bowel blood test explained

Genel Bakış

Bu test, dışkıda (kaka) gözle görülemeyen kanı tespit etmek için yapılan bir tarama testidir. Bağırsak kanseri gibi hastalıkların erken teşhisinde kullanılır.

Evet, bu test 50 yaş üstü bireylerde bağırsak kanseri taraması için yaygın olarak önerilen bir testtir.

Genellikle 50-70 yaş arasındaki yetişkinlerde düzenli tarama amacıyla kullanılır. Ailede bağırsak kanseri öyküsü olan kişilerde daha erken yaşlarda da yapılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testin kendisi bir belirti değildir; ancak testin yapılmasını gerektiren durumlar arasında açıklanamayan kansızlık (anemi), kilo kaybı veya dışkılama alışkanlığında değişiklik sayılabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda bu test nadiren kullanılır. Genellikle başka bir nedenle araştırma yapılırken istenir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda düzenli tarama için kullanılır. Yaşa bağlı olarak bağırsak kanseri riski arttığından önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bağırsak poliplerinden (küçük, iyi huylu et parçaları) kanama
• Basur (hemoroid) veya çatlak
• Bağırsak iltihabı (ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi)
• Bağırsak kanseri (erken evrede kanama yapabilir)

Risk faktörleri

• 50 yaş üstü olmak
• Ailede bağırsak kanseri veya polip öyküsü
• Sağlıksız beslenme (kırmızı et, işlenmiş gıdalar) ve hareketsiz yaşam
• Sigara ve aşırı alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Dışkınızda gözle görülür kan fark ederseniz
• Siyah veya katran gibi dışkı yapıyorsanız
• Şiddetli ve sürekli karın ağrınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 50 yaşına geldiğinizde bağırsak kanseri taraması için doktorunuza danışın.
• Ailenizde bağırsak kanseri varsa daha erken yaşta tarama yaptırmanız gerekebilir.

Tanı

Dışkıda gizli kan testi (gaitada gizli kan testi), bağırsaklardan kaynaklanan küçük kanamaları tespit eder. Genellikle evde yapılan basit bir testtir.

Yapılabilecek testler

• Dışkıda gizli kan testi (kimyasal veya immünokimyasal yöntem)
• Pozitif çıkarsa kolonoskopi (bağırsağa kameralı bir tüp ile bakılması)

Randevunuzda neler beklenir

Test için size özel bir kart veya kap verilir. Evde küçük bir dışkı örneği alıp laboratuvara gönderirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. İşlem ağrısız ve basittir.

Tedavi

Tedavi, kanamanın kaynağına bağlıdır. Basur gibi iyi huylu nedenler genellikle basit önlemlerle geçer. Polipler veya kanser gibi durumlarda cerrahi veya ilaç tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek ve lifli gıdalar tüketmek bağırsak sağlığını destekler.
• Düzenli egzersiz yapmak kabızlığı azaltır.
• Doktor önermedikçe kan sulandırıcı ilaçları bırakmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan nedene göre antibiyotik, iltihap giderici ilaçlar veya demir takviyesi gibi tedaviler önerebilir. Kanser durumunda kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi gibi seçenekler değerlendirilir. Tedavi planınızı mutlaka doktorunuzla konuşun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kolonoskopi sırasında polipler çıkarılabilir. Kanserli tümörlerde bağırsağın bir kısmının cerrahi olarak alınması gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Test sonucunuz pozitif çıkarsa endişelenmeyin; genellikle iyi huylu nedenler vardır. Gerekli tetkikler yapıldıktan sonra tedavi planı netleşir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kiloda kalmak
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Düzenli doktor kontrollerini aksatmamak

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketin. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapmaya çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Pozitif test sonucu kaygı yaratabilir. Bunun normal olduğunu bilin. Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun, ihtiyaç duyarsanız bir psikologdan destek alın.

Önleme

Bağırsak kanserini tamamen önlemek mümkün olmasa da sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkolden uzak durmak riski azaltır. Düzenli tarama ile erken teşhis edilebilir.

Tarama programları

50 yaşından itibaren her iki yılda bir dışkıda gizli kan testi yaptırmanız önerilir. Ailede risk varsa doktorunuz daha sık veya erken yaşta tarama önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik kan kaybına bağlı kansızlık (anemi) gelişebilir.
• İyi huylu polipler zamanla kansere dönüşebilir.
• Kanser ilerleyerek bağırsak tıkanıklığı veya diğer organlara yayılma yapabilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis edildiğinde bağırsak kanseri tedavi edilebilir. Düzenli tarama sayesinde birçok kişi hayatını sağlıklı bir şekilde sürdürmeye devam etmektedir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.