home monitoring for arthritis

Genel Bakış

Artrit, eklemlerde iltihaplanma (şişlik, ağrı, kızarıklık) durumudur. Evde takip, belirtilerinizi günlük olarak izlemeniz ve doktorunuzla paylaşmanız anlamına gelir.

Evet, artrit dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen yaygın bir durumdur ve her ülkede sık görülür.

Artrit her yaştan insanı etkileyebilir, ancak yaş ilerledikçe ve kadınlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklem ağrısı (özellikle hareketle veya dinlenirken)
• Eklem şişliği ve kızarıklığı
• Sabahları veya hareketsizlik sonrası eklem sertliği
• Hareket kısıtlılığı ve esneklik kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Eklem ağrısı ve şişlik
• Topallama veya yürümede isteksizlik
• Ateş ve döküntü (bazı artrit türlerinde)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Eklem ağrısı ve sertliği günlük aktiviteleri daha fazla etkiler
• Yürüme ve merdiven çıkmada zorluk
• Ellerde ve parmaklarda şekil bozukluğu (ileri vakalarda)

Nedenler

Ana nedenler

• Eklem kıkırdağının aşınması ve yıpranması (osteoartrit)
• Bağışıklık sisteminin vücudun kendi eklemlerine saldırması (romatoid artrit)
• Eklem enfeksiyonları
• Ürik asit birikimi (gut artriti)

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Obezite ve aşırı kilo
• Ailede artrit öyküsü
• Geçirilmiş eklem yaralanmaları
• Bazı enfeksiyonlar ve bağışıklık sistemi hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Ateşle birlikte aniden şişen, kızaran ve ağrıyan bir eklem varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadan uzun süren eklem ağrısı veya sertliği
• Günlük işlerinizi yapmanızı zorlaştıran eklem şişliği
• Artrit teşhisi almışsanız düzenli kontroller için

Tanı

Artrit tanısı için doktorunuz size fizik muayene yapar, belirtilerinizi dinler ve tıbbi geçmişinizi sorgular. Gerekirse bazı tetkikler isteyerek teşhisi kesinleştirir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap belirteçleri, romatoid faktör, ürik asit vb.)
• Röntgen (eklem hasarını görmek için)
• Ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) (eklem içi yapıları değerlendirmek için)
• Eklem sıvısı incelemesi (enfeksiyon veya gut şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis sürecinde doktorunuz size evde nasıl takip yapacağınızı anlatacak ve belirtilerinizin bir günlüğünü tutmanızı önerebilir. Bu sayede hastalığın seyri ve tedaviye yanıt daha iyi değerlendirilir.

Tedavi

Artrit tedavisi belirtileri hafifletmeyi, eklem hasarını yavaşlatmayı ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler. Tedavi kişiye özeldir ve ilaç tedavisi, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişikliklerini içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Ağrılı eklemleri dinlendirin ve aşırı kullanımdan kaçının.
• Sıcak veya soğuk uygulama (sıcak banyo, soğuk kompres) yapın.
• Düzenli hafif egzersiz (yürüyüş, yüzme) ve germe hareketleri yapın.
• Fazla kilolardan kurtulmak için sağlıklı beslenin.
• Eklemleri koruyucu ekipman (dizlik, bileklik) kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı azaltmak için ilaçlar (ağrı kesiciler, iltihap gidericiler, hastalık seyrini değiştiren ilaçlar) reçete edebilir. Ayrıca fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar (kortikosteroid gibi) ve bazı durumlarda biyolojik tedaviler uygulanabilir. İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklem hasarı ilerlediğinde ve diğer tedaviler yetersiz kaldığında, eklem protezi (değiştirme) ameliyatı veya eklem kaynaştırma (füzyon) gibi cerrahi seçenekler düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Artritle yaşarken günlük aktivitelerinizi planlamak, dinlenme ve hareketi dengelemek önemlidir. Eklemlerinizi zorlamayacak araçlar (örneğin, uzun saplı aletler) kullanarak işlerinizi kolaylaştırabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve yeterli dinlenme zamanı ayırın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Stres yönetimi tekniklerinden (meditasyon, derin nefes) yararlanın.
• Eklem dostu egzersizleri (yüzme, bisiklet) alışkanlık haline getirin.

Diyet ve egzersiz

Anti-enflamatuar besinler (meyve, sebze, balık, zeytinyağı) tüketmek, işlenmiş gıdalardan ve şekerden kaçınmak eklem sağlığına faydalı olabilir. Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapmak, eklem hareketliliğini korumaya ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı depresyon, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Duygusal desteğe ihtiyacınız varsa bir psikolog veya psikiyatristten yardım istemekten çekinmeyin. Unutmayın, yalnız değilsiniz. Acil duygusal destek için 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Artritin bazı türleri (örneğin romatoid artrit) tam olarak önlenemese de sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek ve risk faktörlerini kontrol ederek (kilo verme, düzenli egzersiz, eklem yaralanmalarından kaçınma) hastalığın ortaya çıkmasını geciktirebilir veya etkilerini azaltabilirsiniz.

Aşılar

Bazı enfeksiyonlara bağlı artrit türlerinden korunmak için belirli aşılar önerilebilir. Aşı takviminizle ilgili doktorunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli doktor kontrolleri, özellikle ailede artrit öyküsü varsa, erken teşhis ve tedavi için önemlidir. Belirtilerinizi yakından takip edin ve herhangi bir değişiklikte doktorunuza bildirin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı eklem hasarı ve şekil bozukluğu
• Hareket kısıtlılığı ve sakatlık
• Denge ve yürüme sorunları
• Düşme riskinde artış
• Depresyon ve kaygı bozuklukları

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile artritin ilerlemesi yavaşlatılabilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir. Evde düzenli takip, hastalığın yönetiminde anahtardır. Birçok kişi, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile aktif, üretken ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.