eczema urine test explained

Genel Bakış

Egzama (atopik dermatit), cildin kuru, kaşıntılı ve iltihaplı olduğu bir deri hastalığıdır. Egzama teşhisi için özel bir idrar testi yoktur. Doktorunuz egzamayı genellikle cildinize bakarak ve şikayetlerinizi dinleyerek teşhis eder. Ancak bazen başka hastalıkları (örneğin böbrek veya alerji sorunları) ekarte etmek için idrar testi istenebilir. Bu test egzamanın kendisini göstermez, sadece başka nedenleri araştırır.

Evet, egzama oldukça yaygındır. Özellikle çocuklarda sık görülür ve her 10 çocuktan yaklaşık 1-2'sinde egzama vardır. Erişkinlerde de görülür, ancak sıklığı daha düşüktür.

Egzama her yaştan, her cinsiyetten ve her ırktan kişiyi etkileyebilir. Genellikle bebeklik veya erken çocukluk döneminde başlar. Ailede egzama, astım veya saman nezlesi (alerjik rinit) öyküsü olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte yoğun kaşıntı
• Kuru, pullu veya çatlamış cilt
• Kızarıklık ve iltihap
• Kaşıntıya bağlı ciltte kalınlaşma (likenifikasyon)
• Küçük, içi sıvı dolu kabarcıklar (özellikle akut dönemde)

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde genellikle yanaklarda, alında ve saçlı deride kırmızı, kabuklu döküntüler
• Çocuklarda dirsek içleri, diz arkaları, bilekler ve ayak bileklerinde kaşıntılı, kuru lekeler
• Kaşıntı nedeniyle uyku sorunları ve huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Cilt daha kuru ve ince olduğu için kaşıntı daha şiddetli olabilir
• Yaygın egzama yerine daha lokalize, kalınlaşmış plaklar şeklinde görülebilir
• Özellikle eller, boyun ve bacakların ön kısmında kızarıklık ve pullanma

Nedenler

Ana nedenler

• Egzamanın kesin bir nedeni yoktur; genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi rol oynar.
• Cilt bariyerindeki bozukluk: Cilt yeterince nem tutamaz ve tahriş edici maddelere karşı daha savunmasız hale gelir.
• Bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi: Vücut, normalde zararsız olan maddelere (örneğin toz, polen) karşı iltihabi yanıt verir.

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya saman nezlesi öyküsü
• Kişide astım veya alerjik rinit olması
• Cildi kuru olanlar
• Stres, bazı sabunlar, deterjanlar, yünlü kumaşlar gibi tetikleyiciler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Egzama bölgesinde yaygın kızarıklık, şişlik veya ağrı varsa
• Ateşiniz varsa ve egzama bölgesinde iltihap belirtileri varsa
• Evde yaptığınız bakıma rağmen belirtiler kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaşıntı uykunuzu veya günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa
• Bebeklerde veya çocuklarda egzama belirtileri fark ederseniz
• Egzamanızı kontrol altına almak için düzenli takip istiyorsanız

