Öksürük idrar testi açıklaması

Genel Bakış

Öksürük idrar testi, idrar kaçırma (inkontinans) şikayetinin nedenini anlamak için yapılan basit bir testtir. Bu testte, doktorunuz sizden öksürmenizi ister ve idrar kaçırıp kaçırmadığınızı gözlemler. Test, gerilim tipi idrar kaçırma (stres inkontinans) adı verilen bir durumu tespit etmeye yardımcı olur. Gerilim tipi idrar kaçırma, öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz gibi karın içi basıncı artıran hareketler sırasında istemsiz idrar kaçırmadır.

İdrar kaçırma oldukça yaygındır ve özellikle kadınlarda sık görülür. Öksürük testi, bu şikayetin değerlendirilmesinde sık kullanılan bir yöntemdir.

Öksürük testi, idrar kaçırma şikayeti olan herkese uygulanabilir. Ancak en sık doğum yapmış kadınlar, menopoz dönemindeki kadınlar ve prostat ameliyatı geçirmiş erkekler bu testi yaptırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında az miktarda idrar kaçırma
• Ani bir hareketle (örneğin yerden bir şey alırken) idrar kaçırma
• İdrar kaçırma miktarının genellikle az olması
• Gece idrar kaçırma olmaması (genellikle)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda idrar kaçırma genellikle gece yatak ıslatma şeklinde görülür, ancak öksürük testi çocuklarda nadiren yapılır. Yine de çocuklarda öksürük veya gülme sırasında idrar kaçırma varsa, bu durum değerlendirme gerektirebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda idrar kaçırma sıklığı artar. Öksürük testi, yaşlı hastalarda da aynı şekilde uygulanır. Ancak yaşlılarda birden fazla idrar kaçırma türü bir arada olabileceğinden, test sonucu tek başına yeterli olmayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Gerilim tipi idrar kaçırma: Pelvik taban kaslarının ve idrar kanalını destekleyen dokuların zayıflaması sonucu oluşur.
• Doğum: Özellikle vajinal doğumlar pelvik tabana zarar verebilir.
• Menopoz: Östrojen azalması dokuların zayıflamasına yol açar.
• Prostat ameliyatı: Erkeklerde prostat cerrahisi sonrası idrar kontrolü etkilenebilir.
• Obezite: Fazla kilo karın içi basıncı artırarak idrar kaçırmayı tetikler.

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• İleri yaş
• Birden fazla vajinal doğum yapmış olmak
• Aşırı kilo veya obezite
• Kronik öksürük (örneğin sigara içmeye bağlı)
• Ağır kaldırma gerektiren işler
• Ailede idrar kaçırma öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar kaçırma ile birlikte ateş, titreme veya yanma varsa
• İdrarınızda kan görüyorsanız
• Ani ve kontrol edilemeyen idrar kaçırma başlamışsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürme, hapşırma veya egzersiz sırasında sık sık idrar kaçırıyorsanız
• İdrar kaçırma sosyal yaşamınızı veya psikolojinizi etkiliyorsa
• Yıllık kontrollerde bu durumu doktorunuza bildirmek iyi bir fikirdir.

Tanı

Öksürük testi genellikle bir üroloji veya kadın hastalıkları doktoru tarafından yapılır. Test sırasında mesanenizin dolu olması istenir ve sizden öksürmeniz istenir. Doktor idrar kaçırıp kaçırmadığınızı gözlemler.

Yapılabilecek testler

• Öksürük testi (stres testi): Hasta öksürtülerek idrar kaçağı gözlenir.
• İdrar tahlili: Enfeksiyon veya kan olup olmadığını anlamak için.
• Pelvik muayene: Kadınlarda pelvik organ sarkması kontrolü.
• Ürodinami testi: Daha karmaşık vakalarda idrar akışını ve mesane basıncını ölçmek için.

