high sugar blood test explained

Genel Bakış

Yüksek kan şekeri, kanınızdaki glikoz (şeker) seviyesinin normalden yüksek olmasıdır. Glikoz vücudunuzun ana enerji kaynağıdır, ancak çok fazla olması sağlık sorunlarına yol açabilir.

Evet, yüksek kan şekeri (hiperglisemi) oldukça yaygındır, özellikle diyabet hastalarında. Sağlıklı bireylerde de geçici olarak görülebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak diyabet riski taşıyanlar, aşırı kilolu olanlar, hareketsiz yaşam sürenler ve ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar daha yatkındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık idrara çıkma (gece sık sık uyanma dahil)
• Çok susama ve ağız kuruluğu
• Yorgunluk ve halsizlik
• Bulanık görme
• Kilo kaybı (belirgin bir neden olmadan)

Çocuklarda belirtiler

• Gece altını ıslatma (daha önce kuru olan çocukta)
• Aşırı acıkma
• Kilo kaybı
• Huysuzluk veya sinirlilik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif olabilir
• Yorgunluk ve güçsüzlük
• Tekrarlayan enfeksiyonlar (idrar yolu, cilt)
• Yaraların geç iyileşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• İnsülin direnci (vücudun insüline yanıt verememesi)
• Yetersiz insülin üretimi (pankreas yeterli insülin üretemez)
• Stres (fiziksel veya duygusal)
• Enfeksiyonlar (vücudu strese sokar)
• Bazı ilaçlar (örneğin kortikosteroidler)

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Ailede diyabet öyküsü
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Yüksek karbonhidrat ve şeker içeren beslenme
• Yüksek tansiyon veya yüksek kolesterol

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Kan şekeriniz çok yüksekse (300 mg/dL üzeri) ve kendinizi iyi hissetmiyorsanız acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kan şekeriniz normalden yüksek çıktıysa doktorunuzdan randevu alın.
• Diyabet teşhisi aldıysanız düzenli kontrollerinizi aksatmayın.
• Yılda en az bir kez açlık kan şekeri testi yaptırın.

Tanı

Doktorunuz kan testleri ile tanı koyar. Genellikle açlık kan şekeri testi veya şeker yükleme testi (OGTT) kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri: En az 8 saat açlık sonrası ölçülür.
• HbA1c (üç aylık ortalama): Son 2-3 ayın şeker ortalamasını gösterir.
• Şeker yükleme testi (OGTT): Aç karnına ölçüm, ardından şekerli içecek içilir ve 2 saat sonra tekrar ölçüm yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Testler için kolunuzdan kan alınır. Açlık testlerinde bir süre bir şey yiyip içmemeniz gerekebilir. İşlem sırasında hafif bir batma hissi duyabilirsiniz.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini sağlıklı aralıkta tutmaktır. Bunun için yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde ilaç tedavisi kullanılır. Tedavi kişiye özeldir ve doktor tarafından planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Kan şekerinizi düzenli olarak evde ölçün.
• Sağlıklı ve dengeli beslenin (tam tahıllar, sebzeler, protein).
• Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapın (yürüyüş, bisiklet).
• Fazla kilonuz varsa kilo vermeye çalışın.
• Stresten uzak durun ve yeterli uyuyun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan şekerini düşürmek için ağızdan alınan ilaçlar veya insülin enjeksiyonları önerebilir. Tedaviye uyum sağlamak ve düzenli takip önemlidir. İlaçları asla doktor önerisi olmadan değiştirmeyin veya bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kan şekeri tedavisinde cerrahi genellikle uygulanmaz. Ancak diyabete bağlı komplikasyonlar (örneğin göz, böbrek) için cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kan şekerinizi düzenli ölçün, sağlıklı beslenin ve egzersiz yapın. Stres yönetimi ve yeterli uyku da kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatlerde yemek yiyin.
• Alkol tüketimini sınırlayın.
• Sigara içmeyin.
• Ayak sağlığınıza dikkat edin (günlük kontrol).

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet uygulayın: Şekerli içeceklerden, beyaz ekmek ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Lifli gıdalar, sebzeler, meyveler, tam tahıllar tüketin. Haftada en az 150 dakika egzersiz yapın. Egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diyabet yönetimi bazen yorucu olabilir. Kaygı, stres veya depresyon yaşadığınızda bir psikolog veya psikiyatrla görüşmekten çekinmeyin. Duygusal sağlık, fiziksel sağlık kadar önemlidir.

Önleme

Tip 2 diyabet (yüksek kan şekerinin en sık nedeni) sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla büyük ölçüde önlenebilir. Tip 1 diyabet şu an için önlenemez.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, diyabet hastaları için önerilir, çünkü enfeksiyonlar kan şekerini yükseltebilir. Aşı programınızı doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Risk grubundaysanız (fazla kilo, aile öyküsü) düzenli olarak kan şekeri taraması yaptırın. 40 yaşından sonra her 3 yılda bir kontrol önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp hastalığı ve felç riski artar
• Böbrek hasarı (nefropati) ve diyaliz ihtiyacı
• Sinir hasarı (nöropati) - ayaklarda uyuşma, ağrı
• Görme kaybı (retinopati)
• Ayak yaraları ve enfeksiyonlar, bazen amputasyon gerekebilir

Uzun vadeli görünüm

Kan şekerini iyi kontrol altında tutmak bu riskleri büyük ölçüde azaltır. Düzenli takip, sağlıklı yaşam ve tedaviye uyum ile diyabetli kişiler uzun ve sağlıklı bir yaşam sürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.