flu urine test explained

Genel Bakış

Grip (influenza) idrar testi, grip virüsünün vücudunuzda yol açtığı bazı belirtileri veya komplikasyonları (ek sorunları) kontrol etmek için idrar örneğinizin incelenmesidir. Grip tanısı koymak için kullanılan ana test genellikle burun veya boğaz sürüntüsüdür. İdrar testi ise gribin böbrekler gibi organlara etkisini veya vücudun susuz kalıp kalmadığını değerlendirmek için doktorunuz tarafından istenebilir.

Grip hastalarının çoğunda idrar testi yapılmaz. Ancak grip şikayetleri şiddetliyse, özellikle yaşlılarda, çocuklarda veya kronik hastalığı olanlarda doktor idrar testi isteyebilir.

Özellikle grip nedeniyle hastaneye başvuran veya yatan kişilerde, ağır seyreden gripte, böbrek hastalığı öyküsü olanlarda ve vücut sıvı dengesi bozulabilecek kişilerde idrar testi istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş (38°C ve üzeri)
• Kuru öksürük
• Boğaz ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Baş ağrısı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş (bazen 40°C'ye kadar çıkabilir)
• İshal veya kusma gibi mide-bağırsak belirtileri
• Huzursuzluk, ağlama veya uyku hali
• İştahsızlık ve sıvı alımında azalma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş olmayabilir veya hafif olabilir
• Bilinç bulanıklığı veya baş dönmesi
• Güçsüzlük ve düşme riski
• Nefes darlığı ve göğüs ağrısı
• Susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, az idrara çıkma)

Nedenler

Ana nedenler

• Grip virüsü (İnfluenza A veya B) enfeksiyonu
• Grip sırasında vücudun susuz kalması (dehidratasyon)
• Gribe bağlı böbrek iltihabı (nefrit) veya böbrek hasarı
• Ağır grip seyrine bağlı çoklu organ tutulumu

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Kronik böbrek, kalp veya akciğer hastalığına sahip olmak
• Bağışıklık sistemi zayıf kişiler (kanser tedavisi görenler, organ nakli yaptıranlar vb.)
• Hamilelik
• Aşırı kilo (obezite)
• 5 yaş altı çocuklar (özellikle 2 yaş altı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Grip belirtileriniz şiddetliyse ve nefes almakta güçlük çekiyorsanız
• Bilinç bulanıklığı, bayılma veya nöbet geçirirseniz
• İdrar yapamıyorsanız veya idrar miktarınız çok azaldıysa
• Göğüs ağrınız veya şiddetli baş ağrınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Grip belirtileriniz 3-4 günden uzun sürüyorsa
• Ateşiniz düşüp tekrar yükseliyorsa
• Kronik bir hastalığınız varsa ve grip belirtileriniz başladıysa
• İdrar renginizde koyulaşma veya kan görürseniz

Tanı

Doktorunuz, grip şüphesi olduğunda öncelikle burun veya boğaz sürüntüsü alarak hızlı grip testi yapabilir. İdrar testi ise genellikle grip sırasında böbrek fonksiyonlarını veya vücudun susuz kalıp kalmadığını değerlendirmek için istenir. İdrar testi, bir idrar kabına orta akım idrarı toplanarak yapılır.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (dipstick testi): İdrardaki protein, kan, glikoz, asitlik ve yoğunluk gibi maddeleri ölçer.
• İdrar mikroskopisi: İdrarda hücre, bakteri veya kristal olup olmadığını inceler.
• Tam idrar tetkiki: Yukarıdaki iki testi birleştirir.
• Grip hızlı testi (burun sürüntüsü): Grip virüsünü tespit etmek için kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

İdrar testi için doktorunuz size steril bir idrar kabı verecektir. İdrarınızın ilk kısmını tuvalete yapıp orta akımı kaba almanız istenebilir. Bu işlem ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Numune laboratuvara gönderilir, sonuçlar genellikle aynı gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşacak ve gerekirse ek tetkikler veya tedavi önerecektir.

