cellulitis screening test preparation

Genel Bakış

Selülit, cildin alt katmanlarında ve altındaki yumuşak dokuda oluşan bir bakteriyel enfeksiyondur. Genellikle bir kesik, sıyrık veya böcek ısırığı gibi bir yaralanma sonucu bakterilerin cilde girmesiyle ortaya çıkar. En sık bacaklarda görülür, ancak vücudun herhangi bir yerinde olabilir.

Evet, selülit oldukça yaygın bir enfeksiyondur. Her yıl milyonlarca kişi bu hastalığa yakalanır.

Selülit herkesi etkileyebilir, ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlar, diyabet hastaları, lenfödem (lenf damarlarında şişlik) olanlar, tekrarlayan selülit geçirenler ve obezite sorunu olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Deride kızarıklık, şişlik, sıcaklık ve ağrı
• Kızarık alanın hızla büyümesi
• Enfeksiyon bölgesinde kabarcıklar, morluklar veya deride çukurlaşma
• Ateş, titreme, halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Deride kızarıklık ve şişlik (genellikle yüz veya kol/bacaklarda)
• Huysuzluk, ağlama, uyku hali
• Ateş, iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kızarıklık ve şişlik daha hafif olabilir, bu nedenle tanı zorlaşabilir
• Zihin karışıklığı, düşme riski
• Ateşsiz enfeksiyon (yaşlılarda ateş her zaman olmayabilir)

Nedenler

Ana nedenler

• Streptococcus ve Staphylococcus gibi bakterilerin derideki bir yaradan veya çatlaktan girmesi
• Ayak mantarı, egzama gibi deri bütünlüğünü bozan durumlar
• Böcek ısırığı, cerrahi kesi, yanık gibi cilt yaralanmaları

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (örneğin diyabet, HIV)
• Lenf damarlarının hasar görmesi (lenfödem)
• Obezite
• Kronik cilt rahatsızlıkları (egzama, sedef hastalığı)
• Damar yetmezliği (varis, şişlik)
• Tekrarlayan selülit atakları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kızarık alan hızla yayılıyorsa veya çok ağrılıysa
• Ateş, titreme, mide bulantısı gibi genel belirtiler varsa
• Bir eklem veya yüz, göz çevresi gibi hassas bölgelerdeyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cildinizde bir yara veya kızarıklık fark ederseniz ve bunun nedenini bilmiyorsanız
• Ayaklarınızda sık sık şişlik veya kızarıklık oluyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinler ve derinizi muayene eder. Şüpheleniyorsa kan testleri veya yara kültürü isteyebilir. Bazı durumlarda ultrason gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi (tam kan sayımı ve CRP gibi enfeksiyon belirteçleri): Vücuttaki enfeksiyon seviyesini değerlendirmek için.
• Yara kültürü: Yara varsa swab alınarak hangi bakterinin enfeksiyona yol açtığı belirlenir.
• Ultrason: Deri altındaki apse (irin dolu boşluk) olup olmadığını görmek için.

Randevunuzda neler beklenir

Testlerden önce genellikle özel bir hazırlık gerekmez. Kan testi için aç olmanız gerekebilir (doktorunuz sizi uyarır). Yara kültürü alınırken hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. Ultrason ağrısızdır ve krem sürülerek yapılır. Sonuçlar 1-3 gün içinde çıkar.

Tedavi

Selülit tedavisinde amaç enfeksiyonu kontrol altına almak ve yayılmasını önlemektir. Hafif olgularda ağızdan antibiyotikler kullanılır, ağır olgularda ise damar yoluyla antibiyotik verilmesi için hastanede kalmanız gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde istirahat edin.
• Enfeksiyon bölgesini temiz tutun ve üzerini kuru bir bezle kapatın.
• Şişliği azaltmak için enfekte bölgeyi kalp seviyesinin üzerinde tutun.
• Ağrı ve ateş için doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın; ancak genellikle parasetamol gibi ateş düşürücüler önerilebilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyona neden olan bakterilere etkili olan bir antibiyotik reçete edecektir. Antibiyotiği düzenli olarak ve reçete edilen süre boyunca kullanmak çok önemlidir. Bazı durumlarda yara bakımı veya apse boşaltılması gerekebilir. Tedavi süresi genellikle 7-14 gündür.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, büyük apseler veya ileri derecede hasar görmüş dokular varsa cerrahi müdahale (apse boşaltma veya hasarlı dokunun çıkarılması) gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Selülit geçirdikten sonra iyileşme genellikle birkaç hafta sürer. Bu süre içinde yaranızı temiz tutun, doktorunuzun önerdiği antibiyotikleri düzenli kullanın ve enfeksiyon belirtilerini takip edin. Kızarıklık geçse bile cildin soyulması normaldir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cildinizi nemli tutun ve çatlamaları önleyin.
• Ayaklarınızı düzenli olarak kontrol edin, özellikle diyabet hastaları.
• Tekrarlayan selüliti önlemek için lenfödem varsa düzenli egzersiz ve kompresyon çorapları kullanın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Bol su için. Enfeksiyon sırasında ağır egzersizden kaçının, ancak iyileşme döneminde doktorunuzun onayıyla hafif yürüyüşler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Selülit geçirmek endişe verici olabilir, özellikle tekrarlıyorsa. Kendinizi yorgun ve kaygılı hissedebilirsiniz. Unutmayın, çoğu vaka tedaviyle düzelir. Duygularınızı doktorunuzla veya sevdiklerinizle paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Evet, selülit riskini azaltmak için alınabilecek önlemler vardır. Cildinizi yaralanmalara karşı koruyun, kesik ve sıyrıkları hemen temizleyip kapatın. Ayak mantarı gibi enfeksiyonları tedavi ettirin.

Aşılar

Selülit için özel bir aşı yoktur, ancak grip ve zatürre aşıları gibi genel enfeksiyon aşılarını yaptırmak bağışıklık sisteminizi destekleyebilir.

Tarama programları

Selülit için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak tekrarlayan selülit ataklarınız varsa doktorunuz altta yatan risk faktörlerini araştırmak için testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun derin dokulara ve kana yayılması (sepsis)
• Apse oluşumu
• Lenf damarlarının hasar görmesi (lenfödem)
• Nadiren kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) veya kalp kapakçığı enfeksiyonu

Uzun vadeli görünüm

Selülit, doğru tedaviyle neredeyse her zaman tamamen iyileşen bir enfeksiyondur. Erken fark edildiğinde ve antibiyotikler düzenli kullanıldığında iz bırakmadan iyileşme mümkündür. Tekrarlama olasılığı düşük olsa da, risk faktörleri kontrol altına alındığında bu olasılık daha da azalır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.