Tanı

Egzama tanısı genellikle cilt muayenesi ve tıbbi öykü ile konulur. Doktorunuz size şikayetlerinizi, ailede egzama varlığını ve tetikleyicileri soracaktır. Gerekirse alerji testleri veya başka testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi: Doktor, döküntünün görünümüne ve yerleşimine bakar.
• Alerji testi (prik testi veya yama testi): Alerjenleri belirlemek için yapılabilir.
• Kan testi: Bazen alerji belirteçleri (IgE) için kan testi istenebilir.
• İdrar testi: Egzama için rutin bir test değildir. Doktor, böbrek fonksiyonu veya başka bir sağlık sorununu değerlendirmek için isteyebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cildinizi dikkatlice inceleyecek ve belirtileriniz hakkında detaylı sorular soracaktır. Tanı genellikle ilk muayenede konulabilir. Başka bir hastalıktan şüphelenilirse ek testler yapılabilir. İdrar testi istendiğinde, steril bir kaba idrar örneği vermeniz yeterlidir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Egzama tedavisinin amacı, belirtileri kontrol altına almak, alevlenmeleri önlemek ve cildi nemli tutmaktır. Tedavi kişiye özeldir ve yaşa, belirtilerin şiddetine göre değişir. Doktorunuz size en uygun tedavi planını önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Cildinizi günde en az 2 kez nemlendirici (parfümsüz, renksiz) ile nemlendirin.
• Ilık suyla kısa süreli duş alın, aşırı sıcak sudan kaçının.
• Yumuşak, pamuklu giysiler tercih edin, yünlü ve sentetik kumaşlardan kaçının.
• Tırnaklarınızı kısa tutun ve kaşımaktan kaçının.
• Stresi yönetmek için rahatlama teknikleri (nefes egzersizi, meditasyon) deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı ve kaşıntıyı azaltmak için topikal (cilt üzerine sürülen) kortikosteroid kremler veya merhemler önerebilir. Uzun süreli kullanımda cilt incelmesi gibi yan etkiler olabileceğinden doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Ayrıca kalsinörin inhibitörleri adı verilen steroid içermeyen kremler de kullanılabilir. Şiddetli vakalarda fototerapi (kontrollü UV ışık tedavisi) veya ağız yoluyla alınan bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar (sistemik immünosupresanlar) düşünülebilir. Enfeksiyon durumunda antibiyotikli kremler veya ağız yoluyla antibiyotikler eklenebilir. Tüm tedaviler doktor tavsiyesi ile uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama için cerrahi bir tedavi genellikle gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşamak, cildinize düzenli bakım yapmayı ve tetikleyicilerden kaçınmayı gerektirir. Her gün nemlendirici kullanmak, yumuşak kumaşlar giymek ve kaşıntıyı kontrol altında tutmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Banyo sonrası cildinizi yumuşak bir havluyla hafifçe kurulayın, ovuşturmayın.
• Evde nemlendirici (nemlendirici cihaz) kullanarak ortam nemini dengede tutun.
• Parfümsüz, hipoalerjenik sabun ve deterjanlar tercih edin.
• Stresten uzak durmaya çalışın; yoga, yürüyüş gibi aktiviteler faydalı olabilir.

Diyet ve egzersiz

Egzama için özel bir diyet yoktur ancak bazı kişilerde gıdalar (süt, yumurta, fıstık gibi) belirtileri tetikleyebilir. Eğer bir gıdanın egzamanızı kötüleştirdiğini düşünüyorsanız, doktorunuza danışın. Egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır, ancak ter cildi tahriş edebilir. Egzersiz sonrası hemen duş alıp nemlendirin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Egzama kaşıntısı ve görünümü kişinin özgüvenini, uykusunu ve ruh halini olumsuz etkileyebilir. Sürekli kaşıntı kaygı ve strese yol açabilir. Bu durumda bir psikolog veya psikiyatristten destek almak faydalı olabilir. Unutmayın, duygularınızı paylaşmak önemlidir.

Önleme

Egzamanın tamamen önlenmesi mümkün değildir, ancak alevlenmeleri önlemek veya şiddetini azaltmak için tetikleyicilerden kaçınmak ve düzenli cilt bakımı yapmak etkili olabilir. Bebeklerde emzirme döneminde annenin beslenmesi veya bebeğin maruz kaldığı alerjenlere dikkat edilmesi riski azaltabilir.

Aşılar

Egzaması olan kişilere rutin aşılar (çocukluk çağı aşıları, grip aşısı vb.) yapılabilir. Egzama nedeniyle aşı yapılmaması gerekmez. Ancak ciltte aktif ve yaygın bir egzama varsa, aşının sağlam deriye yapılması tercih edilir. Doktorunuza danışarak aşı takvimini uygulayabilirsiniz.

Tarama programları

Egzama için özel bir tarama testi yoktur. Ailede egzama, astım veya alerji öyküsü varsa, bebeklerde belirtilerin erken fark edilmesi için doktora danışmak faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt enfeksiyonları (bakteriyel veya viral enfeksiyonlar)
• Uyku bozuklukları ve buna bağlı yorgunluk
• Ciltte kalıcı renk değişiklikleri veya yara izi
• Kaşıntı nedeniyle ciltte kalınlaşma (likenifikasyon)
• Özgüven sorunları ve sosyal izolasyon

Uzun vadeli görünüm

Egzama uzun süreli bir durum olabilir, ancak çoğu insan için belirtiler zamanla hafifler veya tamamen kaybolabilir. Özellikle çocuklarda ergenlik döneminde iyileşme görülür. Doğru tedavi ve cilt bakımı ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir. Egzama ile yaşayan birçok kişi sağlıklı ve aktif bir hayat sürdürmektedir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.