Tedavi

Grip idrar testi bir tedavi yöntemi değildir; sadece durumunuzu değerlendirmek için kullanılır. Eğer test sonuçlarınızda bir anormallik varsa (örneğin böbrek hasarı veya susuzluk), doktorunuz buna yönelik tedavi önerecektir. Grip tedavisinde ise genellikle semptomları hafifletmeye yönelik destekleyici bakım uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, ıhlamur, çorba gibi sıvılar)
• Dinlenin ve vücudunuzu yormayın
• Ateşinizi düşürmek için doktorunuzun önerdiği ateş düşürücüleri kullanın (ilaç ismi vermeyin, genel ifade)
• Hava nemlendirici kullanarak boğaz ve burun kuruluğunu giderebilirsiniz
• Ellerinizi sık sık yıkayın ve başkalarına bulaştırmamak için maske takın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, grip enfeksiyonunuz şiddetliyse veya risk grubundaysanız antiviral ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar grip süresini kısaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca susuzluk gelişmişse damar yoluyla sıvı takviyesi gerekebilir. İdrar testinizde böbrekle ilgili bir sorun çıkarsa, nefroloji (böbrek hastalıkları) uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Tedavi planınızı doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Grip kendisi için cerrahi bir tedavi yoktur. Ancak gribe bağlı ciddi bir böbrek veya akciğer komplikasyonu gelişirse, bu durumların tedavisinde cerrahi gerekebilir (örneğin böbrek diyalizi için kateter takılması). Bu nadir bir durumdur.

Bu durumla yaşamak

Grip genellikle 1-2 hafta içinde iyileşen bir hastalıktır. Bu süreçte bol dinlenin, sıvı alımına dikkat edin ve belirtilerinizi izleyin. İdrar testi yapıldıysa, sonuç normal ise ek bir önlem almanız gerekmez. Normal değilse, doktorunuzun önerilerine uyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Grip aşısı her yıl düzenli olarak yaptırın (özellikle risk gruplarına önerilir)
• Ellerinizi sık sık yıkayarak hijyene dikkat edin
• Kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün
• Sağlıklı beslenme ve düzenli uyku ile bağışıklığınızı güçlendirin

Diyet ve egzersiz

Grip sırasında ağır egzersizlerden kaçının. Hafif hareketler (yürüyüş gibi) iyileşme döneminde yapılabilir. Beslenmede bol sebze, meyve ve protein tüketin. Susuz kalmamak için günde en az 8-10 bardak sıvı alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Grip uzun sürebilir ve kişiyi yorgun hissettirebilir. Bu durum ruh halinizi etkileyebilir. Kendinize karşı sabırlı olun, iyileşme sürecinin zaman aldığını unutmayın. Aşırı kaygı veya üzüntü hissederseniz bir uzmandan yardım isteyin.

Önleme

Grip aşısı en etkili korunma yöntemidir. Her yıl sonbaharda aşı yaptırmak grip olma riskinizi büyük ölçüde azaltır. Ayrıca el hijyeni, maske kullanımı ve kalabalıklardan kaçınmak da korunmaya yardımcı olur. İdrar testi bir korunma yöntemi değildir; sadece tanı veya takip amaçlıdır.

Aşılar

Her yıl Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen grip aşısını yaptırmanız, özellikle 65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar, hamileler ve sağlık çalışanları için önemlidir.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak salgın dönemlerinde belirti gösteren kişilere test yapılabilir. İdrar testi ise sadece belirli durumlarda doktor tarafından istenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Böbrek iltihabı veya böbrek yetmezliği (nadir)
• Kalp kası iltihabı (miyokardit)
• Beyin iltihabı (ensefalit)
• Kronik hastalıkların (astım, şeker hastalığı gibi) kötüleşmesi

Uzun vadeli görünüm

Grip genellikle kendi kendine düzelen bir enfeksiyondur. İdrar testi normal çıkarsa genellikle böbreklerinizin iyi çalıştığı anlamına gelir. Komplikasyon gelişirse, uygun tedavi ile çoğu hasta tamamen iyileşir. Erken teşhis ve tedavi, riskleri azaltır. Grip aşısı ile korunarak bu komplikasyonların çoğundan kaçınabilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye
• Türk Nefroloji Derneği ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.