high sugar screening test preparation

Genel Bakış

Yüksek şeker tarama testi, kan şekerinizin normalden yüksek olup olmadığını kontrol etmek için yapılan bir testtir. Bu teste hazırlanmak, doğru sonuç almak için çok önemlidir. Testten önce belirli bir süre aç kalmanız (genellikle en az 8 saat) ve sadece su içmeniz gerekir. Ayrıca doktorunuza kullandığınız tüm ilaçları söylemelisiniz.

Evet, bu test oldukça yaygındır. Özellikle gebelik döneminde ve diyabet riski olan kişilerde sıkça kullanılır.

Yüksek şeker tarama testi, genellikle 24-28 haftalık gebelerde gestasyonel diyabet (gebelik şekeri) taraması, diyabet belirtileri olan kişilerde ve ailesinde diyabet öyküsü bulunanlarda kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı susama
• Sık idrara çıkma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Bulanık görme

Çocuklarda belirtiler

• Çok su içme ve sık idrara çıkma
• Kilo alamama veya kilo kaybı
• Sürekli yorgunluk hali

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yara iyileşmesinde gecikme
• Sık enfeksiyonlar (örneğin idrar yolu enfeksiyonu)
• Konsantrasyon güçlüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun yeterince insülin üretememesi (insülin pankreastan salgılanan bir hormondur ve kan şekerini düzenler)
• Hücrelerin insüline karşı duyarsız hale gelmesi (insülin direnci)

Risk faktörleri

• Aşırı kilolu veya obez olmak
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Dengesiz beslenme (şekerli ve işlenmiş gıdalar fazla tüketmek)
• Ailede diyabet öyküsü olması
• Gebelikte gestasyonel diyabet öyküsü
• Polikistik over sendromu (PKOS) gibi hormonal bozukluklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şeker tarama testi için doktorunuzun belirlediği randevuyu kaçırmayın ve testten önce hazırlık talimatlarına uyun.
• Yukarıda acil belirtiler listesinde sayılan şikayetlerden herhangi birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli sağlık kontrolleri kapsamında, özellikle 45 yaşından sonra veya risk faktörleriniz varsa yılda bir kez kan şekeri testi yaptırmanız önerilir.
• Gebelik döneminde doktorunuzun önerdiği şeker tarama testini yaptırın.

Tanı

Yüksek şeker tarama testi, genellikle açlık kan şekeri ölçümü ve ardından şekerli su içirilerek yapılan oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile yapılır. Test sırasında belirli aralıklarla kan alınarak kan şekeri seviyeleri izlenir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi (en az 8 saat açlık sonrası)
• Oral glukoz tolerans testi (OGTT): Önce açlık kanı alınır, sonra 75 gram glukoz içirilir ve 1. ve 2. saatlerde tekrar kan alınır.
• Gebelikte 50 gram glukoz tarama testi (tek aşamalı) veya 75 gram OGTT (iki aşamalı)

Randevunuzda neler beklenir

Test sabahı aç karnına gelmeniz istenir. Önce kolunuzdan bir kan örneği alınır. Daha sonra size şekerli bir içecek verilir ve bu içeceği 5 dakika içinde bitirmeniz gerekir. Ardından belirli zamanlarda (genellikle 1 ve 2 saat sonra) tekrar kan alınır. Bu süre boyunca su dışında bir şey yiyip içmemeli ve hareket etmemelisiniz. Test genellikle 2-3 saat sürer. İşlem sonrası normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

Eğer şeker tarama testiniz yüksek çıkarsa, doktorunuz kesin tanı için ek testler isteyebilir. Diyabet tanısı konulursa tedavi, kan şekerini kontrol altına almayı hedefler. Tedavi yaşam tarzı değişiklikleri, diyet ve egzersiz ile başlar, gerekirse ilaç tedavisi eklenir.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı bir beslenme planı oluşturun: Bol sebze, tam tahıl, protein tüketin; şekerli ve işlenmiş gıdalardan kaçının.
• Düzenli fiziksel aktivite yapın (haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz).
• Kan şekerinizi düzenli olarak takip edin (doktorunuzun önerdiği şekilde).
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• Stresten uzak durmaya çalışın ve uyku düzeninize dikkat edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan şekerinizi düşürmek için çeşitli ilaçlar veya insülin tedavisi önerebilir. Hangi ilacın size uygun olduğunu doktorunuz belirler. İlaçlarınızı düzenli kullanmak ve doktorunuzun önerdiği dozda almak çok önemlidir. Asla kendi başınıza ilaç dozunu değiştirmeyin veya yeni bir ilaç başlamayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle şeker hastalığı için cerrahi gerekmez. Ancak çok ileri vakalarda, obezite cerrahisi gibi yöntemler kan şekerini kontrol altına almada yardımcı olabilir. Bu karar doktorunuz ve sizin birlikte değerlendirmenizle alınır.

Bu durumla yaşamak

Diyabet veya yüksek kan şekeri ile yaşamak, kan şekerinizi düzenli takip etmeyi, sağlıklı beslenmeyi ve düzenli egzersiz yapmayı gerektirir. Önemli olan, bu durumu yönetmeyi öğrenmek ve doktorunuzla işbirliği yapmaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde 3 ana öğün ve 2-3 ara öğün şeklinde düzenli beslenin.
• Porsiyon kontrolüne dikkat edin.
• Bol su için, şekerli içeceklerden kaçının.
• Her gün en az 30 dakika yürüyüş yapın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Diyetisyeninizle birlikte size özel bir beslenme planı oluşturun. Karbonhidrat alımını dengeleyin, lifli gıdaları tercih edin. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi aktiviteler kan şekerinizi kontrol altında tutmanıza yardımcı olur. Egzersize yavaş başlayın ve doktorunuzdan onay alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diyabet tanısı veya yüksek kan şekeri endişe ve strese neden olabilir. Bu durumu kabullenmek zaman alabilir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Kan şekerinin yükselmesini tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, sağlıklı bir yaşam tarzı ile diyabet riskini önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Özellikle tip 2 diyabet, kilo kontrolü, düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme ile önlenebilir veya geciktirilebilir.

Aşılar

Diyabete karşı bir aşı bulunmamaktadır. Ancak diyabet hastalarının grip, zatürre gibi enfeksiyonlara yakalanma riski arttığı için doktorunuzun önerdiği aşıları yaptırmanız önemlidir.

Tarama programları

35 yaşından sonra veya risk faktörleriniz varsa düzenli kan şekeri taraması yaptırmanız önerilir. Gebelikte ise 24-28. haftalarda şeker tarama testi yapılması standarttır. Erken tanı, komplikasyon riskini azaltır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diyabet ilerlerse göz, böbrek ve sinir hasarına yol açabilir.
• Kalp hastalığı ve felç riski artar.
• Ayak yaraları iyileşmeyebilir ve enfeksiyon riski yüksektir.
• Gebelikte kontrol edilmeyen şeker, bebekte irilik ve doğum sorunlarına neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Yüksek kan şekeri erken teşhis edilip uygun şekilde yönetildiğinde, sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmek mümkündür. Düzenli takip, tedaviye uyum ve sağlıklı alışkanlıklar ile birçok komplikasyon önlenebilir. Pek çok kişi diyabetle yaşamayı öğrenir ve aktif bir hayat sürdürür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.