allergy screening test preparation

Genel Bakış

Alerji tarama testleri, vücudunuzun hangi maddelere (alerjenlere) alerjisi olduğunu bulmak için yapılan tıbbi testlerdir. Bu testler genellikle cilt delme testi (deri prick testi) veya kan testi şeklindedir. Test öncesinde doğru hazırlık yapmak, sonuçların güvenilir olması için çok önemlidir.

Evet, alerji testleri dünyada ve Türkiye'de yaygın olarak uygulanmaktadır. Sağlık Bakanlığı da alerji tanısında bu testleri onaylamaktadır.

Alerji testleri, her yaştan insanda yapılabilir. Özellikle mevsimsel alerjiler, gıda alerjileri veya astım şüphesi olan kişilerde önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sürekli hapşırma
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Kaşıntılı gözler, burun veya boğaz
• Deride kızarıklık veya kurdeşen
• Gözlerde sulanma

Çocuklarda belirtiler

• Besinlerden sonra ciltte döküntü
• Sık sık soğuk algınlığı benzeri belirtiler
• Uyku sorunları
• Büyüme geriliği (kronik alerjilerde)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Alerji belirtileri hafif olabilir
• Kronik sinüzit veya öksürük
• İlaç etkileşimleri nedeniyle test hazırlığı farklı olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Alerjiler, bağışıklık sisteminin zararsız maddelere (polen, toz akarları, hayvan tüyü, bazı besinler) aşırı tepki vermesiyle oluşur.
• Alerji tarama testleri yapılırken bu maddelerin hangilerine tepki verdiğiniz araştırılır.

Risk faktörleri

• Ailede alerji öyküsü
• Astım hastalığı
• Egzama gibi diğer alerjik durumlar
• Sık antibiyotik kullanımı (erken çocuklukta)
• Çevresel faktörler (hava kirliliği, sigara dumanı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri (yukarıda acil durum belirtileri) varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mevsim geçişlerinde sürekli hapşırma, burun akıntısı gibi belirtileriniz varsa
• Belirli bir besini yedikten sonra tekrarlayan şikayetleriniz oluyorsa
• Alerji testi yaptırmak istiyorsanız aile hekiminize veya bir alerji uzmanına başvurun.

Tanı

Alerjiler, alerji tarama testleri ile teşhis edilir. En sık kullanılan yöntemler cilt delme testi ve kanda spesifik IgE antikorlarının ölçülmesidir. Test öncesinde doktorunuz size hazırlık talimatları verecektir.

Yapılabilecek testler

• Cilt delme testi (deri prick testi): Kol veya sırt derisine alerjen damlaları konur ve küçük bir iğne ile çizilir; reaksiyon 15-20 dakika içinde değerlendirilir.
• Kan testi (spesifik IgE): Alerjenlere karşı antikor seviyesini ölçmek için koldan kan alınır.

Randevunuzda neler beklenir

Test öncesinde antihistaminik gibi bazı ilaçları kullanmamanız istenebilir. Cilt testi sırasında hafif bir kaşıntı hissedebilirsiniz. Kan testi ise normal kan verme işlemi gibidir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar ve doktorunuzla değerlendirilir.

Tedavi

Alerji tanısı konulduktan sonra tedavi, alerjenden kaçınma, ilaç tedavisi ve bazen alerji aşısı (immünoterapi) ile yapılır. Tedavi planınız alerjinin türüne ve şiddetine göre doktorunuz tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Alerjenlerden uzak durun (polen mevsiminde kapı ve pencereleri kapalı tutun, evde toz akarlarına karşı önlem alın).
• Besin alerjiniz varsa etiketleri okuyun ve alerjen içeren gıdalardan kaçının.
• Belirtilerinizi takip edin ve tetikleyicileri not alın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinizi hafifletmek için antihistaminikler, burun spreyleri veya göz damlaları gibi ilaçlar önerebilir. Şiddetli alerjilerde alerji aşısı (immünoterapi) ile vücudun tolerans geliştirmesi sağlanabilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna mutlaka doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerjiler genellikle cerrahi tedavi gerektirmez. Ancak alerjiye bağlı kronik sinüzit veya burun polipleri gibi durumlarda cerrahi düşünülebilir; bu konuyu doktorunuzla görüşün.

Bu durumla yaşamak

Alerjilerle yaşamak, tetikleyicileri tanımak ve onlardan kaçınmakla kolaylaşır. İlaçlarınızı düzenli kullanın ve doktorunuzla iletişimde kalın. Alerji testi sonuçlarınıza göre kişisel bir plan oluşturun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Polen mevsiminde dışarı çıkarken güneş gözlüğü takın ve eve gelince duş alın.
• Evde nem seviyesini %30-50 arasında tutun, küf oluşumunu önleyin.
• Sigara dumanından uzak durun.
• Alerji testi sonuçlarınıza uygun bir kaçınma planı yapın.

Diyet ve egzersiz

Besin alerjiniz varsa, hangi gıdalardan kaçınmanız gerektiğini bilmek önemlidir. Egzersiz genellikle güvenlidir, ancak bazı kişilerde egzersizle tetiklenen alerjik reaksiyonlar olabilir; ramazan ayında veya yoğun spor sırasında dikkatli olun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerjiler bazen uyku kalitesini bozabilir ve günlük yaşamı etkileyerek kaygı veya moral düşüklüğüne yol açabilir. Bu durumda doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Alerjiler tamamen önlenemez, ancak belirtileri tetikleyen maddelerden uzak durarak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek alerjik reaksiyonları büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Bebeklerde anne sütü ve erken dönemde dengeli beslenme alerji riskini azaltabilir.

Aşılar

Alerjileri önleyen standart bir aşı yoktur. Ancak alerji aşısı (immünoterapi) halihazırda alerjisi olan kişilerde belirtileri azaltmak için kullanılır.

Tarama programları

Alerji tarama testleri, alerjinizi tam olarak belirlemenize yardımcı olur. Bu testler düzenli olarak yapılmaz, belirtiler başladığında doktor önerisiyle yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik sinüzit ve burun polipleri
• Astımın kötüleşmesi
• Kulak enfeksiyonları (özellikle çocuklarda)
• Hayatı tehdit eden anafilaksi riski

Uzun vadeli görünüm

Alerjiler doğru tanı ve tedavi ile genellikle iyi yönetilebilir. Çoğu kişi normal bir yaşam sürer. Alerjenlerden kaçınmak, ilaçları düzenli kullanmak ve doktor takibi ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Unutmayın, alerji testi yaptırmak bu yolculuktaki ilk adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.