hemorrhoids screening test preparation

Genel Bakış

Hemoroid (halk arasında basur olarak bilinir), anüs (makat) ve rektumun (kalın bağırsağın son kısmı) içindeki şişmiş ve iltihaplanmış toplardamarlardır. Bu damarlar, tıpkı bacaklardaki varisler gibi şişer ve rahatsızlığa neden olabilir.

Evet, hemoroid çok yaygındır. 50 yaşın üzerindeki her iki kişiden yaklaşık birinde hemoroid görülür.

Hemoroid herkesi etkileyebilir ancak en sık 45-65 yaş arası yetişkinlerde, hamilelerde ve doğum yapmış kadınlarda görülür. Ayrıca kabızlık çekenler, uzun süre oturanlar veya ağır kaldıran kişilerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı veya tahriş
• Makatta ağrı veya rahatsızlık, özellikle otururken
• Tuvalet kağıdında veya klozette parlak kırmızı kan
• Makat çevresinde şişlik veya yumru
• Dışkılama sırasında ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir ancak uzun süreli kabızlık veya ıkınma sonucu görülebilir. Belirtiler arasında makatta kanama, ağrılı dışkılama ve tuvalete gitmekten kaçınma sayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda hemoroid daha sık görülür çünkü dokular zayıflar. Belirtiler arasında şiddetli kaşıntı, kanama ve sarkma (dışarı çıkma) yer alabilir. Kabızlık ve hareketsizlik belirtileri kötüleştirebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık veya ishal nedeniyle tuvalette uzun süre ıkınmak
• Hamilelik: büyüyen rahim toplardamarlara baskı yapar
• Doğum sırasında ıkınma
• Aşırı kilo veya obezite
• Uzun süre oturmak (örneğin masa başı iş)

Risk faktörleri

• Ailede hemoroid öyküsü
• Yaş (yaşlandıkça dokular zayıflar)
• Kabızlık veya kronik ishal
• Yetersiz lifli beslenme
• Ağır kaldırma veya zorlayıcı fiziksel aktivite
• Anal ilişki

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.
• Kanama şiddetliyse veya durmuyorsa
• Şiddetli ağrı veya enfeksiyon belirtileri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif belirtiler birkaç gün içinde geçmezse bir doktora görünün.
• Makattan kan geliyorsa (az miktarda bile olsa) doktora danışın.
• Hemoroid olduğunuzdan emin değilseniz veya şikayetleriniz tekrarlıyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Hemoroid teşhisi genellikle basit bir muayene ile konulabilir. Bazen ek testler gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Rektal muayene: Doktor, eldivenli ve kayganlaştırılmış parmağıyla rektumunuzu kontrol eder.
• Anoskopi: Anüs ve rektumun son kısmını incelemek için küçük, ışıklı bir alet (anoskop) kullanılır.
• Sigmoidoskopi veya kolonoskopi: Daha detaylı inceleme için, özellikle başka nedenleri ekarte etmek amacıyla yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Hemoroid taraması genellikle ağrısızdır veya hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. Kolonoskopi gibi ileri tetkiklerden önce bağırsak temizliği (boşaltma) yapmanız gerekebilir. Doktorunuz size nasıl hazırlanacağınızı ayrıntılı olarak anlatacaktır. Genellikle özel bir diyet ve lavman veya müshil kullanımı gerekebilir. Bu talimatlara uymanız çok önemlidir.

Tedavi

Hemoroid tedavisi, şiddetine bağlı olarak evde uygulanabilecek basit önlemlerden cerrahi müdahaleye kadar değişir. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri ve evde bakım yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Lifli gıdalar tüketin: Sebze, meyve, kepekli tahıllar bolca tüketin.
• Bol su için: Günde en az 8-10 bardak su içmek dışkıyı yumuşatır.
• Tuvalette fazla ıkınmayın ve uzun süre oturmayın.
• Ilık oturma banyosu yapın: Günde birkaç kez 10-15 dakika ılık suda oturun.
• Hijyene dikkat edin: Tuvaletten sonra yumuşak mendil kullanın, alkollü mendillerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, reçetesiz satılan hemoroid kremleri veya fitiller (suppozituvar) önerebilir. Bunlar kaşıntı, ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca, ofis ortamında uygulanan lastik bant ligasyonu (hemoroidin tabanına lastik bant yerleştirme) veya skleroterapi (özel bir solüsyon enjekte etme) gibi küçük girişimler de yapılabilir. Bu yöntemler hakkında doktorunuz size detaylı bilgi verecektir. İlaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Şiddetli, ilerlemiş veya diğer tedavilere yanıt vermeyen hemoroidlerde cerrahi seçenekler (örneğin hemoroidektomi) düşünülebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroid ile yaşamak rahatsız edici olabilir ancak doğru önlemlerle belirtileri kontrol altına almak mümkündür. Günlük alışkanlıklarınıza dikkat ederek alevlenmeleri önleyebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin, geldiğinde gidin.
• Uzun süre oturmaktan kaçının; eğer masa başı çalışıyorsanız saat başı kalkıp yürüyün.
• Yüksek lifli bir diyet uygulayın.
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi).
• Aşırı kilo almamaya özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Lif bakımından zengin besinler (elma, armut, brokoli, fasulye, yulaf) ve bol su tüketmek dışkıyı yumuşatır ve ıkınmayı azaltır. Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz (tempolu yürüyüş gibi) bağırsak hareketlerini düzenler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid utanç verici veya rahatsız edici olarak algılanabilir, bu da kaygı veya sosyal çekilmeye neden olabilir. Belirtileriniz can sıkıcı olsa da, bu durumun tedavi edilebilir olduğunu ve doktorunuzla açıkça konuşmanın önemli olduğunu unutmayın.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemeyebilir ancak riskinizi azaltmak için yapabileceğiniz çok şey var. Kabızlıktan kaçınmak, bol lif tüketmek, yeterli su içmek ve tuvalette uzun süre oturmamak en önemli önlemlerdir.

Tarama programları

Hemoroid taraması için düzenli bir test önerilmez. Ancak 50 yaşından itibaren kolon kanseri taraması (gaitada gizli kan testi, kolonoskopi) kapsamında hemoroid belirtileri de değerlendirilebilir. Sağlık Bakanlığı'nın kanser tarama programları hakkında aile hekiminize başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik kan kaybına bağlı kansızlık (anemi)
• Hemoroidin sıkışması (tromboze hemoroid): pıhtı oluşması, şiddetli ağrı
• Enfeksiyon (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid genellikle ciddi bir sağlık sorunu değildir ve tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve basit tedavilerle çoğu kişi rahatlar. Nadiren de olsa cerrahi gerekebilir, ancak sonuçları genellikle başarılıdır. Unutmayın, erken teşhis ve uygun tedavi ile sorununuzu yönetmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.