Randevunuzda neler beklenir

Test çok kısa sürer ve ağrısızdır. Genellikle jinekolojik veya ürolojik muayenenin bir parçası olarak yapılır. Doktorunuz size test hakkında bilgi verecek ve gerekirse ek tetkikler isteyecektir. Sonuçlar hemen alınır.

Tedavi

Gerilim tipi idrar kaçırma tedavisinde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) önerilir. Bu yöntemler işe yaramazsa ilaç tedavisi, cerrahi girişimler veya vajinal peser gibi yardımcı cihazlar düşünülebilir. Tedavi kişiye özeldir ve doktorunuz sizin için en uygun seçeneği belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban kaslarını güçlendirmek için Kegel egzersizleri yapın.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun; fazla kilo idrar kaçırmayı artırabilir.
• Kabızlıktan kaçının, çünkü ıkınmak pelvik tabanı zayıflatabilir.
• Sigara içmeyin; kronik öksürük idrar kaçırmayı tetikler.
• Ağır kaldırmaktan kaçının veya doğru teknik kullanın.

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisi olarak, mesane kaslarını gevşetmeye yardımcı veya idrar kanalını sıkılaştırmaya yönelik ilaçlar kullanılabilir. Ancak ilaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenmelidir. Ayrıca vajinal östrojen kremleri (menopoz sonrası kadınlarda) veya dolgu maddeleri (üretral dolgu) gibi minimal invaziv yöntemler de mevcuttur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi, diğer yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda düşünülür. En sık uygulanan cerrahi yöntem orta üretral sling (bant) ameliyatıdır. Bu ameliyatta idrar kanalını desteklemek için bir bant yerleştirilir. Hangi cerrahinin uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.

Bu durumla yaşamak

İdrar kaçırma ile yaşamak zor olabilir, ancak basit önlemlerle günlük yaşamınızı kolaylaştırabilirsiniz. Emici pedler veya özel iç çamaşırları kullanabilir, tuvalet alışkanlıklarınızı düzenleyebilirsiniz. Düzenli olarak pelvik taban egzersizleri yapmak uzun vadede iyileşme sağlayabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kafein ve alkol tüketimini azaltın; bunlar mesaneyi tahriş edebilir.
• Günde yeterli miktarda su için, ancak yatmadan önce sıvı alımını sınırlayın.
• Düzenli egzersiz yapın, ancak yüksek etkili egzersizlerden kaçının (koşu yerine yürüyüş tercih edin).
• Tuvalete gitme sıklığınızı düzenleyin; idrarınızı çok uzun süre tutmayın.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketerek kabızlığı önleyin (sebze, meyve, tam tahıllar). Pelvik taban kaslarını güçlendirmek için Kegel egzersizleri önerilir. Ayrıca yoga veya pilates gibi düşük etkili egzersizler de faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın ki bu tıbbi bir durumdur ve tedavi edilebilir. Duygusal destek almak için bir psikolog veya destek grubuna başvurabilirsiniz.

Önleme

Gerilim tipi idrar kaçırmayı tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak mümkündür. Pelvik taban kaslarını güçlü tutmak, sağlıklı kiloda kalmak ve kabızlıktan kaçınmak en önemli önleyici adımlardır.

Tarama programları

İdrar kaçırma için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak yıllık kadın doğum veya üroloji kontrollerinde şikayetiniz varsa doktorunuza bildirmeniz önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt tahrişi ve enfeksiyonlar (ıslaklığa bağlı)
• Sosyal izolasyon ve depresyon
• Günlük aktivitelerde kısıtlama
• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış

Uzun vadeli görünüm

İdrar kaçırma tedavi edilebilir bir durumdur. Pek çok kişi yaşam tarzı değişiklikleri ve egzersizlerle belirgin iyileşme sağlar. Cerrahi yöntemler de oldukça başarılıdır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile yaşam kalitenizi büyük ölçüde artırmak mümkündür. Bu konuda yalnız olmadığınızı unutmayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.