fever specialist tests overview

Genel Bakış

Ateş, vücudun bir enfeksiyon veya hastalıkla savaştığını gösteren bir belirtidir. Ateş uzun sürerse veya nedeni bulunamazsa, doktorunuz ateşin kaynağını araştırmak için bazı özel testler isteyebilir. Bu testlere 'ateş uzman testleri' denir ve genellikle kan, idrar veya görüntüleme yöntemleriyle yapılır.

Ateş çok yaygındır, ancak ateşe neden olan hastalığı bulmak için yapılan bu özel testler, sadece ateş 3 günden uzun sürdüğünde veya başka belirtiler eşlik ettiğinde gerekli olur.

Her yaştan insan ateşlenebilir, ancak ateşin nedenini araştırmak için yapılan testler genellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde, bebeklerde, yaşlılarda veya kronik hastalığı olanlarda daha sık kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücut sıcaklığının 38°C veya üzerinde olması
• Üşüme ve titreme
• Terleme
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Ateşe ek olarak huzursuzluk, ağlama, iştahsızlık
• Aşırı uyku hali veya uyanmakta zorluk
• Nefes almada hızlanma
• Ciltte döküntü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateşe karşı vücut direnci azaldığı için ateş yükselmeyebilir
• Bunun yerine zihinsel karışıklık, düşme veya idrar kaçırma görülebilir
• Halsizlik ve iştahsızlık daha belirgindir

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar: bakteri, virüs, mantar veya parazit kaynaklı
• İltihabi hastalıklar: romatizmal hastalıklar, lupus gibi
• Kanser türleri (örneğin lenfoma)
• İlaçlara bağlı ateş reaksiyonları
• Kan pıhtıları veya damar iltihaplanmaları

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı
• Yakın zamanda seyahat etmek (sıtma, tifo gibi hastalıklar)
• Kronik hastalıklar (şeker hastalığı, HIV, böbrek hastalığı)
• Çok genç veya çok yaşlı olmak
• Hastanede yatış veya kateter kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın
• Ateşle birlikte ciltte döküntü ve nefes darlığı
• Ateş sırasında havale geçirme (özellikle çocuklarda)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateş 3 günden fazla sürüyorsa ve başka belirti yoksa
• Tekrarlayan ateş nöbetleri yaşıyorsanız
• Ateş nedeniyle iş veya okul hayatınız etkileniyorsa

Tanı

Doktorunuz önce ateşin süresini, şiddetini ve eşlik eden belirtileri sorar. Daha sonra fizik muayene yapar. Eğer ateşin nedeni hemen anlaşılmazsa, bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı: Alyuvar, akyuvar ve trombosit sayısını ölçer, enfeksiyon veya iltihap belirtisi arar.
• Kültür testleri: Kan, idrar veya balgam örneğinden mikrop üretilerek hangi bakteri veya mantarın enfeksiyona yol açtığı belirlenir.
• CRP ve sedimantasyon: Vücutta iltihap olup olmadığını gösteren testlerdir.
• İdrar tahlili: İdrar yolu enfeksiyonunu saptamak için.
• Görüntüleme yöntemleri: Akciğer filmi, ultrason veya bilgisayarlı tomografi gibi yöntemlerle iç organlarda iltihap veya apse aranır.
• Özel testler: Nadir durumlarda romatizmal hastalık veya kanser araştırması için daha ileri testler yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Testler için genellikle bir sağlık kuruluşuna gitmeniz gerekir. Kan alımı birkaç dakika sürer, idrar örneği verirsiniz. Bazı görüntüleme tetkikleri için hazırlık gerekebilir (örneğin, aç kalma). Sonuçlar birkaç saat ile birkaç gün arasında çıkar. Doktorunuz sonuçları size açıklayacak ve gerekli tedaviyi önerecektir.

Tedavi

Ateşin tedavisi, altında yatan nedene bağlıdır. Ateş bir belirti olduğu için asıl hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Test sonuçlarına göre doktorunuz uygun ilaçları (antibiyotik, antiviral gibi) veya diğer yöntemleri önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, çorba, bitki çayı)
• Dinlenin, vücudunuzun iyileşmesine izin verin
• Hafif giysiler giyin, ortam sıcaklığını uygun seviyede tutun
• Ilık duş alabilirsiniz, ancak buzlu su kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyon varsa antibiyotik veya antiviral ilaçlar yazabilir. İltihap durumunda iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir. Kanser gibi ciddi nedenlerde kemoterapi, radyoterapi veya diğer tedaviler uygulanır. İlaçların adı ve dozu doktor tarafından belirlenir; asla kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ateşe neden olan bir apse (irin dolu kese) veya enfekte bir doku varsa, bunun cerrahi olarak boşaltılması gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Ateş sırasında günlük işlerinizi aksatmanız gerekebilir. Vücudunuzu dinleyin, yeterince uyuyun. Ateş düştükten sonra normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli el yıkama alışkanlığı edinin
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının
• Ateşi düzenli olarak ölçün ve not edin

Diyet ve egzersiz

Ateşliyken iştah azalabilir, hafif ve besleyici gıdalar (çorba, yoğurt, meyve püresi) tercih edin. Ateş düştükten sonra hafif egzersizler yapabilirsiniz, ancak aşırı yorulmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ateş ve bilinmeyen hastalık kaygısı, kaygı ve stres yaratabilir. Bu duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz.

Önleme

Tüm ateş nedenleri önlenemez, ancak enfeksiyonlara karşı alınacak basit önlemler ateş riskini azaltabilir.

Aşılar

Aşılar, birçok ateşe neden olan hastalığı (grip, zatürre, kızamık gibi) önlemede etkilidir. Her yıl Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uymanız önerilir.

Tarama programları

Kronik hastalıklar veya bağışıklık sistemi zayıflığı olan kişilerde düzenli sağlık kontrolleri, ateşe neden olabilecek sorunların erken tespit edilmesine yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süren ateş organ hasarına (böbrek, karaciğer gibi) yol açabilir
• Enfeksiyon kan dolaşımına yayılırsa sepsis (hayatı tehdit eden durum) oluşabilir
• Bebeklerde ve yaşlılarda sıvı kaybı daha hızlı gelişir
• Bazı hastalıklarda ateş tedavi edilmezse hastalık ilerleyebilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu ateş, uygun tedavi ile birkaç gün içinde düzelir. Ateşin nedenine yönelik testler yapıldığında, tedavi daha hızlı ve etkili başlar. Erken tanı ve tedavi ile iyileşme şansı yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.