hemorrhoids specialist tests overview

Genel Bakış

Hemoroid, anüs (makat) ve rektum (kalın bağırsağın son kısmı) içindeki damarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Halk arasında basur olarak da bilinir.

Evet, hemoroid oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %50'si 50 yaşına kadar hemoroid belirtileri yaşar.

Hemoroid her yaşta görülebilir, ancak 50 yaş üstü yetişkinlerde, gebelerde ve doğum yapmış kadınlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı, tahriş veya rahatsızlık hissi
• Tuvalet sırasında veya sonrasında ağrı
• Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülmesi (rektal kanama)
• Makat çevresinde şişlik veya yumru hissi
• Dışkılama sonrası temizlenme zorluğu

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir; genellikle uzun süreli kabızlık veya tuvalette ıkınma sonucu ortaya çıkabilir.
• Belirtiler arasında makatta kaşıntı, ağrı ve tuvalet kağıdında kan görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda dokuların zayıflaması ve kronik kabızlık nedeniyle hemoroid daha sık görülür.
• Belirtiler genellikle daha belirgin olabilir; ağrı, kanama ve makatta dışarı sarkma hissi yaygındır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı ıkınma
• Uzun süre tuvalette oturma (örneğin gazete okuma veya telefonla oynama)
• Kronik ishal veya kabızlık
• Gebelik ve doğum sırasında artan karın içi basıncı
• Ağır kaldırma veya sürekli ayakta durma

Risk faktörleri

• Obezite veya aşırı kilo
• Ailede hemoroid öyküsü
• Yaşın ilerlemesi (50 yaş üstü)
• Düşük lifli beslenme ve yetersiz sıvı tüketimi
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Kronik öksürük veya karın içi basıncı artıran diğer durumlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Makattan gelen kanama miktarında artış veya sürekli kanama
• Şiddetli ağrı veya rahatsızlık
• Hemoroid belirtilerine ateş, titreme veya iltihap eklenmesi
• Hemoroidin dışarı sarkması ve geri itilememesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk kez hemoroid belirtileri yaşıyorsanız (özellikle kanama)
• Belirtiler birkaç günlük evde bakıma rağmen geçmiyorsa
• Hemoroidin hayat kalitenizi etkilemesi (ağrı, kaşıntı, rahatsızlık)

Tanı

Doktorunuz hemoroid tanısını koymak için öncelikle şikayetlerinizi dinler ve fiziksel muayene yapar. Genellikle parmakla rektal muayene (dijital rektal muayene) yapılır ve gerekirse bir aletle (anoskop) anüs ve rektumun içi görüntülenir.

Yapılabilecek testler

• Fiziksel muayene: Doktor anüs çevresini ve rektumu kontrol eder.
• Dijital rektal muayene (parmakla muayene): Doktor eldivenli parmağını rektuma sokarak şişlik, hassasiyet veya kanama olup olmadığını kontrol eder.
• Anoskopi: Anoskop adı verilen ışıklı bir tüp ile anüs ve rektumun iç kısmı incelenir.
• Rektoskopi veya sigmoidoskopi (gerekirse): Daha detaylı inceleme için daha uzun bir tüp kullanılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle birkaç dakika sürer ve çoğu kişi için hafif bir rahatsızlık dışında ağrıya neden olmaz. Doktorunuz muayene sırasında sizi rahatlatmak için adımları açıklayacaktır. Gerekli görülürse görüntüleme yöntemleri (kolonoskopi gibi) de önerilebilir.

Tedavi

Hemoroid tedavisi, belirtilerin şiddetine bağlı olarak değişir. Hafif vakalar evde uygulanan yöntemlerle kontrol altına alınabilirken, daha ciddi durumlarda ilaç tedavisi veya cerrahi müdahale gerekebilir. Tedavi planı mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir.

Evde kişisel bakım

• Lifli gıdalar (sebze, meyve, kepekli tahıllar) tüketerek kabızlığı önleyin.
• Günde en az 8-10 bardak su içmeye özen gösterin.
• Sıcak oturma banyosu (ılık suda 10-15 dakika oturmak) yaparak rahatlayabilirsiniz.
• Tuvalette uzun süre oturmayın, ihtiyacınız geldiğinde gidin.
• Dışkılama sırasında aşırı ıkınmaktan kaçının.
• Tuvalet kağıdı yerine nemli mendil veya ılık suyla yıkama tercih edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, belirtileri hafifletmek için reçetesiz satılan kremler, merhemler veya fitiller önerebilir (marka adı belirtmez). Bazı durumlarda içerdiği etken maddelerle ağrı, kaşıntı ve şişliği azaltan ilaçlar reçete edilebilir. İlaçları doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer hemoroid şiddetliyse, evde bakım ve ilaç tedavisine yanıt vermiyorsa veya kanama, sarkma gibi sorunlara yol açıyorsa doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir. Cerrahi tedaviler arasında lastik bant ligasyonu, skleroterapi, lazer tedavisi veya hemoroidektomi (cerrahi çıkarma) sayılabilir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroidle yaşarken günlük alışkanlıklarınıza dikkat etmeniz belirtileri kontrol altında tutmanıza yardımcı olur. Kabızlığı önlemek, düzenli tuvalet alışkanlığı edinmek ve aşırı ıkınmaktan kaçınmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (haftada en az 3-4 gün 30 dakika yürüyüş gibi).
• Uzun süre ayakta kalmaktan veya oturmaktan kaçının, ara sıra pozisyon değiştirin.
• Ağır kaldırmaktan kaçının; kaldırmanız gerekiyorsa doğru teknik kullanın.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün; sigara damar sağlığını olumsuz etkiler.

Diyet ve egzersiz

Liften zengin beslenme (günde 25-30 gram lif), bol sıvı tüketimi ve düzenli fiziksel aktivite hemoroid yönetiminin temelidir. Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi hafif egzersizler bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlığı önler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid, utanç ve rahatsızlık hissine yol açabilir, bu da sosyal hayatı etkileyebilir. Belirtilerin tedavi edilebilir olduğunu unutmayın; doktorunuzla açıkça konuşmak kaygılarınızı azaltacaktır.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemese de risk azaltılabilir. Dengeli beslenme, yeterli sıvı tüketimi, düzenli egzersiz ve tuvalet alışkanlıklarına dikkat etmek hemoroid oluşma riskini büyük ölçüde düşürür.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tromboze hemoroid: Kan pıhtısı oluşarak şiddetli ağrı ve şişliğe neden olabilir.
• Anemi (kansızlık): Uzun süreli kanama vücutta demir eksikliğine yol açabilir.
• İltihap ve enfeksiyon: Nadiren, sarkmış hemoroidler enfekte olabilir.
• Sıkışmış hemoroid: Dışarı sarkan hemoroidler geri itilmezse sıkışabilir ve şiddetli ağrı yapabilir.

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid genellikle iyi huyludur ve tedaviyle tamamen düzelebilir. Çoğu insan evde bakım ve yaşam tarzı değişiklikleri ile rahatlar. Ciddi komplikasyonlar nadirdir ve zamanında müdahale ile kontrol altına alınabilir. Unutmayın, hemoroid yaşam kalitenizi etkileyen bir durum olsa da, etkili tedavi seçenekleri mevcuttur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.