Bronşit tarama testine hazırlık

Genel Bakış

Bronşit, akciğerlere hava taşıyan boruların (bronşların) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap öksürük, balgam ve nefes darlığına yol açar.

Evet, bronşit özellikle kış aylarında sık görülen bir solunum yolu hastalığıdır.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak bebekler, küçük çocuklar ve yaşlılar daha hassastır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürük (bazen balgamlı)
• Göğüste sıkışma hissi
• Hafif ateş
• Yorgunluk
• Nefes darlığı

Çocuklarda belirtiler

• Hırıltılı solunum
• Beslenme güçlüğü
• Huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Nefes darlığı daha belirgin
• Bilinç bulanıklığı
• İştahsızlık

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (soğuk algınlığı veya grip virüsü)
• Bakteriler (daha nadir)
• Tahriş edici maddeler (sigara dumanı, hava kirliliği)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Kronik akciğer hastalıkları (astım, KOAH)
• Soğuk hava ve mevsim geçişleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız
• Kanlı balgam çıkarıyorsanız
• Yüksek ateş 3 günden fazla sürüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürüğünüz 2 haftadan uzun sürdüyse
• Bronşit belirtileri tekrarlıyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve sizi muayene eder. Gerekirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (stetoskopla dinleme)
• Akciğer röntgeni (ön hazırlık gerekmez)
• Balgam kültürü (ağızdan balgam örneği verilir, antibiyotik kullanmadan önce alınmalı)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)
• Solunum fonksiyon testi (nefes alma gücünü ölçer, öncesinde sigara içilmemeli)

Randevunuzda neler beklenir

Bronşit tanısı için genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Ancak balgam testi verecekseniz, testten önce ağzınızı suyla çalkalamanız yeterlidir. Solunum fonksiyon testi öncesinde doktorunuz size özel talimatlar verebilir (örneğin bazı ilaçları kullanmamanız gerekebilir).

Tedavi

Bronşit tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu viral bronşit dinlenme ve evde bakımla düzelir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, ıhlamur gibi bitki çayları)
• Dinlenin ve vücudunuzu yormayın
• Odanızı nemlendirin (buhar makinesi veya sıcak duş)
• Sigara dumanından ve diğer tahriş edicilerden uzak durun
• Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekirse öksürük şurubu veya balgam söktürücü önerebilir. Bakteriyel enfeksiyon düşünülüyorsa antibiyotik tedavisi verilebilir, ancak virüslerde antibiyotik işe yaramaz. Solunum zorluğu varsa nefes açıcı ilaçlar (inhaler) kullanılabilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bronşit için cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Bronşit genellikle birkaç hafta içinde iyileşir. İyileşme sürecinde vücudunuzu dinleyin ve yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarayı bırakın
• Ellerinizi sık sık yıkayın
• Hasta kişilerden uzak durun
• Kapalı ortamları havalandırın

Diyet ve egzersiz

Bağışıklığınızı güçlendirmek için dengeli beslenin (meyve, sebze, tam tahıllar). İyileştikten sonra hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak nefes darlığı hissederseniz durun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süreli öksürük ve nefes darlığı kaygı yaratabilir. Unutmayın, bronşit çoğu zaman geçicidir. Kendinize zaman tanıyın.

Önleme

Bronşiti tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltabilirsiniz.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı (pnömokok aşısı) bronşite yol açabilecek enfeksiyonlara karşı koruma sağlayabilir. Aşı takvimi için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Bronşit için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kronik öksürüğünüz varsa doktorunuz düzenli kontroller önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Kronik bronşite dönüşme (uzun süreli öksürük)
• Solunum yetmezliği (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu bronşit vakası bir-iki hafta içinde kendiliğinden düzelir. Nadiren komplikasyon gelişse bile, uygun tedavi ile iyileşme mümkündür. Erken teşhis ve doktor önerilerine uymak önemlidir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Aile Sağlığı Merkeziniz · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.