hives specialist tests overview

Genel Bakış

Kurdeşen (ürtiker), ciltte aniden ortaya çıkan, kaşıntılı, kabarık kırmızı veya pembe lekelerdir. Bu lekeler genellikle birkaç saat içinde kaybolur, ancak yenileri çıkabilir. Vücudun alerjik veya başka bir tepkisi sonucu oluşur.

Evet, kurdeşen oldukça yaygındır. Her 4 kişiden 1'i hayatının bir döneminde kurdeşen yaşar.

Herkesi etkileyebilir. Çocuklar, genç erişkinler, kadınlar ve alerjisi olan kişilerde daha sık görülebilir. Kronik kurdeşen yetişkinlerde, özellikle 30-50 yaş arası kadınlarda daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Deride kabarık, kırmızı veya pembe lekeler (kaşıntılı)
• Lekelerin boyutu ve şekli değişkendir, birleşebilir
• Kaşıntı genellikle geceleri daha kötüdür
• Lekeler birkaç saat içinde kaybolur ve yeni lekeler çıkabilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle enfeksiyon (soğuk algınlığı gibi) sonrası ortaya çıkar
• Kaşıntı çok rahatsız edici olabilir, çocuk uyumakta zorlanabilir
• Lekeler genelde birkaç gün içinde geçer

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İlaç kullanımıyla ilişkili olabilir
• Kronik (6 haftadan uzun süren) kurdeşen daha sık görülür
• Cilt daha hassas olabileceğinden kaşıma sonucu cilt hasarı oluşabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Alerjik reaksiyonlar (yiyecek, ilaç, böcek sokması, lateks gibi)
• Enfeksiyonlar (virüs, bakteri, parazit)
• Fiziksel uyaranlar (basınç, sıcak, soğuk, güneş ışığı, su, egzersiz)
• Stres ve duygusal faktörler
• Otoimmün hastalıklar (tiroid rahatsızlıkları gibi)

Risk faktörleri

• Alerji öyküsü (astım, egzama, saman nezlesi)
• Otoimmün hastalıklar (tiroid bozuklukları, lupus gibi)
• Bazı ilaçlar (ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları vb.)
• Kronik enfeksiyonlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorlanıyorsanız hemen 112’yi arayın
• Dudak, dil veya boğazınız şişerse acil servise başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kurdeşen 6 haftadan uzun sürüyorsa bir dermatoloji uzmanına görünün
• Günlük yaşamınızı etkileyecek kadar şiddetli kaşıntınız varsa doktora danışın
• Kurdeşene neyin sebep olduğunu bilmiyorsanız bir alerji uzmanı değerlendirmesi yaptırın

Tanı

Doktorunuz, tıbbi öykünüzü dinleyip cildinizi muayene ederek teşhis koyabilir. Tanıyı netleştirmek ve altta yatan nedeni bulmak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (deri prick testi veya kan testi) - belirli alerjenlere karşı duyarlılığı ölçer
• Kan tahlilleri (tam kan sayımı, tiroid hormonları, otoimmün belirteçler) - altta yatan hastalıkları araştırmak için
• Fiziksel uyaran testleri (buz testi, sıcak su testi, basınç testi) - belirli fiziksel tetikleyicileri bulmak için
• Deri biyopsisi (nadiren, kronik kurdeşenin nedenini anlamak için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce sizi muayene eder ve şikayetlerinizi dinler. Gerekirse alerji testi veya kan testi yapmak üzere sizi yönlendirir. Testler genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde sonuçlanır. Bazen nedeni bulmak zaman alabilir.

Tedavi

Kurdeşen tedavisinde amaç kaşıntıyı azaltmak ve lekelerin yayılmasını önlemektir. Çoğu kurdeşen kendiliğinden geçer. Tedavide genellikle antihistaminik ilaçlar kullanılır. Bunlar alerjik reaksiyonu baskılar. Şiddetli durumlarda doktorunuz kısa süreli kortikosteroid tedavisi önerebilir. Altta yatan bir otoimmün hastalık varsa ona yönelik tedavi planı yapılır.

Evde kişisel bakım

• Kaşıntıyı azaltmak için serin kompres uygulayın
• Sıkı ve yünlü giysilerden kaçının, pamuklu giysiler tercih edin
• Ilık bir duş alın (sıcak su kaşıntıyı artırabilir)
• Stresten uzak durmaya çalışın, nefes egzersizleri yapın
• Bildiğiniz tetikleyicilerden kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kaşıntı ve döküntüyü kontrol altına almak için reçetesiz veya reçeteli antihistaminik ilaçlar önerebilir. Şiddetli veya kronik vakalarda, daha güçlü ilaçlar veya immün modülatör tedaviler uygulanabilir. Bu tedavileri mutlaka doktor kontrolünde kullanın; kendi başınıza ilaç değişikliği yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kurdeşen için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Kurdeşenle yaşamak, tetikleyicileri tanımak ve onlardan kaçınmakla kolaylaşır. Bir günlük tutarak semptomları ve olası nedenleri kaydedebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stres yönetimi (meditasyon, yoga, derin nefes alma)
• Düzenli uyku ve dengeli beslenme
• Cildi nemli tutmak ve tahrişten korumak

Diyet ve egzersiz

Bazı yiyecekler kurdeşeni tetikleyebilir (çilek, fındık, deniz ürünleri gibi). Egzersiz sonrası kurdeşen oluyorsa, egzersiz öncesi ılık duş almak ve yeterli su içmek yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kurdeşen, özellikle kronik olduğunda, kaşıntı ve görünüm kaygısı yaratabilir. Uyku düzenini ve ruh halini etkileyebilir. Bu durum normaldir; endişelerinizi doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Kurdeşen her zaman önlenemez. Ancak bilinen tetikleyicilerden (belirli yiyecekler, ilaçlar, fiziksel uyaranlar) uzak durmak riski azaltabilir. Stres yönetimi de önemlidir.

Tarama programları

Kurdeşen için rutin bir tarama testi yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadir de olsa, şiddetli alerjik reaksiyonlar (anafilaksi) hayatı tehdit edebilir
• Kronik kurdeşen uyku bozukluğu, depresyon ve yaşam kalitesinde düşüşe yol açabilir
• Anjioödem (derin dokularda şişme) solunum güçlüğüne neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Kurdeşen genellikle kendiliğinden geçen iyi huylu bir durumdur. Akut kurdeşen birkaç gün veya hafta içinde düzelir. Kronik kurdeşen aylar veya yıllar sürebilir, ancak uygun tedavi ile semptomlar kontrol altına alınabilir. Çoğu insan tedaviye iyi yanıt verir ve normal bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.