri ve ilaç alerjileri şüphesi olan kişilerde sıkça kullanılır. Dünyada ve Türkiye'de alerjik hastalıklar yaygındır.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Özellikle alerjik rinit (saman nezlesi), astım, egzama veya açıklanamayan reaksiyonları olan kişilerde doktorlar bu testleri ister.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Hapşırma ve gözlerde kaşıntı
• Deride kızarıklık veya kurdeşen (ürtiker)
• Nefes almada zorluk veya hırıltı
• Mide bulantısı, kusma veya ishal (gıda alerjilerinde)

Çocuklarda belirtiler

• Sık sık kulak enfeksiyonu geçirme
• Büyüme geriliği (gıda alerjilerine bağlı)
• Egzama benzeri deri döküntüleri
• Uyku sorunları ve huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kronik sinüzit veya burun tıkanıklığı
• İlaç alerjilerine karşı artan hassasiyet
• Astım belirtilerinin kötüleşmesi
• Deri kuruluğu ve kaşıntı

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddelere (alerjenler) aşırı tepki vermesi
• Genetik yatkınlık (ailede alerji öyküsü)
• Çevresel faktörler (örneğin polen, toz, küf, hayvan tüyü)

Risk faktörleri

• Alerjik hastalıkları olan bir aile bireyine sahip olmak
• Çocukluk döneminde sık antibiyotik kullanımı
• Hava kirliliği ve sigara dumanına maruz kalmak
• Bazı gıdaları erken yaşta tüketmek (gıda alerjileri için)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani ve şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri (yukarıdaki acil durumlar)
• Nefes almada güçlük veya boğazda tıkanma hissi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mevsimsel veya sürekli burun akıntısı, hapşırma, kaşıntı
• Yemekten sonra tekrarlayan mide bağırsak sorunları
• Deride açıklanamayan kızarıklık veya kurdeşen
• Alerji testi sonuçlarınızı öğrenmek ve yorumlatmak

Tanı

Alerji testleri, deri testi (prick test) veya kan testi (spesifik IgE) olarak iki ana yöntemle yapılır. Deri testinde küçük miktarda alerjen cilde damlatılır ve iğne ile hafifçe çizilir. Kan testinde ise kanda alerjene karşı oluşan antikorlar ölçülür.

Yapılabilecek testler

• Deri prick testi (cilt üzerinde uygulanan hızlı test)
• Kan testi (spesifik IgE ölçümü)
• Yama testi (gecikmiş tip alerjiler için, örneğin kontakt dermatit)

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle 20-30 dakika sürer. Deri testinde hafif kaşıntı hissedebilirsiniz. Kan testi normal kan alma işlemidir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Sağlık Bakanlığı onaylı laboratuvarlarda yapılması önemlidir.

Tedavi

Alerji tedavisinde amaç, belirtileri kontrol altına almak ve reaksiyonları önlemektir. Tedavi kişiye özeldir ve doktorunuz size en uygun yaklaşımı belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Alerjenlerden kaçının (polen dönemlerinde kapalı kalın, toz akarlarına karşı evi sık temizleyin)
• Bol su için ve cildinizi nemlendirin
• Burun tıkanıklığı için tuzlu su burun spreyi kullanabilirsiniz (ancak önce doktorunuza danışın)

Tıbbi tedaviler

Tedavide antihistaminikler, burun spreyleri (kortikosteroidler gibi) ve alerji aşıları (immünoterapi) kullanılabilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna doktorunuz karar verir. İlaçları asla doktor önerisi olmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerjiler genellikle cerrahi gerektirmez. Ancak sinüzit gibi komplikasyonlarda nadiren cerrahi düşünülebilir. Bu durumda doktorunuz sizi yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Alerjinizi yönetmek için tetikleyicilerinizi bilin ve onlardan kaçının. Belirtilerinizi ve kullandığınız ilaçları not almak doktorunuzla konuşurken yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın
• Evinizi sık sık havalandırın ve toz birikimini azaltın
• Evcil hayvanınız varsa yatak odasına almayın

Diyet ve egzersiz

Gıda alerjiniz varsa etiketleri dikkatlice okuyun. Dengeli beslenin, ancak alerjiniz olan gıdalardan uzak durun. Egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır, ancak egzersiz tetikli alerjiniz (egzersizle oluşan anafilaksi) varsa doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiler günlük yaşamı ve uykuyu etkileyebilir. Bu da kaygı veya stres yaratabilir. Duygularınızı doktorunuz veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Alerjileri tamamen önlemek mümkün değildir, ancak belirtileri kontrol altında tutmak ve tetikleyicilerden kaçınmak mümkündür. Bebeklerde anne sütü ve katı gıdalara geçiş döneminde dikkatli olmak faydalı olabilir.

Aşılar

Alerji aşıları (immünoterapi) bağışıklık sistemini alerjene karşı duyarsızlaştırmak için kullanılır. Bu tedavi, özellikle polen, toz akarı ve arı zehiri alerjilerinde etkilidir. Doktorunuz size uygun olup olmadığını değerlendirecektir.

Tarama programları

Alerji testleri genellikle belirtiler olduğunda yapılır. Rutin tarama önerilmez, ancak ailede ciddi alerji öyküsü varsa doktorunuz test önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik sinüzit veya orta kulak enfeksiyonu
• Astımın kötüleşmesi
• Anafilaksi (ciddi, hayatı tehdit eden alerjik reaksiyon)
• Egzama veya deri enfeksiyonları

Uzun vadeli görünüm

Alerjiler çoğu zaman iyi yönetilebilir. Doğru tedavi ve tetikleyicilerden kaçınma ile günlük yaşamınız çok az etkilenir. Doktorunuzla düzenli iletişim halinde olun. Unutmayın, alerjilerle yaşamak mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.