flu result meanings for patients

Genel Bakış

Grip (influenza), influenza virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyonudur. Grip testi, bu virüsün vücudunuzda olup olmadığını belirlemek için yapılır. Test sonucunuz pozitifse, grip olduğunuz anlamına gelir. Negatif sonuç ise test anında virüsün tespit edilemediğini gösterir; ancak yine de grip benzeri belirtileriniz varsa doktorunuz klinik olarak tanı koyabilir.

Evet, grip her yıl milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir mevsimsel hastalıktır. Türkiye'de her kış grip vakalarında artış görülür.

Grip her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak küçük çocuklar, 65 yaş üstü yetişkinler, hamileler ve kronik hastalığı (astım, şeker hastalığı, kalp hastalığı gibi) olan kişilerde daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani başlayan yüksek ateş (38°C ve üzeri)
• Kuru öksürük
• Boğaz ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Burun tıkanıklığı veya akıntısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda yüksek ateş daha sık görülür
• Kusma ve ishal
• İştahsızlık
• Huysuzluk ve aşırı ağlama
• Solunum sıkıntısı belirtileri (hızlı nefes alma, göğüs çekilmesi)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş normal veya düşük olabilir (her zaman yüksek olmaz)
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı
• Şiddetli halsizlik ve bitkinlik
• Baş dönmesi
• Kronik hastalıkların (astım, kalp yetmezliği gibi) kötüleşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Grip, influenza A veya B virüslerinin neden olduğu viral bir enfeksiyondur.
• Virüs, öksürük, hapşırık veya konuşma sırasında havaya yayılan damlacıklarla bulaşır.
• Virüsle kirlenmiş yüzeylere dokunup ağız, burun veya göze temas etmek de bulaşmaya yol açabilir.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, toplu taşıma, alışveriş merkezleri)
• Bağışıklık sistemi zayıflığı (kemoterapi, organ nakli, HIV gibi)
• Kronik hastalıklar (astım, diyabet, kalp veya böbrek hastalığı)
• 65 yaş üstü veya 5 yaş altı olmak
• Hamilelik
• Grip aşısı yaptırmamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Bilinç değişikliği
• Kötüleşen kronik hastalık belirtileri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz 7 günden uzun sürüyorsa
• Ateşiniz 3 günden fazla devam ediyorsa
• Test sonucunuz pozitif çıktıysa ve risk grubundaysanız (yaşlı, kronik hastalık, hamile)
• Grip teşhisi konduktan sonra belirtileriniz hafiflemiyor veya kötüleşiyorsa

Tanı

Grip teşhisi genellikle belirtilerinize ve fizik muayeneye dayanır. Tanıyı doğrulamak için hızlı grip testi veya PCR testi yapılabilir. Test sonucunuz pozitif çıkarsa aktif bir grip enfeksiyonunuz var demektir. Negatif çıkması grip olmadığınız anlamına gelmez; test virüsü kaçırabilir. Doktorunuz belirtilerinize, mevsimsel grip yaygınlığına ve diğer faktörlere göre tanı koyar.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip testi: Burun veya boğaz sürüntüsü alınır, 15-30 dakikada sonuç verir. Pozitifse grip var, negatifse grip olmayabilir (ancak yanılma payı yüksektir).
• PCR testi: Daha hassas bir testtir, aynı sürüntü yöntemiyle yapılır, sonuç birkaç saatte çıkar. Grip virüsünü kesin olarak saptar.
• Doktorunuz gerekirse kan testi veya akciğer filmi isteyebilir, ancak bunlar rutin değildir.

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında burun veya boğazınızdan ince bir çubukla sürüntü alınır. Bu kısa süreli bir rahatsızlık verebilir. Sonuçlar doktorunuza iletilecek ve o size ne yapmanız gerektiğini açıklayacaktır. Test sonucunuz ne olursa olsun, belirtileriniz varsa istirahat ve sıvı alımı önemlidir.

Tedavi

Grip tedavisinin temel amacı belirtileri hafifletmek ve hastalığın yayılmasını önlemektir. Çoğu kişi evde istirahat ve destek tedavisi ile iyileşir. Doktorunuz risk grubundaysanız veya belirtileriniz ağır seyrediyorsa antiviral ilaç reçete edebilir. Antibiyotikler virüslere karşı etkisizdir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı için (su, çorba, bitki çayı)
• Yeterli istirahat edin
• Ateş ve ağrı için doktorunuzun önerdiği ağrı kesici/ateş düşürücüleri kullanın
• Nemli havayı solumak için buhar makinesi kullanabilirsiniz
• Ellerinizi sık sık yıkayın, öksürürken ağzınızı kapatın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse antiviral ilaçlar (nöraminidaz inhibitörleri gibi) reçete edebilir. Bu ilaçlar belirtilerin başlangıcından itibaren 48 saat içinde alınırsa daha etkilidir. Reçetesiz satılan bazı ilaçlar belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir; ancak hangi ilacı kullanacağınızı doktorunuza veya eczacınıza danışın. Hastanede yatış gerektiren ağır vakalarda oksijen desteği veya solunum tedavisi uygulanabilir.

Bu durumla yaşamak

Grip genellikle bir hafta içinde iyileşir. Hastalık döneminde evde dinlenmek, başkalarına bulaştırmamak için izolasyon önemlidir. İştahınız azalabilir, bu normaldir; yine de hafif yiyecekler tüketmeye çalışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol sıvı alın (günde en az 8-10 bardak su)
• Dinlenmeye özen gösterin, vücudunuzu zorlamayın
• Hastalığı başkalarına bulaştırmamak için evde kalın ve maskeye ihtiyacınız varsa takın
• İyileştikten sonra birkaç gün daha kendinizi yorgun hissedebilirsiniz, yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönün

Diyet ve egzersiz

Hastalık sırasında ağır egzersizden kaçının. İştahınız yerine geldikçe dengeli beslenmeye çalışın. Taze meyve, sebze ve protein açısından zengin besinler iyileşmeyi destekler. İyileştikten sonra hafif yürüyüşler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Grip, yorgunluk ve halsizlik hissi yaratarak moralinizi bozabilir. Endişeli veya üzgün hissetmek normaldir. Kendinize zaman tanıyın, dinlenmeye odaklanın. Sürekli endişe veya halsizlik devam ediyorsa doktorunuzla konuşun.

Önleme

Grip tamamen önlenemese de riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. En etkili yöntem her yıl grip aşısı olmaktır. Ayrıca hijyen kurallarına uymak, kalabalık ortamlardan kaçınmak, maske takmak ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak da korunmaya yardımcı olur.

Aşılar

Grip aşısı, Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl sonbaharda önerilir. Aşı, o yıl dolaşması beklenen grip virüslerine karşı koruma sağlar. Risk grubundaysanız aşı olmayı doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama yoktur. Ancak risk grubundaysanız ve belirtileriniz varsa erken tanı için test yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (pnömoni) – akciğer enfeksiyonu
• Sinüzit veya orta kulak iltihabı
• Kronik hastalıkların (astım, diyabet, kalp yetmezliği) kötüleşmesi
• Nadiren kalp kası iltihabı (miyokardit) veya beyin iltihabı (ensefalit)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu grip vakası bir iki hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Risk grubunda olmayan sağlıklı bireylerde ciddi komplikasyonlar nadirdir. Erken tanı ve uygun bakım komplikasyon riskini azaltır. Grip aşısı ile korunmak en iyi yoldur.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) – Grip ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.